KOLACJA

DHAL, CZYLI ZUPA Z ZIELONEJ FASOLKI MUNG

Dhal pochodzi z Bengalu. Bengalczycy są zdrowi i długowieczni, a zawdzięczają to, jak twierdzą, wegetarianizmowi i właściwemu doborowi składników pożywienia. Za bardzo korzystne uważają połączenie ryżu z roślinami strączkowymi. Dlatego radzę podawać dhal z pulao.

1 szkl. zielonej fasolki mung
1/2 łyżeczki pieprzu
1/2 łyżeczki pieprzu ziołowego
łyżeczka masła

Do garnka nalej litr wody i wsyp do niego umytą fasolkę, dodaj resztę składników i jedną łyżeczkę soli. Gotuj zupę na średnim ogniu pod przykryciem, tak aby intensywnie się gotowała, ale nie kipiała, ok. 50-60 minut. Woda w garnku będzie się stopniowo wygotowywać, więc postaraj się ją uzupełniać. Dhal jest gotowy, gdy fasolka się rozgotuje.
Jeżeli chcesz skrócić czas gotowania, namocz fasolkę poprzedniego wieczoru w 1/2 litra zimnej wody. Wtedy dhal ugotuje się w 25-30 minut.

Fasolkę mung można kupić w sklepach ze zdrową żywnością lub dużych supermarketach.

PULAO, CZYLI RYŻ Z PRZYPRAWAMI I WARZYWAMI

1 szkl. ryżu (najlepiej basmati)
1/3 szkl. mrożonego groszku
1/2 czerwonej papryki
1/3 szkl. orzechów nerkowca
2 łyżki masła
1 łyżeczka kurkumy lub curry

Na średnim ogniu roztop masło w rondlu o grubym dnie. Dodaj kurkumy smaż przez parę sekund, aby wydobyć z przyprawy aromat. Następnie wsyp do rondla orzechy i praż je przez minutę, cały czas mieszając. Dodaj paprykę pokrojoną w drobną kostkę i praż ją wraz z orzechami przez następne 3 minuty. Na końcu wsyp ryż, nie przestając mieszać. Ryż po paru minutach powinien stać się przezroczysty. Wtedy zalej go dwoma szklankami wody, dodaj groszek i łyżeczkę soli, wymieszaj, przykryj i zagotuj na dużym ogniu. Gdy woda zawrze, zmniejsz ogień do minimum. Od momentu zmniejszenia ognia, nie mieszaj ryżu, gotuj go pod przykryciem. Jest gotowy, gdy wchłonie całą wodę (ok. 10 min). Możesz też wyciągnąć jedno ziarenko i ścisnąć je miedzy palcami. Ugotowane da się całkiem rozetrzeć.

PAKORA, CZYLI WARZYWA SMAŻONE W CIEŚCIE

3/4 kg różnych warzyw: kalfior, brokuły, papryka, cukinia, bakłażan oraz oliwki
1/2 szklanki białej mąki
1/2 szklanki mąki sojowej
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 łyżeczka pieprzu ziołowego
1 łyżeczka curry (niekoniecznie)
1/2 l. oleju do smażenia

Wszystkie suche składniki z jedną łyżeczką soli zmiksuj, dolewając stopniowo wodę (ok. 2 szklanek), tak aby powstało gładkie ciasto, jak na naleśniki. Pokrój warzywa: kalafior i brokuły w różyczki o średnicy 2-3 cm, paprykę w pierścienie lub paski, cukinie i bakłażan w cienkie plasterki. Oliwki zostaw w całości. Możesz też kawałki warzyw ponatykać na patyczki, w ten sposób powstaną wspaniałe wegetariańskie szaszłyki.
Do garnka o grubym dnie lub woka wlej olej, postaw na średnim ogniu. Kawałki warzyw kolejno zanurzaj w cieście, a po wyciągnięciu (ja to robię palcami) pozwól obcieknąć nadmiarowi ciasta. Powinno ono pokrywać warzywa cienką warstwą. Smaż na niedużym ogniu do złotego koloru 7-12 minut. Zależy to od wielkości garnka i płomienia.

Pakora nadaje się na przystawkę lub jako danie główne. Wtedy można ją podać z gorącym sosem pomidorowo-warzywnym w małych miseczkach. Każdy będzie sobie w nim maczał warzywa.

SOS POMIDOROWO - WARZYWNY

1 opak. mrożonki "Paprykarz"
1/2 l soku pomidorowego
1 mały koncentrat pomidorowy (200g)
1 łyżka masła
1 łyżka bazylii
1 łyżeczka oregano
1 łyżeczka słodkiej papryki
1/2 łyżeczka ostrej papryki
szczypta cynamonu

W garnku z grubym dnem roztop masło. Kiedy się zrumieni, dodaj obie papryki, smaż przez parę sekund (uważaj, żeby nie przypalić!), natychmiast dorzuć mrożone warzywa i praż je 3 minuty na maśle z przyprawami. Następnie zalej 1/2 szklanką wody i duś pod przykryciem 10-15 minut. W razie potrzeby uzupełniaj wodę, aby warzywa ale przywierały do dna. Ugotowane warzywa zalej sokiem i przecierem pomidorowym, dodaj resztę składników i soli gotuj jeszcze 10 minut.

Sos jest też świetny z ryżem lub kaszą.

SŁODKIE ORZECHOWE KULKI

1/2 kostki masła
4 łyżki masła orzechowego
1 szklanka mleka w proszku
1/3 szklanki cukru pudru

W misce połącz oba masła (powinny być miękkie) z cukrem. Dodając stopniowo mleko w proszku zagnieć miękkie ciasto. Ulep kulki o średnicy 3 cm. Wstaw do lodówki na 15 minut. Ja dekoruje je połówkami orzechów arachidowych i polewą czekoladową do ciast.

PIECZYWO

CHLEB DOMOWY

Upieczenie chleba wcale ale jest wielką sztuką. Trzeba poświęcić tylko trochę czasu, ale przecież mamy go całkiem sporo w długie zimowe wieczory. Chleb upieczony w domu jest zdrowszy i smaczniejszy, a dobrze przechowany, nawet po tygodniu zachowuje świeżość.

CIASTO:
30 g drożdży (1/3 małej paczki)
2,5-3 szkl. mąki białej
1 szkl. mąki razowej żytniej
1 szkl. mąki razowej pszennej
DO POSYPANIA:
2 łyżki (do wyboru) ziaren słonecznika, maku, sezamu, siemienia lnianego
DO WYSMAROWANIA BLACHY:
1 łyżeczka oleju

Jeżeli nie możesz kupić mąki razowej, zastąp ją białą mąką wymieszaną z otrębami pszennymi w proporcji 1:1. W dużej misce rozpuść drożdże w dwu szklankach ciepłej, ale nie gorącej wody. Dodaj mąkę żytnią i pszenną oraz jedną szklankę mąki białej, wymieszaj. Wystarczy zrobić to łyżką - po prostu parę razy zamieszać. Miskę odstaw w cieple miejsce. W tym czasie wysmaruj olejem foremkę do keksu (35 x 12 cm, o wysokości nie mniejszej niż 7 cm). Po pół godzinie ciasto w misce znacznie powiększy swoją objętość. Dodaj do niego pozostałą mąkę, jedna łyżkę soli i dokładnie wymieszaj, najlepiej ręką przez ok. 5 minut. Powinno mieć dość gęstą konsystencję. Gotowe ciasto przełóż do foremki. Będzie się kleiło do rąk, ale i z łatwością z nich spadało. Dłonią zmoczoną wodą wygładź ciasto po wierzchu i posyp ziarnami słonecznika.

Włącz piekarnik i nastaw go na największy ogień. Wstaw ciasto i zostaw drzwiczki półprzymknięte. Przez następne pół godziny chleb będzie rósł. Kiedy wypełni całą foremkę, zamknij drzwiczki piekarnika. Pozwól temperaturze osiągnąć 200 st. C i utrzymuj ja przez cały czas pieczenia.
W zależności od tego, jak szczelny jest piekarnik, chleb będzie się piekł od 30 do 45 minut, licząc od zamknięcia drzwiczek. Jest gotowy, gdy ma złotobrązowy kolor.

BUŁKI

(przepis na 12 sztuk)
5-6 szkl. białej mąki
50 g drożdży
3 łyżki masła
DO POSYPANIA (NIEKONIECZNIE):
2 łyżeczki maku
2 łyżeczki sezamu
2 łyżki nasion słonecznika
2 łyżki płatków owsianych

Do miski wlej dwie szklanki ciepłej (ale nie gorącej!) wody. Rozpuść w niej drożdże. Dodaj dwie szklanki mąki, wymieszaj i przykryj miskę ściereczką. Odstaw w ciepłe miejsce.
W tym czasie roztop na patelni masło i ostudź je. Odrobiną masła wysmaruj dużą blachę. Po około pół godzinie, kiedy zaczyn wyrośnie, dodaj do niego następne trzy szklanki mąki i łyżkę soli. Wymieszane ciasto wyrzuć na stół lub stolnice i zagnieć, podsypując mąką, jeżeli będzie to konieczne. Pod koniec zagniatania (powinno trwać nie krócej niż 5 min.) dodaj resztę ostudzonego masła i wgnieć je dokładnie w ciasto. Ciasto powinno być miękkie, gładkie i nie klejące się do rąk. Zrób z niego wałek i podziel na 12 równych części. Z każdej ulep kulkę i połóż na blachę. Zachowaj miedzy kulkami odstępy co najmniej 2 cm, ponieważ znacznie urosną w czasie pieczenia. Każdą kulkę wygładź ręką zwilżoną wodą i posyp makiem, sezamem, słonecznikiem lub płatkami owsianymi. Możesz użyć też dowolnej mieszanki tych składników. Jeżeli ich nie masz, bułki będą smaczne i bez nich. Rozgrzej piekarnik do 180 st. C, wstaw blachę z bułkami na środkowy poziom na ok. 25-30 minut. Są gotowe, kiedy mają złoty kolor.

Z ciasta według tego przepisu możesz piec bułki o różnych kształtach, kajzerki, warkocze, aż do długich paryskich bagietek. Zależy to tylko od twojej fantazji.

DROŻDŻÓWKA MAMY ZE SZCZECINKA

Jest pewna pani, która gości nas bardzo często w swoim domu i jest dla nas jak matka. Wszyscy moi przyjaciele nazywają ją "Mamą ze Szczecinka". Na drożdżówkach zna się jak nikt na świecie. Oto jeden z jej przepisów, na bardzo łatwą drożdżówkę, która zawsze się udaje. Ciasto wyrabia się wieczorem, a piecze następnego dnia rano.

CIASTO:
50 g drożdży
1 szkl. mleka
1 szkl. cukru
2,5 szkl. mąki
1/2 kostki masła
1 cukier waniliowy
1 cytryna
OWOCE:
40 dkg mrożonych truskawek, śliwek lub jagód
LUKIER:
1 szklanka cukru pudru
2 łyżki soku z cytryny
KRUSZONKA:
1/6 kostki masła
3 łyżki cukru
3 łyżki mąki

Zagotuj mleko z masłem i ostudź. Obetrzyj na tarce skórkę z cytryny i wyciśnij z niej sok. W misce rozetrzyj drewnianą gałką lub łyżką drożdże z cukrem, cukrem waniliowym, skórką i sokiem z cytryny. Zalej ciepłym (nie gorącym!) mlekiem z masłem. Dodaj mąkę i wymieszaj dokładnie, tak aby powstało gładkie ciasto.
Nasmaruj masłem blachę o wymiarach 25x30 cm. Przełóż do niej ciasto i dłonią ułóż równo na całej powierzchni. Blachę z ciastem przykryj ściereczką i postaw w ciepłym miejscu. Tam pozostanie aż do rana dnia następnego. Do miski po cieście (nie musisz jej myć) włóż wszystkie składniki na kruszonkę i dokładnie je ze sobą połącz. Powstanie dość tłuste ciasto. Pokrusz je na kawałki i wstaw do lodówki.
Po nocy ciasto no blasze powiększy swoja objętość. Poukładaj na nim w równych odstępach nie rozmrożone owoce. Posyp wyjętą z lodówki kruszonką i wstaw do nagrzanego do 160 st. C piekarnika na środkowy poziom. Niech się piecze ok. 40 minut, aż nabierze złotego koloru.
W tym czasie przygotuj lukier: do miski wsyp cukier puder, zalej dwiema łyżkami soku z cytryny i dokładnie rozetrzyj, najlepiej drewnianą łyżką. Ostudzone ciasto polej lukrem. Kiedy lukier zastygnie, ciasto jest gotowe.

"Drożdżówka Mamy ze Szczecinka" nadaje się na wykwintne przyjęcie, niedzielny podwieczorek czy zwyczajne drugie śniadanie. Najlepiej smakuje jednak zaraz po upieczeniu ze szklanką zimnego mleka prosto od krowy.

DANIA Z JOGURTEM

DOMOWY JOGURT

2 litry mleka (najlepiej 3,2 proc. tłuszczu)
1/2 szkl. naturalnego jogurtu

Wybierz jak najświeższy gesty jogurt, w którego składzie nie ma żelatyny i konserwantów.
Zagotuj mleko i schłódź je do temperatury ok. 45 st. C. Jeżeli nie masz termometru, możesz sprawdzić to w prosty sposób: włóż do mleka palec na około 10 sekund. Mleko powinno być bardzo ciepłe, ale nie parzyć. Zmieszaj jogurt ze szklanką ciepłego mleka i wlej z powrotem do garnka. Wymieszaj, przykryj pokrywką i odstaw w ciepłe miejsce.
Bakterie jogurtowe potrzebują kilka godzin w cieple i spokoju, aby się rozmnożyć i zamienić mleko w jogurt. Postaraj się aby temperatura mleka w tym czasie nie spadała. Owiń garnek ręcznikiem i postaw obok źródła ciepła, ja stawiam go koło kaloloryfera. Nie ruszaj garnka.
Najwygodniej jest nastawiać jogurt na noc. Po ośmiu godzinach jogurt powinien być gotowy. Trzymaj go w lodówce, aby nie skwaśniał. Jest dobry przez cztery - pięć dni.
Następny jogurt możesz już robić korzystając z własnego zaczynu.
Do wszystkich dzisiejszych przepisów można używać również jogurtu kupnego.

FRYTKI W SOSIE JOGURTOWYM

5 średnich ziemniaków
1 mały kalafior (lub 1/2 kg mrożonego)
1,5-2 szkl. jogurtu
1 łyżeczka pieprzu
1 l oleju do smażenia

Ziemniaki obierz i pokrój na frytki. Usmaż w głębokim oleju na złoto.
Różyczki kalafiora pokrój na mniejsze części, mniej więcej 2-3 cm, i również usmaż w oleju na złoto-brązowo. Jeżeli używasz mrożonek, wrzuć je do gorącego oleju nie rozmrożone. Smażenie potrwa odrobinę dłużej, ale frytki będą smaczniejsze.
Usmażone frytki ziemniaczane i kalafiorowe zmieszaj w misce.
Wymieszaj 1,5 szklanki jogurtu z 1 łyżeczką soli i pieprzem. Zalej frytki sosem jogurtowym na 15 minut przed podaniem, nie wcześniej, bo bardzo szybko "wypiją" jogurt i staną się suche. Jeżeli będzie to potrzebne, dodaj 1/2 szklanki jogurtu do miski z frytkami tuż przed podaniem.
Frytki z sosem jogurtowym można jeść na ciepło lub, jak sałatkę z majonezem, na zimno.

ZAPIEKANKA ZIEMNIACZANA

8 średnich ziemniaków
3/4 szkl. jogurtu
1/4 kg tłustego twarogu
1/8 kostki masła
15 dkg żółtego sera np. śmietanowego
1 łyżeczka oregano
1/2 łyżeczki pieprzu

W misce pokrusz twaróg i wymieszaj łyżką z jogurtem, pieprzem i łyżeczką soli. W osolonej wodzie ugotuj ziemniaki w mundurkach, przestudź, obierz i pokrój w plasterki (2-3 mm). Ser zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Dno niedużego naczynia żaroodpornego lub blaszki do pieczenia wyłóż plasterkami masła. Na nich układaj na przemian, warstwami, plasterki ziemniaków i masę twarogowo-jogurtową, aż do wyczerpania składników. Posyp żółtym serem i oregano. Wstaw do nagrzanego do 200 st. C piekarnika i piecz 30 minut.

LASSI, INDYJSKI NAPÓJ JOGURTOWY

4 szklanki jogurtu naturalnego
2,5 szklanki lodowatej wody
6 łyżek cukru lub miodu
3 łyżki soku z cytryny
lód w kostkach (niekoniecznie)

Zmiksuj wszystkie składniki (oprócz lodu) do momentu, aż na powierzchni lassi pojawi się piana. Przed podaniem schłódź dodając kostki lodu lub wstawiając do lodówki na 1/2 godz. Zamiast soku cytrynowego można dodać 3 łyżki syropu malinowego, 1 dojrzałego banana lub garść jagód czy truskawek.

DESER Z ZAGĘSZCZONEGO JOGURTU

1 pomarańcza
1 litr jogurtu naturalnego
1/3 szklanki cukru pudru

Do sitka wyłożonego podwójną warstwą gazy wlej jogurt. Ulokuj sitko na garnku lub nad zlewem, aby serwatka mogła swobodnie spływać. Zostaw na noc. Następnego ranka jogurtu będzie o połowę mniej, ale za to będzie miał wspaniałą, gęstą, kremową konsystencję.
Przerzuć jogurt do miski, wymieszaj z cukrem pudrem i jedną łyżeczką startej skórki z uprzednio sparzonej pomarańczy.
Deser jogurtowy podawaj udekorowany cząstkami pomarańczy, schłodzony lub nie, zależnie od pogody.

SAŁATKA OWOCOWY RAJ

1 puszka brzoskwiń
4 duże jabłka (najlepiej Cortland)
3 dojrzałe banany
1/2 l gęstego jogurtu
1 łyżka cukru (niekoniecznie)

Dwa banany utrzyj z cukrem mikserem na pulchną masę. Dodaj jogurt i połowę syropu z brzoskwiń. Obierz jabłka, pokrój w drobną kostkę, tak samo brzoskwinie. Banana pokrój w plasterki. Wszystkie owoce połącz z jogurtowym sosem. Podawaj po schłodzeniu w lodówce. Do sałatki możesz dodawać sezonowe owoce: truskawki, maliny, winogrona.

EGZOTYCZNIE

AWOKADOWE MASŁO

2 duże awokado
6 łyżek gęstej kwaśnej śmietany
sok z jednej małej cytryny
1/2 łyżeczki pieprzu

Awokado rozkrój na połówki, usuń pestki, wybierz łyżeczką miąższ. Wymieszaj w misce z pozostałymi składnikami i 1/2 łyżeczki soli i dokładnie zmiksuj, aż otrzymasz krem o maślanej konsystencji.
Masło z awokado jest o wiele zdrowsze niż zwykłe masło. Nadaje się do każdego rodzaju kanapek. Mnie najlepiej smakuje z razowym chlebem, posypane uprażonymi ziarnami słonecznika i z plasterkami kiszonego ogórka. Pycha!!!

SAŁATKA

1 sałata
2 pomidory
1/2 szkl. zielonych oliwek
1 mała zielona papryka
2 łyżki ziaren słonecznika
1 łyżka oliwy z oliwek
1 duże awokado
1 cytryna

Wszystkie warzywa umyj. Sałatę osusz i porwij na kawałki. Pomidory pokrój w ósemki, oliwki w plasterki, a paprykę w cienkie słupki. Awokado przekrój na pół, usuń pestkę i pokrój miąższ w centymetrowe kostki. Słonecznik upraż na złoto na suchej patelni.

Wszystkie składniki wymieszaj w misce, skrop oliwą i sokiem z cytryny do smaku.

KOPER WŁOSKI, CZYLI FENKUŁ
Nadaje się do sałatek, zapiekanek i zup. Jego bulwa i łodygi powinny być białe, bez plam i soczyste. Przed przygotowaniem potrawy odetnij korzeń i oderwij z łodyżek drobniutkie zielone listki. Mają one charakterystyczny anyżkowy zapach i są świetną przyprawą.

PO GRECKU

1/2 kg kopru włoskiego
1/4 kg pomidorów
2 łyżki koncentratu pomidorowego
1 pęczek natki
2 łyżki oliwy z oliwek
1 łyżeczka majeranku
1/2 łyżeczki pieprzu
ew. 1 łyżeczka mielonej kolendry
1 cytryna
1/2 łyżeczki cukru
1 łyżeczka masła

Bulwy kopru dokładnie umyj i pokrój wzdłuż na ćwiartki. Pomidory sparz wrzątkiem, obierz ze skórki i pokrój w drobną kostkę. W garnku o grubym dnie rozgrzej oliwę i wrzuć koper. Kiedy zrumieni się ze wszystkich stron na brązowo, dodaj pomidory i duś dalej na średnim ogniu pod przykryciem. Po paru minutach pomidory utworzą gęsty sos. Wtedy wlej sok z cytryny zmieszany z 1/2 szklanki wody. Dodaj koncentrat, przyprawy, masło, cukier i łyżeczkę soli. Przykryj szczelnie i duś na małym ogniu 20 minut. Sprawdź, czy koper jest wystarczająco miękki. Jeżeli nie, dodaj 1/4 szklanki wody i duś jeszcze kilka minut. Natkę drobno posiekaj, podziel na dwie równe części. Jedną wrzuć do garnka po 10 minutach duszenia kopru, resztą udekoruj półmisek z koprem tuż przed podaniem.

MANGO
Dojrzałe, a tylko takie ma najlepszy, słodki smak, jest żółtopomarańczowe. Możesz je jeść obrane ze skórki, dodawać do sałatek owocowych, napojów mlecznych i deserów.

SAŁATKA OWOCOWA

2 owoce mango
2 banany
2 owoce kiwi
6 mandarynek
1/2 szkl. rodzynek
1 puszka ananasów w syropie

Rodzynki umyj i zalej szklanką gorącej wody na 10 minut. Ananasy wyjmij z syropu, pokrój w kostkę. Banany, mandarynki, kiwi, mango obierz ze skórki. Pokrój banany w cienkie plasterki, kiwi i mango w kostkę, mandarynki podziel na cząstki i każdą z nich przekrój na pół. W szklanym naczyniu wymieszaj owoce, dodaj odsączone rodzynki i zalej połową syropu z puszki. Podawaj schłodzone.

CZATNEJ

Bardzo popularne w Indiach czatneje to dodatek do potraw, szczególnie tych o łagodnym smaku. Przyrządza się je z warzyw i przypraw. Czatnej z mango ma bardzo ostry i egzotyczny smak, nie podawaj go zatem zbyt dużo.

1 duże zielone mango
1 świeże chili
1 łyżeczka cukru
1/2 łyżeczki startego świeżego imbiru

Mango obierz ze skórki. Oddziel miąższ od pestki. Jeżeli nie będzie chciał odchodzić, odetnij nożem. Resztę miąższu, która zostanie na pestce, obetrzyj na tarce.

Pokrój miąższ w kostkę. Zmiksuj z innymi składnikami i łyżeczką soli na gęstą papkę.

ORZECH KOKOSOWY
Żeby go rozbić, musisz mocno uderzyć młotkiem. Oddziel miąższ od łupiny, obierz go z brązowej skórki, utrzyj na tarce. Takie wiórki są o niebo lepsze niż kupowane w sklepie.

SAŁATKA

6 ziemniaków
1 szkl. jogurtu
1 szkl. gęstej śmietany
3/4 szklanki startego kokosu
2 pomidory
1 pęczek natki

Ugotuj ziemniaki w łupinkach w osolonej wodzie. Ostudź, obierz i pokrój w kostkę. Jogurt wymieszaj ze śmietaną, łyżeczką soli, utartym kokosem i posiekaną natką. Zalej nim ziemniaki, wymieszaj. Podawaj udekorowane cząstkami pomidorów.

Sposoby na farsz

FARSZ Z ZIELONEJ SOCZEWICY

1 szklanka zielonej soczewicy
1/3 kostki masła
1 łyżeczka mielonej kolendry
1 łyżeczka kurkumy lub curry
1 łyżeczka słodkiej papryki

Soczewicę dokładnie umyj, wsyp do garnka, zalej 2,5 szklanki wody, posól i gotuj pod przykryciem na średnim ogniu. Powinna się gotować intensywnie, ale uważaj, żeby nie kipiała. Po około półgodzinie woda powinna się wygotować, a soczewica zmięknąć tak, że pojedyncza fasolka da się rozetrzeć pomiędzy palcami. Zdejmij pokrywkę i, cały czas mieszając, odparuj pozostałą wodę. Kiedy soczewica zamieni się już w gęstą pastę, zdejmij ją z ognia. Ostudź. Na patelni rozpuść masło i wsyp przyprawy. Smaż je przez kilka sekund, żeby wydobyć ich aromat. Uważaj jednak, aby nie przypalić ani masła, ani przypraw! Wlej masło do farszu wymieszaj dokładnie mikserem lub drewnianą gałką.

PIEROGI Z SOCZEWICĄ

2 szkl. mąki
1 łyżka oleju
4 łyżki masła

Do miski wsyp mąkę, dodaj olej i 1 łyżeczkę soli. W czajniku zagotuj wodę i wlej 1-1,5 szklanki wrzątku do miski z mąką. Wymieszaj ciasto łyżką, wyrzuć na stolnice i szybko zagnieć. Ciasto powinno być miękkie, ale elastyczne i nie może się kleić do rąk. W razie potrzeby dodaj odrobinę mąki lub wrzątku i zagnieć jeszcze raz. Zagniatać trzeba szybko, by ciasto nie wystygło. Zimne zrobi się twarde i trudno będzie je rozwałkować. Dlatego też zaraz po zagnieceniu włóż ciasto pod miskę.
Stolnice lub blat stołu posyp niewielką ilością mąki, wyciągnij spod miski 1/4 ciasta, rozwałkuj na cienki placek. Szklanką wytnij w nim krążki, jeden przy drugim. Pozostałe skrawki ciasta ugnieć w kulkę i schowaj pod miskę. Na każdy krążek nakładaj łyżką ostudzony farsz, złóż na pół i dokładnie zlep brzegi. Potem wyciągnij następny kawałek ciasta i postępuj jak wyżej. W dużym garnku zagotuj wodę, posól, wrzuć pierogi. Gotuj 5 minut od ich wypłynięcia na powierzchnie. Uważaj, aby pierogi nie gotowały się zbyt intensywnie, ponieważ są delikatne i mogłyby się rozgotować.
Odcedź pierogi i przelej ostrożnie zimną wodą - nie będą się sklejały. Podawaj polane roztopionym masłem. Jeżeli wystygną, możesz je odsmażyć na patelni.

NALEŚNIKI W SOSIE CHRZANOWYM

2 szkl. mąki
2 szkl. maślanki lub mleka
1 łyżeczka soli
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1/2 szkl. oleju
SOS:
1 słoiczek łagodnego chrzanu (200 g)
1/2 szkl. kwaśnej śmietany
1/2 szkl jogurtu naturalnego
2 małe kiszone ogórki

Mąkę wymieszaj z proszkiem do pieczenia, dodaj 1 łyżeczkę soli i maślankę. Wszystko wymieszaj dokładnie mikserem. Powinieneś otrzymać dość rzadkie naleśnikowe ciasto, jeżeli będzie za gęste, w czasie miksowania dodaj odrobinę wody.
Usmaż z ciasta naleśniki, powinno wyjść 10-12 sztuk, w zależności od wielkości patelni.
Ja smażę naleśniki na teflonowej patelni. Rozgrzewam suchą patelnię i na nią wylewam małą chochelką ciasto, dzięki czemu dobrze przywiera ono do powierzchni patelni i daje się rozprowadzić cienką, równomierną warstwą. Dopiero potem wlewam odrobinę oleju łyżeczką po brzegu patelni, równomiernie ze wszystkich stron. Dlatego moje naleśniki są cieniutkie i chrupiące. Każdy naleśnik posmaruj dużą łyżką farszu i zwiń w rulonik. Przygotuj sos chrzanowy. Pokrój ogórki kiszone w drobną kosteczkę. Wymieszaj chrzan ze śmietaną, jogurtem i ogórkami.
Naleśniki podawaj na ciepło zaraz po usmażeniu lub odsmażane na odrobinie masła. Przed podaniem polej sosem chrzanowym.

PASZTECIKI

3,5-4 szkl. mąki
20 g drożdży
1/3 kostki masła
2 łyżki kwaśnej śmietany

W szklance cieplej wody rozpuść drożdże w misce, dodaj do nich 1 szklankę mąki i dobrze wymieszaj. Odstaw ciasto do wyrośnięcia w ciepłe miejsce. W tym czasie w rondelku na średnim ogniu rozpuść masło i pozostaw do ostygnięcia.
Ciasto po około 20 minutach powinno podwoić swoją objętość. Wtedy dodaj do niego pozostałą mąkę i 1 czubatą łyżeczkę soli. Wymieszaj starannie, wyrzuć ciasto na stolnice lub blat stołu i dokładnie zagnieć. Pod koniec zagniatania stopniowo dodawaj przestudzone masło. Powinieneś otrzymać miękkie, pulchne ciasto, które nie będzie się kleiło do rąk i da się dobrze rozwałkować. Odstaw je na 15 minut w ciepłe miejsce.
Piekarnik nastaw na 200 st. C.
Podziel farsz na 12 równych części, to samo zrób z wyrośniętym ciastem. Z każdego kawałka ciasta ulep kulkę i rozwałkuj ją na placek o owalnym kształcie i grubości 1 cm. Posmaruj równomiernie farszem, pozostawiając wolny centymetr od krawędzi. Placuszki zwiń w rulonik i zlep dokładnie brzegi. Wysmaruj masłem blachę, ułóż na niej paszteciki w parucentymetrowych odstępach. Uważaj, aby złączenia ciasta znalazły się pod spodem, ponieważ podczas pieczenia paszteciki często pękają w tych miejscach. Posmaruj paszteciki cienką warstwa śmietany i wstaw do piekarnika na ponad 40 minut. Są gotowe, kiedy zrumienią się na złotobrązowo.

Paszteciki z soczewicą podaje się na zimno. Są doskonałym dodatkiem do zup, szczególnie do barszczu.

KANAPKI Z PASTĄ Z SOCZEWICY

10 kromek jasnego pieczywa
5 małych ogórków kiszonych
1 mała główka sałaty
4 łyżki ziaren słonecznika
1/2 kostki masła

Sałatę podziel na listki, dokładnie umyj i osusz. Ogórki pokrój w plasterki. Ziarna słonecznika usmaż na suchej patelni na jasnozłoty kolor.
Pieczywo posmaruj cienką warstwą masła i dwa razy grubszą warstwą farszu z soczewicy. Na każdej kanapce ułóż listek sałaty, na nim plasterki ogórka. Przed podaniem posyp ziarnami słonecznika. Oczywiście, kanapki możesz komponować zgodnie z własnym smakiem, kładąc na nie np. pomidory lub świeże ogórki i posypując natką lub koperkiem zamiast ziaren słonecznika.

Szpinak

SAMOSA - SMAŻONE PIEROŻKI Z NADZIENIEM SZPINAKOWYM

1 kg szpinaku
2 pomidory
150 g wiejskiego gruboziarnistego serka
150 g (mała puszka) kukurydzy
1/3 kostki masła
2 łyżeczki mielonej lub utłuczonej w moździerzu kolendry
1 łyżeczka słodkiej papryki
1 łyżeczka kurkumy
CIASTO:
1 kostki masła
6 łyżek kwaśnej śmietany
2 szklanki mąki
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 l oleju

Szpinak umyj dokładnie, odsącz, usuń grube łodygi, liście posiekaj. Pomidory sparz, obierz ze skórki, pokrój w drobną kostkę. Kukurydzę odsącz dokładnie z zalewy.
W garnku o grubym dnie rozpuść masło; kiedy się zrumieni, wsyp przyprawy i smaż je przez parę sekund, aby wydobyć ich aromat. Uważaj, aby się nie przypaliły, bo staną się gorzkie. Dodaj pomidory, wymieszaj, smaż 3 minuty. Następnie dodaj szpinak, zalej 1/3 szklanki wody, przykryj i duś na średnim ogniu 20-30 minut. Jeżeli szpinak jest młodziutki i ma małe, delikatne listki, wystarczy 10-15 minut. Woda powinna się wygotować, a gdy szpinak zacznie przywierać do dna, dodaj kukurydzę i serek, posól. Gotuj wszystko następne 5 minut w odkrytym garnku, ciągle mieszając, aż do odparowania całej śmietanki z serka. Farsz powinien być bardzo gęsty, inaczej będzie wypływał z pierogów w czasie smażenia.
W misce połącz ręką na jednolitą masę masło, śmietanę, proszek do pieczenia i łyżeczkę soli. Stopniowo dodając mąkę, zagnieć ciasto, tak aby nie kleiło się do rąk. Podziel je na 12 części. Ulep z nich kulki i rozwałkuj na placki o średnicy ok. 15 cm. Na każdym placku połóż dużą łyżkę przestudzonego farszu, złóż na pół i bardzo starannie zlep brzegi (żeby nie otwierały się w czasie smażenia).
Samosa smaż po parę sztuk w głębokim oleju na złotobrązowo, ok. 8-10 min. Po wyjęciu z oleju ułóż je na papierowym ręczniku, w który wsiąknie nadmiar tłuszczu.
Samosa ze szpinakiem można jeść na ciepło i na zimno. Wspaniale smakuje do zup, sosów czy potraw z warzyw na gorąco.

Pierożek jest też wyśmienitym drugim śniadaniem. Wtedy lepiej go upiec w piekarniku, będzie lżej strawny. Ulepione pierogi ułóż na suchej blaszce do pieczenia i wstaw do nagrzanego do 200 st. C piekarnika na 15-20 minut, aż zrumieni się na złoto.

SZPINAK Z PANIREM

Panir jest wspaniałym serem o słodkim smaku. Jest używany w wielu kuchniach świata, szczególnie na Bliskim i Dalekim Wschodzie. Jego zaletą jest to, że nie topi się pod wpływem wysokiej temperatury. Można go wiec smażyć, piec i gotować na tysiące różnych sposobów.

2 l tłustego mleka (nie może być UHT)
1,5 płaskiej łyżeczki kwasku cytrynowego
4 łyżki masła
3 łyżki śmietany
1 łyżeczka curry
1 łyżeczka słodkiej papryki
1 łyżeczka mielonej kolendry
1 kg szpinaku

Mleko zagotuj, zdejmij z ognia, powoli wsyp kwasek cytrynowy, delikatnie zamieszaj. Po paru sekundach mleko zacznie się ścinać i utworzy biały delikatny ser, który zdecydowanie odetnie się od seledynowej serwatki. Daj mu jeszcze 2 minuty i wylej zawartość garnka na durszlak lub sito. Zrób to delikatnie, aby nie uszkodzić paniru. Kiedy cała serwatka odcieknie, przyciśnij panir czymś ciężkim, np. miseczka z wodą, i zostaw na co najmniej pół godziny.
Szpinak umyj, odsącz, odetnij łodygi, a liście posiekaj. W garnku zrumień 2 łyżki masła, dodaj przyprawy, smaż je przez parę sekund, dorzuć szpinak, dodaj śmietanę i 1/3 szklanki wody, posól. Przykryj garnek i duś szpinak 20 minut na średnim ogniu. W razie potrzeby uzupełniaj wodę, tak aby szpinak cały czas się dusił, ale nie przywierał do dna i nie przypalał się.
Po półgodzinie panir powinien się odsączyć i stwardnieć. Wyjmij go delikatnie z sitka i pokrój w kostkę o boku 1,5 cm. Na patelni zrumień resztę masła, włóż kostki paniru i smaż je ze wszystkich stron na złoto około 7-10 minut. Przełóż do garnka ze szpinakiem, wymieszaj.
Podawaj na gorąco z ryżem, kaszą lub ziemniakami.

SZPINAK PO INDYJSKU

100 g ciecierzycy (grochu włoskiego)
1 kg bakłażanów
3 kg pomidorów
1 kg szpinaku
6 łyżek masła
2 łyżki śmietany
1 łyżki imbiru
2 łyżeczki mielonej lub utłuczonej w moździerzu kolendry
1 łyżeczki chili

Ciecierzycę namocz na noc. Następnego dnia ugotuj w dużej ilości osolonej wody. Kiedy będzie miękka (po ok. 45 minutach), odsącz wodę. Pomidory sparz, obierz, pokrój w drobną kostkę. Szpinak umyj, odetnij grube łodygi, listki posiekaj. Bakłażany pokrój w drobną kostkę. W średniej wielkości garnku rozgrzej 4 łyżki masła, wsyp przyprawy, smaż je kilkanaście sekund, następnie dodaj bakłażany i mieszaj, aż zmiękną wchłoną prawie cały tłuszcz. Dorzuć pomidory i szpinak, wymieszaj wszystko dokładnie zalej 1/4 szklanki wody przykryj i gotuj na średnim ogniu 15 minut. Teraz dorzuć ciecierzycę, pozostałe masło, śmietanę, posól i gotuj 5 minut już bez pokrywki, mieszając co jakiś czas. Szpinak po indyjsku nie powinien być zbyt rzadki. Jeżeli trzeba, gotuj go dłużej, aby odparować nadmiar płynu.
Tak przyrządzony szpinak nadaje się na wystawną kolację lub jako danie główne na obiad.

Kwitnąco i smacznie

ZUPA Z KWIATAMI CUKINI

Kiedy uprawiamy cukinię w ogródku, możemy zobaczyć, jak stopniowo z dużego żółtego kwiatu wyrastają zielone cukinie. Najsmaczniejsze są małe, które na końcu mają jeszcze pozostałości kwiatu.
Kwiaty do zupy zbierać trzeba wtedy, kiedy są w pełni kwitnienia.

1 kg cukini
10 kwiatów cukini
1/3 szkl. drobno posiekanej bazylii
1/2 szkl. śmietany
2 łyżki masła
1 duży seler
1 pęczka natki
2 liście laurowe
2 duże mięsiste pomidory
2 łyżki oliwy z oliwek
pieprz do smaku

Seler obierz i pokrój w drobną kostkę. Natkę drobno posiekaj, pomidory sparz, obierz ze skórki i drobno pokrój. W dużym garnku rozgrzej oliwę, wrzuć warzywa i smaż przez 5 minut. Zalej litrem wody, dodaj liście laurowe i gotuj pod przykryciem, aż seler będzie miękki, to jest 30-35 minut, w zależności od tego, jak duże są kostki selera.
W osobnym garnku rozgrzej masło, wrzuć pokrojoną w drobną kostkę cukinię i duś pod przykryciem z odro-biną wody 10 minut. Zalej cukinię wywarem selerowym z ugotowanymi warzywami. Dodaj połowę bazylii, kwiaty cukini i gotuj na wolnym ogniu następne 5 minut. Zdejmij z ognia, zmiksuj dokładnie, dodaj śmietanę, pieprz i sól do smaku. Ostrożnie podgrzej. Zupę podawaj z grzankami i posypaną bazylią.

SMAŻONE KWIATY AKACJI

Kwiaty akacji radzę zbierać z dala od dużych ulic, najlepiej wybrać się po nie do parku lub lasu. Wszystkie kwiatki na gałązce powinny być rozwinięte. Najlepsze są odmiany o białych kwiatach, dużo słodszych niż żółte.

30 gałązek kwiatu akacji
1 szkl. mąki
1 szkl. mleka
1 torebka cukru waniliowego
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 l oleju
4 łyżki cukru pudru

Mąkę z mlekiem, proszkiem do pieczenia i cukrem waniliowym zmiksuj na gładkie naleśnikowe ciasto. Powinno być rzadkie i lejące się. Jeżeli będzie zbyt gęste, dodaj odrobinę wody i zmiksuj znowu.
Kwiaty akacji umyj delikatnie, ale dokładnie, i osusz. W rondlu o grubym dnie rozgrzej olej. Gałązki chwytaj za ogonki i maczaj w naleśnikowym cieście. Pozwól ścieknąć nadmiarowi ciasta. Powinno oblepiać cienką warstwą wszystkie kwiatki. Wrzucaj gałązki na rozgrzany olej i smaż na średnim ogniu na złoto. Odsączaj z oleju na papierowym ręczniku. Posyp odrobiną cukru pudru. Podawaj do herbaty, jak ciasteczka.

SAŁATA Z NASTURCJĄ

Do sałatki najlepiej wybierz małe, ale rozwinięte kwiatki i listki. Najdoskonalsze byłyby z własnego ogródka czy balkonu.
Do sałatek nadają się także fiołki polne, malwy, kwiaty ogórecznika i nagietki. Można je dodawać do każdej mieszanki świeżych warzyw z sałatą.

garść liści nasturcji
10 kwiatów nasturcji
1 duża sałata
1 bulwa kopru włoskiego
0,5 szkl. kiełków rzeżuchy
1 awokado
1 łyżka soku z cytryny
1 łyżka soku z pomarańczy
5 łyżek oliwy z oliwek
1 łyżeczka miodu
szczypta pieprzu

Liście sałaty i nasturcji umyj i osusz. Większe porwij na kawałki. Kwiatki umyj delikatnie i ułóż na ściereczce do obeschnięcia. Kiełki przepłucz letnią wodą.
Koper włoski obierz z zewnętrznych łusek, usuń korzeń, bulwę wraz z jego natką pokrój w drobne paseczki. Awokado (musi mieć miękki i dojrzały miąższ) pokrój w kostkę. Wszystko wymieszaj w misce.
Z soku cytrynowego, pomarańczowego, oliwy, miodu, pieprzu i odrobiny soli ukręć sos. Zalej nim sałatkę i podawaj natychmiast.

KONFITURA Z PŁATKÓW DZIKIEJ RÓŻY

Róż w kuchni używali już starożytni Chińczycy i Persowie. Robili z nich konfitury, wonne nalewki i słodycze.
Obecnie płatki róż dodaje się do sałatek, szarlotek, ciast z wiśniami. Stosowane są do aromatyzowania syropów, słodyczy, octu oraz do wyrobu wody różanej.
Na konfiturę nadają się wszystkie odmiany dziko rosnącej róży. Muszą mieć tylko pachnące kwiaty. Najlepsze są jednak różowe.

0,5 kg płatków róż
2,5 szkl. cukru
2 cytryny

Obetnij białe nasady płatków, które mają gorzki smak. Płatki dokładnie umyj i wysyp na ściereczkę, aby obeschły. Dopiero teraz odważ właściwą ilość.
W dużym garnku, najlepiej 5-litrowym, zagotuj dwie szklanki wody i wsyp do niej płatki. Mieszanina będzie się pieniła, dlatego potrzebny jest tak duży garnek. Gotuj płatki na średnim ogniu przez 5 minut. Wyciśnij sok z cytryn.
Wsyp do garnka cukier, wlej sok z cytryn, wymieszaj i znowu doprowadź do wrzenia. Od tego czasu, co jakiś czas mieszając, gotuj płatki na wolnym ogniu ok. 45 minut. W tym czasie cukier powinien się rozpuścić, a masa stopniowo gęstnieć.
Kiedy na powierzchni zaczną się po-jawiać pierwsze bąble, a później utworzy się coś w rodzaju piany, możesz sprawdzić, czy konfitura jest gotowa. Wylej jej kroplę na spodeczek, jeżeli dość szybko zastygnie i pokryje się cienką, suchą warstewką, możesz już zestawić garnek z ognia.
Wlej konfiturę do słoików i szczelnie zakręć. Z podanych ilości powinieneś otrzymać dwa półlitrowe słoiki. Konfitura nadaje się do nadziewania pączków, naleśników, do torfów i deserów (np. owoców z bitą śmietaną). Świetna jest też po prostu z chlebem.

Gra w zielone

ZIELONA ZUPA SZCZAWIOWO-SZPINAKOWA

1 mały seler
3 średnie ziemniaki
20 dag szczawiu
80 dag szpinaku
1 pęczek natki
3 łyżki masła
0,5 szkl śmietany
1 łyżka koncentratu pomidorowego
0,5 gałki muszkatałowej

Ziemniaki i seler obierz i ugotuj razem do miękkości w osolonej wodzie. Pamiętaj, że seler gotuje się dłużej niż ziemniaki (30-35 min), włóż go więc do garnka 15 minut wcześniej. Ugotowane warzywa odcedź. Litr wywaru zachowaj.
Szpinak i szczaw wypłucz, obetnij łodyżki, liście drobno pokrój. W garnku zrumień masło, dodaj szpinak, szczaw i pieprz. Podduś parę minut na wolnym ogniu, ciągle mieszając. Zalej wywarem z ziemniaków i selera, dodaj utartą na tarce gałkę muszkatołową i koncentrat pomidorowy. Posól, przykryj i gotuj 15 minut.
Ziemniaki i seler przetrzyj przez sito, dodaj do zupy. Zdejmij garnek z ognia, wlej śmietanę, dodaj pokrojoną drobno natkę i dokładnie wymieszaj.

ZIELONA FASOLKA W SOSIE Z MĄKI SOJOWEJ

W Indiach w świątyniach Ramy, inkarnacji Kryszny uznanej za przykład doskonałego króla, też grają w zielone. Rama miał zielonkawy odcień skóry, taki kolor mają też posążki w jego świątyniach. W rocznicę urodzin Ramy pielgrzymów, którzy przybyli, aby złożyć hołd Ramie, częstuje się tylko zielonymi potrawami. Oto przepis na wspaniałą zieloną fasolkę, której udało mi się spróbować w jednej ze świątyń.
W Indiach sos przyrządza się z mąki z grochu włoskiego. Ponieważ trudno ją u nas dostać, zastąpiłam ją sojową.

2 łyżki mąki sojowej
1 łyżka mąki pszennej
1 łyżka musztardy
0,5 szkl. śmietany
4 łyżki masła
0,5 szkl jogurtu naturalnego
0,5 łyżeczki chili
1 łyżeczka curry
0,5 łyżeczki kg zielonej fasolki szparagowej

Fasolkę umyj, obetnij ogonki, każdą przełam na pół. Gotuj w osolonej wodzie 8-10 minut. Odcedź, zostawiając szklankę wywaru.
Na średnim ogniu, w garnku o grubym dnie roztop masło. Wsyp do niego przyprawy, zamieszaj, wsyp obie mąki. Dokładnie rozprowadź, żeby mąka dobrze się połączyła z masłem i żeby nie było grudek.
Teraz powoli wlej do garnka wywar z gotowanej fasolki. Cały czas mieszaj. Doprowadź mieszaninę do wrzenia i wsyp do niej fasolkę, zalej wszystko śmietaną zmieszaną z jogurtem i musztardą, posól do smaku, jeszcze raz zamieszaj.
Przykryj i gotuj na małym ogniu następne 10 minut.
Podawaj z ryżem lub pieczywem.

ZIELONA SAŁATKA

1 duża sałata
garść liści rzodkiewki
1 awokado
1 mała zielona cukinia
1 zielona papryka
0,5 szkl. zielonych oliwek
1 duży ogórek
0,5 szkl. łuskanych pistacji
0,5 szkl. zielonego groszku
1 pęczek koperku
0,5 szkl. śmietany

Wszystkie warzywa umyj i osusz. Sałatę i liście rzodkiewki porwij na mniejsze kawałki. Miąższ z awokado pokrój w kostkę (dobre awokado jest miękkie), a ogórek i cukinię (nie obrane) w cienkie plasterki. Paprykę w słupki, oliwki na pół. Wymieszaj wszystko w szklanej misce z orzeszkami i groszkiem. Koperek posiekaj. Śmietanę połącz z koperkiem, posól i polej nią sałatkę.
Zieloną sałatkę warto jeść do każdego posiłku: na śniadanie, obiad i kolację.

ZIELONA ZAPIEKANKA

1 duży brokuł
garść zielonej fasolki
1 szkl. zielonego groszku
1 łyżeczka masła
0,5 szkl. orzechów nerkowca (niekoniecznie)
15 dag żółtego sera
SOS:
2 łyżki masła
1 łyżka mąki
1 łyżeczka curry
0,5 szkl. mleka
1 łyżeczka oregano

Brokuły podziel na różyczki, fasolkę pokrój na pół i wszystko z groszkiem ugotuj w osolonej wodzie (ok. 10 min). Warzywa powinny być jędrne, nie za miękkie. Odcedź, zostawiając szklankę wywaru, wykorzystasz go do sosu.
Orzechy usmaż na patelni na łyżeczce masła na złoty kolor. Ser zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
W osobnym rondlu o grubym dnie zrób sos: rozpuść masło, dodaj do niego mąkę i curry. Praż na małym ogniu 2 minuty. Powoli, cały czas mieszając, wlej do rondla mleko i wywar z warzyw. Dodaj oregano, posól. Mieszaj, aż powstanie gęsty sos. W blaszce do pieczenia lub żaroodpornym naczyniu poukładaj zielone warzywa, posyp orzechami, zalej sosem, a na wierzchu rozłóż równomiernie żółty ser. Piecz 20 minut w piekarniku nagrzanym do 200 st. C.
Podawaj na gorąco z ziemniakami lub ryżem.
W zimie zamiast świeżych użyj mrożonych warzyw.

Truskawki

TRUSKAWKOWE MALPURI

Malpuri jest tradycyjnym indyjskim przysmakiem. Te smażone kuleczki z chrupiącego ciasta podaje się z jogurtem wymieszanym z papają czy mango. Ja jednak najbardziej lubię malpuri w jego zachodniej wersji, z truskawkami.

2,25 szkl. mąki tortowej
1 szkl. cukru pudru
1,5 łyżeczki proszku do pieczenia
1 łyżka soku z cytryny
1 l oleju do smażenia
5 szkl. naturalnego jogurtu
0,75 kg truskawek
0,75 szkl. cukru

Truskawki umyj, odsącz, odłóż parę do dekoracji. Pozostałym oderwij szypułki i pokrój je w ćwiartki.
Mąkę i cukier puder przesiej do miski. Na wierzch wysyp proszek do pieczenia. Polej go sokiem z cytryny. Powinien się zapienić. Wtedy wlej do miski 1,25 szklanki wody, dodaj 2 łyżki jogurtu i dokładnie wymieszaj wszystko mikserem. Otrzymasz gęste ciasto, które będzie przylegać do łyżki i nie będzie z niej skapywać. Odstaw je na 15 minut.
W tym czasie połowę truskawek rozgnieć widelcem, dodaj do nich cukier, jogurt i dokładnie ubij trzepaczką lub mikserem. Dodaj drugą połowę pokrojonych owoców, wymieszaj delikatnie. Wstaw sos do lodówki.
W garnku o grubym dnie rozgrzej olej na średnim ogniu. Nabieraj na stołową łyżkę ciasto i drugą łyżką zsuwaj do nagrzanego oleju porcje wielkości orzecha włoskiego. Jednocześnie możesz smażyć od 6 do 8 kulek. Muszą swobodnie pływać po powierzchni oleju. Kulki smaż ok. 8 minut na niezbyt dużym ogniu, równomiernie, ze wszystkich stron, a jeżeli trzeba, przewróć je parę razy.
Trzeba bardzo uważać na ogień, jeżeli będzie za duży, ciasto szybko upiecze się z wierzchu, ale w środku kulki będą surowe. Sprawdź więc pierwszą partię, przepołowiwszy jedną z kulek, i w razie potrzeby zmniejsz ogień.
Usmażone na złotobrązowo kulki odsącz na sitku i przełóż do miski, zalej 3/4 sosu jogurtowego i pozwól kulkom nasiąkać nim przez 15 minut. Podawaj natychmiast, rozłożone do pucharków lub miseczek, polane resztą jogurtowego sosu i przybrane całymi truskawkami.

Wspaniałe jest też malpuri bananowe. Zamiast truskawek trzeba wziąć pięć dojrzałych bananów.

NALEŚNIKI Z TRUSKAWKAMI

2 szkl. mąki
2 szkl. mleka
1 torebka cukru waniliowego
1 łyżeczka proszku do pieczenia
0,3 szkl. oleju
1 szkl. śmietany kremówki
4 łyżki cukru
0,5 kg truskawek

Mąkę, mleko, cukier waniliowy, szczyptę soli i proszek do pieczenia wymieszaj mikserem. Otrzymasz rzadkie naleśnikowe ciasto. Kiedy będzie już gładkie, dodaj olej i jeszcze raz wymieszaj.
Naleśniki smaż na teflonowej patelni bez żadnego tłuszczu. Wylewaj chochelką ciasto na nagrzaną patelnię, rozprowadź dokładnie cieniutką warstwą po całej jej powierzchni i smaż z dwu stron.
Truskawki umyj, osusz i pokrój na połówki, większe sztuki na ćwiartki. Do śmietany dodaj cukier i ubij na sztywno mikserem lub trzepaczką. Na każdym naleśniku układaj pokrojone truskawki i 2 łyżki bitej śmietany. Zawijaj w ruloniki i podawaj jeszcze ciepłe.
Takie naleśniki w moim domu nazywa się królewskimi, są przepyszne. W sezonie truskawkowym jemy je prawie codziennie.

MIZERIA Z TRUSKAWKAMI

2 średnie ogórki szklarniowe
1 szklanka gęstej śmietany
12 sztuk dużych truskawek

Ogórki i truskawki umyj. Ogórki obierz i pokrój w plasterki, tak samo pokrój truskawki. Zalej wszystko śmietaną doprawioną szczyptą soli i cukru do smaku. Wymieszaj. Podawaj do obiadu natychmiast po przyrządzeniu, zanim ogórki puszczą sok.

DŻEM Z TRUSKAWEK I KIWI

Teraz, gdy można kupić pektyny, smażenie konfitur i dżemów jest bardzo proste i szybkie. Trzeba tylko precyzyjnie ważyć owoce i odmierzać dokładnie czas ich gotowania. Po prostu zamiast robić wszystko na oko, użyj zegarka i wagi, a sukces będzie gwarantowany.

75 dag truskawek
25 dag kiwi
1 cytryna
1 opakowanie pektyn "Gelfix 2+1"
55 dag cukru

Umyj owoce i przebierz je, zostawiając tylko dojrzałe i ładne sztuki. Truskawki obierz z szypułek, przekrój na pół. Kiwi obierz ze skórki, pokrój na plasterki, które przekrój na pół. Dopiero teraz odważ dokładnie potrzebne ilości. Cytrynę sparz, obierz cieniutko skórkę.
Do dużego garnka o grubym dnie wsyp owoce, dodaj skórkę cytrynową w całości. Odważ 55 dag cukru, z czego dwie łyżki wymieszaj z pektynami "Gelfix 2+1" i dodaj do owoców w garnku. Dokładnie wymieszaj. Postaw garnek na ogniu i, cały czas mieszając, doprowadź owoce do wrzenia. Nic przestając mieszać, wsyp cukier i pozwól zawartości garnka ponownie zawrzeć. Od tego czasu trzymaj garnek na ogniu przez 1 minutę z zegarkiem w ręku. Cały czas mieszaj. Zdejmij garnek z ognia, wyjmij skórkę cytrynową, zdejmij białą pianę z powierzchni dżemu (jeżeli jest) i przełóż szybko dżem do wcześniej przygotowanych, czystych i suchych małych słoików. Szczelnie zakręć. Prawda, że to bajecznie proste? A ile satysfakcji z własnych przetworów w zimie.
Dzięki dodaniu owoców kiwi dżem jest odrobinę kwaskowaty, ale nie traci truskawkowego smaku.

MIĘTOWA SAŁATKA OWOCOWA

1 kg truskawek
1 świeży ananas lub 1 puszka ananasów w syropie
1 duży zielony melon
parę listków świeżej mięty

Truskawki umyj, oberwij szypułki. Pokrój na połówki. Melon i ananas obierz ze skórki, pokrój w niedużą kostkę. Jeżeli używasz ananasów z puszki, najlepiej kup już pokrojone i tylko odsącz z syropu. Listki mięty opłucz i porwij na małe kawałki. Wymieszaj pokrojone owoce z listkami mięty w szklanym naczyniu. Podawaj schłodzone.

Zioła i ziółka

KULKI TWAROGOWE

30 dag twarogu
1 l mleka
sok z 1 dużej cytryny
1 szkl. drobno posiekanych dowolnych ziół: natki pietruszki, koperku, bazylii, tymianku, rozmarynu, szałwi

Mleko zagotuj, zdejmij z ognia, wlej do niego sok z cytryny, zamieszaj. Po 2 minutach powinno się ściąć, dając seledynową serwatkę i dość twardy biały ser - panir.
Łyżką cedzakową wybierz go na sitko, niech odcieka przez pół godziny. Serwatkę przelej przez gazę lub sitko o drobnych oczkach i przechowuj w lodówce. Możesz jej używać do gotowania zup, warzyw lub makaronów, dodawać do ciasta na chleb. Bardzo smaczny jest chłodzący napój miętowo-serwatkowy (przepis znajdziesz poniżej).
Panir wraz z twarogiem zmiel w maszynce. Dodaj łyżeczkę soli i szczyptę pieprzu do smaku. Z masy ulep kulki wielkości orzechów włoskich, obtocz je w posiekanych ziołach. Kulki twarogowe podawaj jako dodatek do potraw z warzyw na gorąco lub na śniadanie do smarowania chleba.

NAPÓJ MIĘTOWO-SERWATKOWY

1 pęczek świeżej mięty
0,5 szkl. cukru
1 szkl. serwatki
3 szkl. wody sodowej
0,5 szkl. soku z cytryny
DO DEKORACJI:
1 cytryna
parę listków mięty

Umyj i osusz miętę, liście wraz z łodygami wrzuć do blendera, dodaj 1 łyżkę cukru i zmiksuj dokładnie. Wyłącz blender, zalej miętę 0,5 szklanki wrzątku i pozwól jej zaparzyć się pod przykryciem 10 minut. Następnie przelej miksturę przez podwójnie złożoną gazę lub bawełnianą ściereczkę. Wyciśnij resztę płynu z pozostałych na gazie liści.
Wlej wszystko jeszcze raz do blendera wraz z pozostałymi składnikami i miksuj przez minutę.
Napój miętowo-serwatkowy podawaj w upalne dni z pokruszonym lodem, przyozdobiony świeżymi listkami mięty i plasterkami cytryny.

MŁODE ZIEMNIACZKI W SOSIE BAZYLIOWYM

1 kg malutkich młodych ziemniaków
0,5 szkl. liści bazylii
0,5 szkl. orzechów nerkowca (casew)
1 szkl. jogurtu naturalnego
2 łyżki masła
2 pomidory

Ziemniaki dokładnie wyszoruj szczotką do warzyw, nie obieraj. Gotuj w osolonej wodzie 15-20 min. W tym czasie w blenderze zmiksuj na gładki sos orzechy, umyte liście bazylii, jogurt i trochę soli. Pomidory pokrój w cząstki.
Ugotowane ziemniaki wysyp na półmisek. Masło zrumień na patelni, polej nim gorące ziemniaki. Na wierzchu poukładaj cząstki pomidora i zalej wszystko sosem bazyliowym. Możesz podać jako główne danie na wegetariański letni obiad.

MASŁO ZIOŁOWE

1 kostka miękkiego masła
sok z jednej małej cytryny
2 łyżki posiekanej natki pietruszki
1 łyżka posiekanego koperku

Drewniana gałką lub mikserem utrzyj masło na gładka masę z ziołami, pieprzem i solą do smaku, dodając stopniowo sok z cytryny.
Masło ziołowe podawaj schłodzone z lodówki. Możesz formować z niego różne kształty, zamrażając je w pojemniczkach do lodu.
Świetnie nadaje się do chleba, tostów, grzanek, krakersów, ziemniaków i makaronów. Odsmażone na nim potrawy nabierają wyjątkowego aromatu.
Bardzo smaczna jest pieczona krótka bagietka, którą możesz podawać do zup i sałatek. Pokrój bagietkę na plasterki, posmaruj je z obu stron masłem ziołowym, zlep z powrotem, zawiń w folię aluminiową i wstaw na 15 minut do piekarnika nagrzanego do 200 st. C.

OLEJ TYMIANKOWY

Tymianek (zwany również macierzanką) jest najstarszym znanym ziołem przyprawowym. Używano go już w starożytnym Egipcie i Mezopotamii. Stosowano także często w kuchni staropolskiej.
Wspaniale nadaje się do potraw ciężkostrawnych.
Mocny aromat tymianku można za-chować, zalewając go olejem.

1 l oleju słonecznikowego
4 duże gałązki tymianku
5 ziarenek pieprzu

Tymianek umyj i osusz. Włóż z ziarenkami pieprzu do czystego i suchego szklanego słoika, zalej olejem. Przykryj gazą, postaw na nasłonecznionym parapecie na co najmniej 2 tygodnie. Codziennie mieszaj, czystą, suchą stalową łyżką. Następnie przecedź olej przez gazę i wlej do szklanej butelki. Przechowuj zakorkowany, w ciemnym miejscu.
Oleju tymiankowego używaj do duszenia i smażenia warzyw, do sosów pomidorowych i sałatek ze świeżych warzyw i ziół.

Do sporządzania wytrawnych olejów nadają się też inne zioła: bazylia, estragon, pietruszka, koper włoski, majeranek, rozmaryn i mięta.
Z kolei z goździków, lawendy, kwiatów lipy lub płatków róż możesz zrobić słodki olej do potraw słodko-kwaśnych.

Lato w słoikach

PAPRYKA MARYNOWANA

proporcja na 4 - 6 litrowych słoików

2,5 kg papryki (różne kolory)
0,5 szkl. cukru
12 ziaren ziela angielskiego
12 ziaren czarnego pieprzu
3 małe ostre papryczki
6 liści laurowych
2 łyżki nasion białej gorczycy
6 płaskich łyżeczek (25 g) kwasku cytrynowego

Zagotuj 16 szklanek wody i pozwól jej ostygnąć. Powinna być ciepła, nie parzyć. W tym czasie umyj papryki, przekrój na pół, usuń gniazda nasienne. Każdą połówkę przekrój jeszcze wzdłuż na 3 równe części. Poukładaj papryki ciasno w słoikach. Dodaj po 2 ziarenka ziela angielskiego i czarnego pieprzu, jednym listku laurowym, kilka nasion gorczycy i 1/3 wcześniej umytej ostrej papryczki.
Kiedy woda przestygnie, rozpuść w niej kwasek cytrynowy, cukier i 4 łyżeczki soli. Rozlej do słoików tak, żeby papryki były całkowicie zanurzone. Osusz dokładnie brzegi słoików i zakręć każdy starannie. Włóż słoiki (jeżeli nie mieszczą się wszystkie, rób to partiami) do garnka, wyłożonego na dnie bawełnianą ściereczką, zalej wodą. Zakrętki powinny znaleźć się tuż nad poziomem wody.
Nakryj garnek pokrywką, postaw na ogniu, gotuj 10 minut od zawrzenia. Zdejmij garnek z ognia i wyjmij słoiki.
Tak zapasteryzowaną paprykę można jeść już po 2 - 3 tygodniach, ale radzę zaczekać na zimę.

KISZONA CUKINIA

proporcja na 5 - 6 litrowych słoików

2 kg cukini
20 dag korzenia chrzanu
1 pęczek kopru do kiszenia ogórków

Do kiszenia nadają się cukinie o miękkiej skórce. Najlepsze są malutkie, wielkości ogórków, wtedy można je kisić w całości, większe okazy trzeba kroić na 3 - 4-centymetrowe kawałki.
Cukinie umyj w gorącej wodzie, odkrój końcówki. Większe pokrój. Koper umyj i porozdzielaj na pojedyncze łodyżki. Chrzan umyj, obierz, pokrój na 2-centymetrowe kawałki.
Na dno każdego słoika włóż gałązkę kopru i 2 kawałki chrzanu, następnie poukładaj cukinie jak najściślej. Na wierzchu znowu ułóż koper i chrzan. W 3 litrach przegotowanej letniej wody rozpuść 3 czubate łyżki soli. Zalej cukinie w słoikach, zakręć szczelnie.
Cukinie przechowuj w ciemnym i chłodnym miejscu. Do jedzenia nadają się po dwóch tygodniach. Jeżeli chcesz przechować je do wiosny, zapasteryzuj już ukiszoną cukinię, gotując słoiki tak, jak w przepisie na marynowaną paprykę.

PRZECIER JABŁKOWY

proporcja na 6 - 7 półlitrowych słoików

3 kg dowolnych jabłek
6 czubatych łyżek cukru

Jabłka umyj, obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w ósemki.
Wrzuć jabłka do garnka o grubym dnie, dodaj szklankę wody, przykryj i gotuj na średnim ogniu 15 minut. Co jakiś czas mieszaj. Jabłka powinny się w dużym stopniu rozgotować, dodaj wtedy cukier i pogotuj jeszcze 10 minut. Zdejmij garnek z ognia. Jego zawartość dokładnie zmiksuj. Możesz też, zamiast miksować, przetrzeć jabłka przez sito.
Otrzymany przecier powkładaj do słoików, szczelnie zamknij i zapasteryzuj, gotując jak w przepisie na paprykę.
Przecier jabłkowy nadaje się do szarlotki, smaczny jest podawany z budyniem. Sam, bez dodatków, może służyć za deser. Uwielbiają go dzieci, nawet te najmłodsze.

Jeżeli masz małe jabłka i nie chcesz tracić czasu na ich obieranie, możesz zrobić przecier w inny sposób.
Jabłka umyj, wyłóż na blachę do pieczenia i wstaw do piekarnika nagrzanego do 180 st. C. Po 40 minutach upieką się na tyle, że będzie je można przetrzeć przez sito, na którym zostaną niepotrzebne skórki i gniazda nasienne. Następnie do przecieru dodaj cukier i dobrze wymieszaj. Potem postępuj jak wyżej.

DŻEM POMARAŃCZOWO-IMBIROWY

proporcja na 4 - 5 ćwierćlitrowych stoików

3 duże soczyste pomarańcze
20 dag korzenia imbiru
40 dag cukru
1 opakowanie środka żelującego "Żelfix 2:1"

Dzięki środkom żelującym robienie przetworów owocowych stało się bajecznie proste. Nie trzeba już godzinami ślęczeć nad garnkiem z przypalającymi się owocami. Często na przygotowanie paru słoików dżemu wystarczy pół godziny. Jest jednak żelazna zasada! Trzeba bardzo dokładnie przestrzegać proporcji i czasu gotowania podanych w przepisie. Zamiast robić wszystko na oko, użyj wagi i zegarka, a sukces gwarantowany.
Korzeń imbiru obierz, pokrój w drobną kosteczkę i dopiero teraz odważ 15 dag. Pomarańcze sparz wrzątkiem i jedną z nich cieniutko obierz. Skórkę wraz z imbirem zalej 800 ml wody i gotuj pod przykryciem 30 minut od zawrzenia wody, po czym przecedź.
Z pomarańczy wyciśnij sok, przelej go przez sito i uzupełnij wywarem imbirowym tak, żeby otrzymać 3/4 litra płynu. Wlej płyn do garnka. Z 40 dag cukru weź 2 czubate łyżki i wymieszaj je ze środkiem żelującym. Wsyp do garnka z sokiem i cały czas mieszając, zagotuj, doprowadź do wrzenia, dodaj resztę cukru i ponownie doprowadź do wrzenia. Od tego czasu dżem gotuj dokładnie z zegarkiem w ręku 1 minutę, ciągle mieszając. Zdejmij z ognia i szybko przelej do słoików. Zakręć słoiki i ustaw dnem do góry na 5 minut. Dżem jest wspaniałym dodatkiem do zimowego śniadania. Jeżeli użyjesz go zamiast cukru do herbaty, będzie miała pomarańczowo-imbirowy aromat. Możesz zrobić też inną wersję dżemu, zastępując pomarańcze dorodnymi cytrynami.

Do przetworów wybieraj tylko dorodne i świeże owoce i warzywa.
Słoiki, zakrętki, wszystkie sztućce i naczynia, których użyjesz do przygotowania przetworów, umyj najpierw bardzo dokładnie w gorącej wodzie z płynem do zmywania i osusz.
Gotowe przetwory przechowuj w chłodnym, ciemnym i suchym miejscu, a po otwarciu w lodówce.

Bella Italia

Aby stworzyć odpowiedni nastrój, stół przykrywam obrusem w kolorach flagi włoskiej: czerwonym, białym i zielonym. Zamiast bukietu kwiatów ustawiam wiązkę spaghetti, przewiązaną trójkolorową wstążką, obok stawiam butelkę z oliwą z oliwek. Na obrusie między naczyniami rozrzucam kolorowy makaron i małe koktajlowe pomidory. Trójkolorowe serwetki ozdabiam świeżymi gałązkami bazylii, czerwonymi i zielonymi papryczkami.

Przepisy na sześć osób

SAŁATKA

1 główka sałaty zielonej
1 główka sałaty czerwonej
1 szkl. kiełków słonecznika
3 pomidory
1/2 szkl. zielonych oliwek
l/2 szkl. czarnych oliwek
1 szkl. kukurydzy
4 łyżki ziaren słonecznika
1 papryka zielona
70 dag wędzonego żółtego sera
4 lyżki oliwy z oliwek
sok z 1 cytryny
garść świeżych ziół (bazylia, oregano, tymianek)

Sałaty i zioła umyj, osusz, liście porwij na kawałki. Umyj pomidory i paprykę. Paprykę pokrój w paseczki, pomidory w ósemki. Ziarna słonecznika upraż na suchej patelni na złoty kolor. Zielone oliwki pokrój w plasterki, czarne zostaw w całości. Ser pokrój w małą kosteczkę. Wszystkie składniki wymieszaj dokładnie w misce tuż przed podaniem.

PIZZETTE, CZYLI MALUTKIE PIZZE

10 g drożdży
1 szklanka mąki pszenno-razowej
1-1,5 szklanki białej mąki
6 łyżek oliwy z oliwek
3 duże pomidory
3 łyżki suszonego oregano
1 słoiczek (200 g) przecieru pomidorowego
1 łyżka śmietany
3/4 szklanki oliwek
ew. garść liści świeżego oregano
40 dag tłustego żółtego sera
7 łyżeczka masła

W 1 szklance ciepłej, ale nie gorącej wody rozpuść drożdże, dodaj mąkę razową i odstaw miskę w ciepłe miejsce na 15 minut. W tym czasie sparz pomidory, obierz je i pokrój w drobną kostkę. Na patelni rozgrzej połowę oliwy, dodaj do niej pomidory, połowę pokrojonych drobno oliwek i 1 łyżkę oregano. Gotuj pomidory do momentu uzyskania jednolitej pasty. Dodaj przecier pomidorowy, śmietanę, szczyptę cukru, 1 łyżeczkę soli i zagotuj jeszcze raz. Sos powinien być dość gęsty. Jeżeli jest zbyt rzadki, gotuj go na średnim ogniu przez następnych 5 minut. Odstaw do ostygnięcia.
Pozostałe oliwki pokrój w krążki, ser zetrzyj na tarce o grubych oczkach, a liście oregano, jeśli je masz, umyj i osusz.
Teraz wróć do ciasta. Po 15 minutach powinno ono urosnąć w misce. Dodaj do niego płaską łyżkę soli, resztę mąki i zagnieć. Pod koniec zagniatania dodaj resztę oliwy, ułatwi ci to uzyskanie właściwej konsystencji ciasta. Ciasto na pizzette powinno być miękkie, ale nie kleić się do rąk. Po podsypaniu mąką powinno dać się swobodnie wałkować.
Podziel go na 8 równych części, z każdej wywałkuj placek o średnicy 10-12 cm. Placki układaj na w wysmarowanej masłem blaszce do pieczenia i piecz w nagrzanym do 180 st. C piekarniku około 10 minut. Powinny być leciutko złote.
Kiedy upieczesz już wszystkie placki, odwróć je i na każdy wylej łyżek sosu, na sosie ułóż równo ser, a na nim parę krążków oliwek i listki oregano. Wszystko posyp szczodrze suszonym oregano i zapiekaj jeszcze 10-15 minut. Pizzette są gotowe, kiedy na powierzchni sera pojawiają się bąbelki. Podawaj na gorąco.

Mąkę pszenno-razową możesz zastąpić otrębami pszennymi wymieszanymi z białą mąką w proporcjach 1:1.

SPAGHETTI Z SOSEM POMIDOROWYM

2 szkl. soku pomidorowego
1 słoiczek (200 g) przecieru pomidorowego
1 łyżka oregano
1/4 szkl. oliwy z oliwek
1/4 szkl. śmietany
1/2 szkl. zielonych oliwek
2 łyżki masła
15 dag tartego parmezanu (lub żółtego sera)
70 dag spaghetti

Rozpuść masło w garnku o grubym dnie i wrzuć pokrojone oliwki. Smaż je przez 3 minuty, zalej sokiem pomidorowym wymieszanym z przecierem. Dodaj połowę oliwy, śmietanę, oregano, 2 płaskie łyżeczki soli, szczyptę cukru i raz zagotuj. W osobnym garnku zagotuj 2 litry wody, wsyp 1 łyżkę soli i włóż makaron. Spaghetti gotuje się z reguły 10-12 minut, ale sprawdź to na opakowaniu. Po odcedzeniu makaron wymieszaj z resztą oliwy. Podawaj polany sosem i posypany parmezanem.

CALZONE

NA CIASTO:
10 g drożdży
1 szklanka pszenno-razowej mąki
1-1,5 szklanki białej mąki
3 łyżki oliwy z oliwek
NA FARSZ:
2 duże pomidory
1 zielona papryka
1/2 szkl. czarnych oliwek
1 szklanka serka wiejskiego
1/2 szkl. tartego parmezanu
1 łyżka masła
1/3 szkl. tartego żółtego sera
1 łyżeczka pieprzu
2 łyżki posiekanej natki pietruszki
1 l oleju słonecznikowego do smażenia

Zrób drożdżowe miękkie ciasto dokładnie tak samo jak w przepisie na pizzette. Pomidory sparz, obierz ze skórki i pokrój na drobne kawałki. Tak samo - umytą paprykę i oliwki. Na dużej patelni rozgrzej masło i wsyp pokrojone warzywa. Smaż je co najmniej 10 minut, aż pomidory się rozgotują i odparuje większość soku. Powinieneś otrzymać dość gęsty sos. Dodaj do niego odcedzony ze śmietanki serek wiejski, 1 łyżeczkę soli oraz wszystkie pozostałe składniki. Wymieszaj, zagotuj i odstaw do ostygnięcia.
Z ciasta, podsypując je odrobiną mąki, wywałkuj 10 cienkich placków o średnicy około 10-12 cm. Na każdy nałóż dużą łyżkę farszu, zlep jak pierogi. Smaż w rozgrzanym oleju z obu stron, najlepiej pojedynczo, około 7-9 minut. Gotowe calzone powinny być złotobrązowego koloru. Można podawać je zarówno na gorąco, jak i na zimno.

Bakłażany

W SOSIE JOGURTOWYM

4 średnie bakłażany
1,5 szkl. jogurtu naturalnego
1/2 szkl. oliwek
2 łyżki oliwy z oliwek
1 łyżeczka mielonej kolendry
1 łyżeczka pieprzu
1 cytryna
3 łyżki posiekanej natki
szczypta chili

Bakłażany przekrój wzdłuż na pół, posyp obficie solą i zostaw na godzinę. W ten sposób pozbawisz je solaniny, która jest przyczyną gorzkiego smaku i potrafi być szkodliwa. Następne opłucz je wodą, dokładnie osusz papierowym ręcznikiem, posmaruj oliwą i ułóż w żaroodpornym naczyniu. Piecz w piekarniku (200 st. C) ok. 25 minut, aż staną się miękkie. Wyjmij, odstaw. Gdy przestygną, ostrym nożem pokrój w drobną kosteczkę. Na patelni na reszcie oliwy przez 3 minuty smaż przyprawy i drobno posiekane oliwki. Dodaj bakłażan i smaż następne 3 minuty. Zdejmij z ognia, dodaj jogurt, sól, szczyptę cukru i sok z cytryny do smaku, posyp natką.
Podawaj z makaronem lub kaszą gryczaną.

Możesz też zrobić pastę do smarowania tostów. Po upieczeniu oddziel miąższ od skórki, pokrój, usmaż z oliwkami, dokładnie zmiksuj na puree i dodaj pozostałe składniki.

Z GRILLA

3 duże bakłażany
garść świeżych liści bazylii
1 mała cytryna
8 łyżek oliwy z oliwek
odrobina miodu

Bakłażany pokrój w plastry grubości 1 cm. Posyp solą z obu stron i pozostaw na godzinę. Następnie opłucz i osusz papierowym ręcznikiem.
Z cytryny wyciśnij sok, połącz z miodem, pieprzem i solą. Cały czas energicznie mieszając, dodawaj powoli oliwę. Posmaruj marynatą plastry bakłażana i grilluj je z obu stron jak najniżej nad ogniem.
Zgrillowane plastry włóż do reszty marynaty wymieszanej z posiekaną bazylią. Podawaj ze świeżym białym pieczywem.

NADZIEWANE

6 małych bakłażanów
4 duże ziemniaki
3 łyżki posiekanej natki kolendry lub pietruszki
1/2 szkl. jogurtu
1/4 łyżeczki pieprzu cayenne
2 łyżeczki mielonej kolendry
szczypta cynamonu i imbiru
1 szkl. oleju do smażenia

Bakłażany przekrój wzdłuż na pół, posól, pozostaw na godzinę, po czym opłucz i osusz papierowym ręcznikiem. Ziemniaki w łupinach ugotuj w osolonej wodzie do miękkości. Ostudź, obierz i rozdrobnij widelcem. Z bakłażanów wybierz miąższ, pozostawiając centymetrową warstwę tuż przy skórce i pokrój go w drobną kosteczkę. Usmaż partiami na złotobrązowo na rozgrzanym oleju jak frytki. Wymieszaj wszystkie składniki wraz z jedną łyżeczką soli na gęsty farsz. Nadziewane nim połówki bakłażanów układaj w żaroodpornym naczyniu i piecz w temperaturze 150 st. C przez godzinę.
Tak przyrządzone bakłażany można podawać jako danie główne na kolację lub jako przystawkę na obiad.

MAHA BRINJAL, CZYLI PUREE ZE SZPINAKIEM I POMIDORAMI

1 kg bakłażanów
1 kg pomidorów
1/2 kg szpinaku
5 łyżek masła
1 ostra papryczka
1 łyżeczka mielonej kolendry
1/2 łyżeczki kurkumy
14 łyżeczki cynamonu
1/4 łyżeczki mielonego imbiru
łyżeczka brązowego lub białego cukru

Bakłażany obierz, pokrój w 1,5-cm kostkę, posyp solą i odstaw na 1 godzinę. Następnie opłucz i osusz. Pomidory sparz, obierz i drobno pokrój. Liście szpinaku dokładnie umyj, sparz i posiekaj. Papryczkę przekrój na pół, usuń pestki i drobniutko pokrój.
W garnku o grubym dnie rozpuść masło, wrzuć do niego kolendrę i papryczkę. Smaż kilka sekund, po czym dodaj pozostałe przyprawy oprócz cynamonu, zamieszaj i natychmiast wrzuć pokrojony bakłażan. Mieszając od czasu do czasu, smaż na dużym ogniu, aż bakłażan zmięknie. Teraz dodaj pomidory i szpinak, zalej wszystko 1/3 szklanki wody, dokładnie wymieszaj. Przykryj garnek pokrywką, pozostawiając szparkę, żeby uchodziła para. Gotuj 25 minut na średnim ogniu, mieszając co jakiś czas, a gdyby zaczynało się przypalać, uzupełnij wodą. Potem zdejmij pokrywkę i gotuj następne 10 minut na dużym ogniu, cały czas mieszając, uzyskasz gęsty, jednolity sos. Na końcu dopraw 2 łyżeczkami soli, cukrem i szczyptą cynamonu.
Maha brinjal najlepiej smakuje jako datek do dań z ryżu lub kuskusu.

Przy zakupie zwróć uwagę, aby wybrać okazy o matowej, ciemnopurpurowej skórce. Nie błyszczcej, bo to oznacza, że owoce są niedojrzałe, ani pomarszczonej, bo takie bakłażany są zwiędniętne.
Po przekrojeniu miąższ powinien być sprężysty, a pestki kremowego (nie brązowego!) koloru.

Jesienne zupy

Jesienne zupy

Jesień to najlepsza pora roku, aby zrezygnować z jedzenia mięsa. Jako alternatywę proponuję pożywne pełne witamin zupy z całej gamy warzyw dostępnych o tej porze roku.

Przepisy na cztery-sześć osób

BARSZCZ UKRAIŃSKI

1 szkl. białej fasoli
1/4 łyżeczki sody
3 duże buraki
1 mały seler
2 marchewki
1 pietruszka
natka pietruszki
2 liście laurowe
4 ziela angielskie
4 łyżki śmietany
1 łyżka masła

Fasolę namocz na noc w litrze zimnej wody. Rano odcedź, zalej 2 litrami wody i godzinę gotuj z masłem, uzupełniając ubywająca wodę. Na początku gotowania możesz dodać sodę, fasola ugotuje się szybciej. Umyj i obierz warzywa. Wszystkie pokrój w niedużą kostkę. Natkę umyj i drobno posiekaj.
Do garnka z gotującą się fasolą dodaj warzywa, połowę posiekanej natki, liście laurowe i ziele angielskie. Dolej jeszcze litr wody i gotuj na średnim ogniu przez następną godzinę. Uzupełniaj wodę w czasie gotowania. Kiedy warzywa już zmiękną, dodaj drugą część natki oraz śmietanę. Aby śmietana się nie ścięła, możesz wymieszać ją przed wlaniem do garnka z 1/2 szklanki wywaru z zupy. Wywar dodawaj do śmietany stopniowo, łyżka po łyżce, cały czas mieszając. Wlej do garnka i zagotuj. Wsyp do zupy 2-3 łyżeczki soli i zamieszaj.
Talerz barszczu ukraińskiego podany z pieczywem, kaszą lub ryżem pokrywa zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze. Jest bardzo smaczny i pożywny.

ZUPA Z DYNI W DYNI

Ta oryginalnie podana zupa z dyni nadaje się na wegetariańskie jesienne przyjęcia. Wybierz dynię bez plam i skaz na skórce. Zwróć uwagę, aby postawiona stała prosto i nie przechylała się lub przewracała.

1 dynia (ok. 2,5 kg)
4 łyżki ryżu
1 litr mleka
2 łyżki masła
1/2 pęczka natki pietruszki
40 g tartego parmezanu
1 cytryna
3 gałązki świeżego tymianku lub 1 łyżeczka suszonego
7 łyżka świeżo zmielonego pieprzu

Dynię dokładnie wyszoruj pod gorącą wodą. Zetnij od góry na wysokości 3-4 cm - będzie to pokrywka tej oryginalnej wazy. Łyżką wybierz ze środka pestki i włóknisty miąższ. Miękkie masło utrzyj z 1/2 łyżeczki soli i pieprzem na gładką masę i wysmaruj nią wnętrze dyni.
Zagotuj mleko i wlej do dyni. Dodaj umyty ryż, tymianek, posiekaną natkę i cieniutko obraną skórkę z uprzednio sparzonej cytryny. Przykryj pokrywką z dyni, umieść na blaszce do pieczenia i wstaw do piekarnika nagrzanego do 180 st. C na dwie i pół godziny.
Po tym czasie wyjmij skórkę cytrynową i gałązki tymianku, dodaj utartego parmezanu, soli i pieprzu do smaku. Metalową łyżką wyskrob miękki ugotowany miąższ ze ścianek. Rozdrobnij i dodaj do zupy.
Wymieszaj dokładnie i podawaj gorącą z grzankami i ziołowym masłem.

ZUPA-KREM SELEROWA

1 duży seler
3/4 kg ziemniaków
1 mały brokuł
1/2 szkl. mrożonego groszku
3 łyżeczki masła
1/2 szkl. śmietany
1 łyżeczka pieprzu
2 liście laurowe
kilka gałązek natki selera
5 łyżek ziaren słonecznika

Ziemniaki i seler umyj, obierz i pokrój w niedużą kostkę. Brokuł umyj i podziel na małe różyczki. Natkę selera drobno posiekaj.
W garnku zagotuj 2 litry wody, wrzuć seler, liście laurowe, 2 łyżeczki masła i połowę natki. Gotuj, aż seler będzie miękki (co najmniej pół godziny). Po tym czasie dodaj ziemniaki, groszek i gotuj następne pół godziny. Uzupełniaj ubywającą wodę. W tym czasie w osobnym garnku ugotuj w osolonej wodzie brokuły tak, aby były jędrne (8-10 min). Odcedź i zachowaj wywar.
Na patelni rozpuść łyżeczkę masła, wrzuć ziarna słonecznika i usmaż na złoto.
Kiedy ziemniaki już się rozgotują, dodaj do zupy pieprz i łyżeczkę soli. Wszystko zmiksuj do konsystencji gęstej śmietany. Jeżeli trzeba, rozcieńcz wywarem z brokułów. Dodaj brokuły i wymieszaj.
Zupę-krem podawaj z kleksem śmietany, posypaną ziarnami słonecznika i natką.

Zamiast natki selera możesz dodać natkę pietruszki, a zamiast ziaren słonecznika usmażone na złoto płatki migdałowe.

WŁOSKA ZUPA POMIDOROWA

1 mała zielona cukinia
1 mała żółta cukinia
1/4 małego kalafiora
1/2 małej papryki
2 marchewki
garść fasolki szparagowej
1 pietruszka
2 ziemniaki
1 łyżka masła
1 łyżeczka oregano
1 łyżeczka bazylii
2 szklanki soku pomidorowego
szczypta cukru
ew. 4 łyżki śmietanki

Wszystkie warzywa umyj, ziemniaki, marchew i pietruszkę obierz i pokrój w drobną kostkę. Kalafior podziel na małe różyczki, paprykę pokrój na drobne paseczki, cukinie w kostkę, a każdą fasolkę po usunięciu ogonków na 3 części.
Zalej warzywa w garnku 3 litrami wody i gotuj wraz z masłem i połową suszonych ziół 30-40 minut pod przykryciem na średnim ogniu. Następnie dodaj sok pomidorowy, resztę ziół, 2 łyżeczki soli. Jeżeli lubisz zupy zabielone, wymieszaj śmietanę z 4 łyżkami gorącej zupy i wlej do garnka. Zupę jeszcze raz zagotuj.

Zupą można zalewać ugotowany makaron lub ryż. Oryginalny aromat nada jej łyżeczka oliwy z oliwek oraz świeże gałązki bazylii, oregano i tymianku dodane pod koniec gotowania.

Wigilia w Dowgiałłach

Przepisy na cztery-sześć osób

WIGILIJNA ZUPA GRZYBOWA

po 5 kawałków:
suszonych jabłek,
gruszek i śliwek
100 g suszonych prawdziwków
1 średni seler
2 marchewki
2 pietruszki
2 łyżki oleju
1 cytryna
1 łyżka miodu
2-3 liście laurowe
po kilka ziarenek ziela angielskiego i pieprzu

Warzywa obierz. Pokrój marchewki i pietruszki wzdłuż na pół, seler na ósemki. Zalej 3 litrami wody, dodaj przyprawy i gotuj pod przykryciem 15 minut. W tym czasie zalej grzyby wrzątkiem na 3 minuty, odcedź i dokładnie umyj. Dodaj je do gotujących się warzyw. Dolej oleju. Gotuj zupę na średnim ogniu, zbierając powstałe na powierzchni szumowiny. W miarę potrzeby, uzupełniaj wodą. Po pół godzinie dodaj cieniutko obraną skórkę ze sparzonej wrzątkiem cytryny i połowę wyciśniętego z niej soku. Gotuj zupę jeszcze co najmniej 15 minut. Po zdjęciu z ognia, dodaj miód i resztę soku z cytryny. Dopraw solą.
Zupa powinna postać parę godzin, zanim ją podasz. Przed podaniem wystarczy ją podgrzać, nie trzeba jeszcze raz zagotowywać.

SMAŻONE USZKA

CIASTO:
1 łyżka drożdży
2 szkl. mąki
1 łyżeczka soli
3 łyżki oleju
FARSZ:
50 g suszonych prawdziwków
200 g pieczarek
1/2 łyżeczki mielonej kolendry
1 łyżka gęstej śmietany
3 łyżki masła
1/2 łyżeczki papryki słodkiej
1/2 łyżeczki pieprzu
1 l oleju do smażenia

Suszone grzyby przelej wrzątkiem, umyj, zalej szklanką wody i gotuj pod przykryciem na wolnym ogniu 15 minut. Odcedź.
Pieczarki umyj, pokrój w grube plastry i smaż z prawdziwkami i przyprawami na patelni na maśle ok. 15 minut. Na koniec dodaj śmietanę, płaską łyżeczkę soli, wymieszaj i ostudź. Przekręć wszystko dwa razy przez maszynkę.
W misce rozpuść drożdże w 3/4 szklanki ciepłej wody. Dodaj 1 szklankę mąki, dokładnie wymieszaj i odstaw w ciepłe miejsce.
Gdy masa w misce dwukrotnie powiększy swoją objętość, dodaj pozostałą mąkę, 1 łyżeczkę soli, 3 łyżki oleju i zagnieć dość miękkie, ale nie klejące się do rąk ciasto. Odstaw w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na 15 minut.
Z wyrośniętego ciasta wałkuj placki o grubości 1 cm i szklanką wycinaj z nich krążki. Na każdy krążek nałóż łyżkę grzybowego farszu. Zlepiaj je jak pierogi. Musisz to robić bardzo dokładnie, aby w czasie smażenia farsz nie wyciekał.
W rondlu rozgrzej olej do smażenia, ale ostrożnie, żeby temperatura nie była zbyt wysoka. Wkładaj po kilka uszek i smaż je z obu stron, 10-15 minut. Gotowe powinny być brązowe (jak pączki).
Możesz je podawać na ciepło lub na zimno. Najlepiej smakują w wigilijny wieczór podane z zupą grzybową.

BLINY

2,5 szkl. mąki
5 średnich ziemniaków
1 łyżka drożdży
4 łyżki masła
1 szkl. oleju do smażenia

W misce w 1,5 szklanki ciepłej wody rozpuść drożdże. Dodaj 1 szklankę mąki, dobrze wymieszaj i odstaw w ciepłe miejsce. W tym czasie obierz i utrzyj ziemniaki.
Po 15 minutach, gdy ciasto w misce urośnie, dodaj do niego utarte ziemniaki, resztę mąki i 1 łyżkę soli. Dokładnie wymieszaj i pozostaw na następne 15 minut.
Na rozgrzaną patelnię wlej tyle oleju, aby zakrył całe dno. Wymieszaj ciasto, dużą chochelką nakładaj na patelnię i rozprowadzaj równomiernie po całej jej powierzchni. Bliny smaż na średnim ogniu 2-3 minuty z każdej strony na złoty kolor. Jeszcze ciepłe smaruj obficie masłem.

Możesz je także podać na kolację w powszedni dzień, najlepiej ze szklanką kwaśnego mleka.

ŚLAZYKI

CIASTO:
1/2 szkl. mleka
1 łyżeczka drożdży
3 łyżki cukru
1 cukier waniliowy
2 łyżki masła
1,5 szkl. mąki
SYROP:
1,5 szkl. maku
5 łyżek cukru
5 łyżek miodu

Mak zalej wrzątkiem, przecedź przez sitko, zalej 2 szklankami wody i gotuj 20 minut. Odlej wodę, ostudź mak i zmiel go trzykrotnie w maszynce do mielenia.
W garnku zagotuj 2 litry wody z cukrem i miodem, dodaj mak i pogotuj jeszcze 10 minut. Odstaw do ostudzenia.
Mleko zagotuj, ostudź do temperatury pokojowej, rozpuść w nim drożdże i cukier. Dodaj 2 łyżki mąki, wymieszaj i odstaw w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. W tym czasie roztop masło i ostudź. Kiedy drożdże w misce zaczną rosnąć i pienić się, dodaj resztę mąki i zagnieć dość zwarte ciasto. Pod koniec zagniatania dodaj stopione masło i wgnieć je dokładnie.
Piekarnik rozgrzej do 180 st. C.
Ciasto podziel na 5 części, z każdej utocz wałek o średnicy 2 cm. Każdy wałek podziel nożem na 2-centymetrowe kawałki.
Kawałki ciasta układaj na wysmarowanej masłem formie. Piecz je około 12 minut, na złoto.
Gdy ciastka przestygną, przełóż je do miski i zalej syropem makowym na co najmniej 4 godziny. Po tym czasie można je wyjmować z syropu i jeść. Te, których nie zjemy od razu, przechowujemy w syropie.

Indyjski chleb powszedni

PARATHA

Hindusi nie jedzą chleba, ich narodowe pieczywo to ćapati. Jego smaczniejszą odmianę nazywają parathą. Te smarowane odrobiną masła podpłomyki są nie tylko smaczne, ale i bardzo zdrowe, ponieważ robi się je z ciemnej mąki.

1,5 szkl. pszennej razowej mąki
1/2 szkl. białej mąki do podsypania
5 łyżek masła

Mąkę razową przesiej do miski przez sito o jak najmniejszych oczkach. Dodaj pół łyżeczki soli i stopniowo dolewając 150 ml ciepłej (nie gorącej!) wody, zagnieć miękkie, wilgotne ciasto. Przełóż je na stolnicę posypaną białą mąką i przez 5 minut wyrabiaj, w razie potrzeby podsypując białą mąkę. Gotowe powinno być gładkie, jędrne i nie kleić się do rąk. Owiń je wilgotną ściereczką, przykryj miską i zostaw na pół godziny. Rozpuść w garnuszku masło. Ponownie zagnieć ciasto, ulep z niego wałek i podziel na 15 równych części. Z każdej zrób kulkę, obtocz w mące i rozwałkuj na okrągły i niezbyt cienki (3 mm grubości) placek. Jeżeli placki będą się przyklejały do stolnicy lub wałka, podsypuj je podczas wałkowania białą mąką.
Każdy placek cieniutko posmaruj roztopionym masłem, złóż na pół. Tak złożone ponownie posmaruj, złóż jeszcze raz i rozwałkuj na dość duże i cieniutkie trójkąty.
Na średnim ogniu postaw teflonową patelnię, a kiedy się nagrzeje, połóż na niej placek, smaż go mniej więcej 2 minuty, odwracając na drugą stronę drewnianą łyżką, tak aby obie strony były złotego koloru. Gdy paratha się zezłoci, końcem łyżki posmaruj ją odrobiną masła. Powinna napuchnąć i rozwarstwić się. Wtedy przewróć ją, posmaruj masłem z drugiej strony i zdejmij z patelni.
Pieczenie parathy może się wydawać skomplikowane, ale po trzecim placku dochodzi się do wprawy.
Gotowe parathy powinny być złotego koloru, pokryte z obu stron brązowymi plamkami.
Podawaj je natychmiast po usmażeniu, kiedy są jeszcze ciepłe. Wspaniale smakują z potrawami z ryżu, z warzywami na gorąco i z zupami.
Ja najbardziej lubię gorące parathy wypełnione sałatką z surowych warzyw. Pycha!!!

PURI

Nikt nie wie już, czy to te smażone w głębokim oleju placki zawdzięczają swoją nazwę starożytnemu miastu w zachodnich Indiach, czy może miasto przyjęło nazwę od przysmaku sprzedawanego tam na każdym rogu ulicy. Pewne jest tylko, że najlepsze puri można zjeść w Puri i smaży się je tam od tysiącleci.

2 szkl. mąki
1/2 szkl. otrąb
2 łyżki masła
3/4 szkl. mleka
1 l oleju do smażenia

Do miski wsyp mąkę, otręby, pół łyżeczki soli i dokładnie wymieszaj. W rondelku rozgrzej masło, zalej mlekiem, zagotuj, zdejmij z ognia i ostudź do temperatury pokojowej. Wlewając mleko stopniowo do mąki, zagnieć gładkie ciasto. Wyłóż je na stolnicę, skrop łyżeczką oleju i zagniataj jeszcze 3 minuty. Podziel ciasto na 16 równych części. Z każdej ulep kulkę, spłaszcz ją i rozwałkuj na okrągły placek o grubości 2 mm. Jeżeli puri będą przyklejać się do ręki, najlepiej leciutko posmarować wałek i stolnicę olejem. Nie można podczas wałkowania podsypywać ciasta mąką, bo będzie się ona palić w oleju i bardzo go zanieczyści.
Do rondla lub woka wlej olej i rozgrzej go mocno. Sprawdź, czy osiągnął właściwą temperaturę, wrzucając kawałek ciasta - natychmiast powinien wypłynąć na powierzchnię. Puri wkładaj delikatnie do oleju. Kiedy po sekundzie wypłyną na powierzchnię, przyciśnij je łyżką cedzakową, żeby znowu się zanurzyły i pozwól im ponownie wypłynąć na powierzchnię. Ta czynność spowoduje, że puri nadmą się jak baloniki. Wtedy trzeba przewrócić je ostrożnie na drugą stronę i piec jeszcze przez chwilę do złotego koloru. Czas smażenia jednego puri jest bardzo krótki, w sumie nie więcej niż półtorej minuty.
Każdy placek po wyciągnięciu z oleju ustaw pionowo w wyłożonym papierowym ręcznikiem durszlaku, aby ociekł z tłuszczu.
Puri można podawać do każdego posiłku na gorąco. Można też posmarować je musem jabłkowym lub czatnejem i podawać ze szklanką gorącego mleka z cynamonem i miodem jako przekąskę.

DOSA

Dosa pochodzi z południowych Indii. Najpopularniejszą jej wersję robi się ze sfermentowanego ciasta ryżowego z dodatkiem fasolki urad. Tej fasolki nie można u nas kupić, dlatego podaję przepis na mniej popularną, ale równie smaczną wersję z pełnej mąki.

1 i 3/4 szkl. mąki pszennej razowej
garść świeżych liści kolendry lub pietruszki
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 świeże posiekane chili lub 1 płaska łyżeczka sproszkowanego
5 łyżek oleju

Mąka na dosę musi być gładka, czyli jak najdrobniej zmielona. Przez sito o jak najdrobniejszych otworach przesiej ją do dużej miski.
Liście kolendry umyj i drobno posiekaj, wymieszaj z mąką, dodaj 1 łyżeczkę soli i resztę składników (oprócz oleju). Dolej 2 szklanki letniej przegotowanej wody i zmiksuj wszystko dokładnie. Otrzymasz lejące się ciasto, takie jak na naleśniki. Miskę z ciastem przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na godzinę. Po tym czasie jeszcze raz ciasto zmiksuj.
Na teflonowej patelni rozgrzej 1 łyżeczkę oleju. Chochelką wlej tyle ciasta, aby można było rozprowadzić je jak najcieńszą warstwą na całej powierzchni patelni. Smaż dosę na średnim ogniu 2-3 minuty z jednej strony, do złotego koloru, następnie odwróć na drugą stronę i smaż jeszcze minutę. Czynność powtarzaj do wyczerpania ciasta. W zależności od wielkości patelni, powinieneś otrzymać 10 - 15 dos.
Dosy podawaj gorące, najlepiej zaraz po upieczeniu. Jeżeli chcesz upiec je przed posiłkiem, przechowuj je poukładane jedna na drugiej w szczelnie zamkniętym pojemniku. Wspaniale smakują posmarowane twarożkiem. Można je też podawać do zupy.
W moim domu jada się je odrywając kawałki ręką i maczając w misce ze świeżym jogurtem. Dokładnie tak jak w Indiach.

MOC ZIAREN

SŁONECZNIKOWA SAŁATKA

1/4 szkl. ziaren słonecznika
1 opak. (100 g) kiełków słonecznika
2 kiszone ogórki
2 łyżki oleju słonecznikowego
1/2 puszki kukurydzy
1 łyżeczka ziół prowansalskich
1 cytryna

Ziarna słonecznika upraż na suchej patelni, cały czas mieszając, do złotego koloru. Odstaw, żeby przestygły. Kiełki umyj dokładnie pod bieżącą wodą i osusz, układając na bawełnianej ściereczce lub papierowym ręczniku. Kukurydzę odsącz z zalewy, ogórki pokrój w dużą kostkę.
Wyciśnij sok z cytryny i 2 łyżeczki soku wymieszaj z olejem, ziołami i połową łyżeczki soli.
Teraz wymieszaj wszystkie składniki i podawaj jak najszybciej jako dodatek do obiadu lub danie główne na kolację.

Kiełki słonecznika można wyhodować samemu. Wystarczy kupić w sklepie ogrodniczym nasiona słonecznika i rozsypać je na tacy wyłożonej zmoczoną bawełnianą watą. Codziennie trzeba uzupełniać wodę. Po kilku dniach ziarenka zaczną pękać i kiełkować. Kiełki są gotowe, kiedy na centymetrowej łodyżce pojawią się pierwsze dwa listki. Wtedy można ściąć kiełki nożyczkami i dodawać do sałatek.

SŁONECZNIKOWE PLACKI

100 g ziaren słonecznika
100 g czarnych oliwek (1 mały słoiczek)
20 g drożdży
2 szkl. mąki
1/2 szkl. kwaśnej śmietany
1 łyżka maku
1/4 kostki masła

W dużej misce rozpuść drożdże w 1/2 szklanki ciepłej (nie gorącej!) wody. Dodaj 4 łyżki mąki, wymieszaj i odstaw w ciepłe miejsce.
W międzyczasie odsyp 2 czubate łyżki ziaren słonecznika, a resztę upraż na suchej patelni do złotego koloru. Masło rozpuść w rondelku i pozostaw do ostygnięcia.
1 łyżką masła wysmaruj dużą blaszkę do pieczenia. Oliwki pokrój wzdłuż na pół.
Po 15 minutach zaczyn w misce powinien znacznie urosnąć. Dodaj do niego uprażone ziarna, oliwki, śmietanę (zostawiając 2 łyżki do posmarowania placków), 1 łyżeczkę soli i resztę mąki. Zagnieć elastyczne, nieklejące się do rąk ciasto. Pod koniec zagniatania, które powinno trwać nie mniej niż 5 minut, wgnieć w ciasto roztopione masło, dolewając je stopniowo. Gotowe ciasto włóż z powrotem do miski, przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na pół godziny. Powinno dwukrotnie powiększyć objętość. Następnie pokrój ciasto nożem na 16 równych części (najwygodniej jest pokroić ciasto na 4 równe części i każdą z nich znowu na 4). Z każdej części ulep kulkę i spłaszcz ją dłonią tak, aby uzyskać placek o grubości 2 cm.
Piekarnik nagrzej do 200 st. C.
Ułóż placki na blaszce, każdy posmaruj kwaśną śmietaną i posyp ziarnami słonecznika i makiem. Wstaw na środkowy poziom piekarnika na 20 minut. Upieczone powinny być złotego koloru.
Słonecznikowe placki podawaj na śniadanie z ziołowym masłem i twarożkiem. Wspaniale smakują z zupami i sałatkami ze świeżych warzyw.

BROKUŁY W SŁONECZNIKOWYM SOSIE

1/2 szkl. ziaren słonecznika
1 łyżka masła
2 brokuły
1 pęczek koperku
3/4 szkl. kwaśnej śmietany

Ziarna słonecznika upraż na suchej patelni do złotego koloru. Dodaj 1/3 łyżeczki soli i wymieszaj. Odstaw do ostygnięcia. Połowę zmiel w elektrycznym młynku na proszek. Brokuły umyj dokładnie i pokrój na niewielkie różyczki. Ugotuj na parze lub w niewielkiej ilości wody. Powinny być jędrne. Na parze brokuły gotują się bardzo szybko, nie dłużej niż 6 - 8 minut.
Na patelni rozpuść masło, a kiedy się zrumieni, dodaj zmielone ziarna. Wymieszaj dokładnie, zalej śmietaną i pogotuj jeszcze chwileczkę. Uważaj, żeby śmietana się nie zwarzyła. Tak przygotowanym sosem polej gorące brokuły i posyp je całymi ziarnami i posiekanym koperkiem.
Brokuły w słonecznikowym sosie podawaj na obiad z surówką, ziemniakami lub ryżem.

SŁONECZNIKOWE CIASTECZKA

1 i 1/3 szkl. mąki
1 szkl. płatków owsianych
1 kostka miękkiego masła
1 szkl. cukru
1 opak. cukru waniliowego
1 szkl. ziaren słonecznika
1 łyżeczka sody

Ziarna upraż na suchej patelni do jasnozłotego koloru.
Masło wymieszaj w misce na pulchną masę z cukrem, cukrem waniliowym i sodą. Najlepiej zrobić to mikserem.
Dodaj ostudzone ziarna słonecznika, płatki owsiane, szczyptę soli i jeszcze raz dokładnie wszystko wymieszaj mikserem. Wsyp mąkę i teraz już ręką zagnieć ciasto. Powinno być dość miękkie, tłuste, ale nie powinno kleić się do rąk.
Piekarnik nagrzej do 175 st. C.
Z ciasta lep kulki o średnicy 3 - 4 cm, spłaszczaj je pomiędzy dłońmi i układaj w kilkucentymetrowych odstępach na blaszce do pieczenia. Słonecznikowe ciasteczka piecz partiami po 15 minut. Gotowe są złotego koloru.
Jeżeli będziesz przechowywać je w metalowych puszkach, będą świeże nawet przez tydzień.

Prozaiczny groch

GROCHOWE KOTLECIKI

1 szkl. grochu
1 szkl. oleju do smażenia
1/2 łyżeczki pieprzu

Groch namocz na noc w dużej ilości wody. Rano odcedź, pozostawiając pół szklanki wody.
Dodaj do grochu pieprz i 1 płaską łyżeczkę soli i zmiksuj na bardzo gęstą pastę. Użyj do tego końcówki miksera, którą miksuje się zupy i warzywa dla dzieci. Jeżeli masa będzie bardzo sucha, przy mieleniu dodaj trochę wody odcedzonej z grochu.
Na patelni rozgrzej olej. Powinien pokrywać całą powierzchnię patelni co najmniej centymetrową warstwą. Łyżką nakładaj masę z mielonego grochu, formując małe kotleciki. Smaż do złotobrązowego koloru, po ~5 minut z każdej strony.
Kotleciki można podawać do obiadu, można z nich robić hamburgery dla dzieci. Są smaczne, chrupiące, dużo tańsze i zdrowsze od kotletów mięsnych.

KITRI

Dla wegetarianina to pełnowartościowy posiłek. W kitri są wszystkie produkty, które powinny znaleźć się w codziennym jadłospisie: rośliny strączkowe, ziarno w postaci ryżu i warzywa. Połączenie ich w jednej potrawie daje gwarancję dobrego przyswojenia zawartych w nich węglowodanów, witamin i białka.

1 szkl. ryżu długoziarnistego
1 szkl. grochu
1/3 kostki masła
250 g mrożonego szpinaku
3 duże pomidory
3 liście laurowe
1 łyżka utartego korzenia imbiru
1 łyżka kurkumy lub curry
szczypta cynamonu

Groch dokładnie umyj i namocz na noc. Następnego dnia odsącz, jeszcze raz wypłucz, zalej 4 szklankami wody i gotuj z liśćmi laurowymi, kurkumą i 1 łyżką masła ponad godzinę, cały czas uzupełniając wodę. Gdy ziarenka grochu zaczną się rozpadać, tworząc zawiesistą zupę, dodaj szpinak i gotuj, aż cały się rozmrozi. Zdejmij garnek z ognia.
W tym czasie sparz pomidory, obierz je i posiekaj w drobną kostkę.
Na patelni rozgrzej pozostałe masło, wrzuć imbir, smaż minutę i dodaj pokrojone pomidory ze szczyptą cynamonu. Przykryj patelnię i duś pomidory jeszcze 5 minut.
Ryż dokładnie umyj, zalej dwoma szklankami wody i ugotuj na małym ogniu. Ryż do kitri powinien być lekko rozgotowany i klejący się. Taki ryż potrafi ugotować każdy, wystarczy postawić garnek na małym ogniu i pilnować, aby ryż się nie przypalił, od czasu do czasu go mieszając, a w razie potrzeby dolewając trochę wody. Czy ryż jest ugotowany, możesz sprawdzić wyjmując jedno ziarenko i rozcierając je pomiędzy palcami. Jeżeli nie ma grudek, ryż jest gotowy.
Dodaj go do grochu, zmieszaj z nimi również pomidory z patelni. Wszystko zagotuj jeszcze raz, dosypując 2 płaskie łyżeczki soli. Gotowe kitri powinno mieć dość gęstą, ale wilgotną konsystencję, jeżeli jest za rzadkie, pogotuj go jeszcze parę minut, aby odparować nadmiar wody.
Kitri podawaj z pieczywem posmarowanym masłem i małą miseczką naturalnego jogurtu, który można dodać do kitri, aby złagodzić smak imbiru.

PASTA DO PIECZYWA

1 szkl. grochu
2 łyżki masła
2 liście laurowe
2 ziarenka ziela angielskiego
2 łyżki posiekanej natki
1 łyżeczka słodkiej papryki
1/2 łyżeczki mielonej kolendry

Groch dokładnie umyj i namocz na noc w 4 szklankach wody. Rano ugotuj w tej samej wodzie z liściem laurowym i zielem angielskim. Groch powinien gotować się ponad godzinę pod przykryciem. Cały czas trzeba uzupełniać wyparowującą wodę, powinno być jej tyle, aby zakrywała gotujące się ziarna. Kiedy pojedyncze ziarenko grochu da się rozetrzeć pomiędzy palcami, zdejmij pokrywkę z garnka i gotuj jeszcze do czasu, aż prawie cała woda odparuje. Powinno zostać jej odrobinę na dnie.
Na patelni rozgrzej masło, dodaj przyprawy i smaż przez parę sekund. Wrzuć natkę, wymieszaj i zdejmij patelnię z ognia.
Z grochu wyjmij liście laurowe i ziele angielskie, dodaj 1 łyżeczkę soli i przyprawy z patelni.
Wszystko dokładnie zmiksuj na jednolitą masę. Powinieneś z łatwością smarować nią pieczywo - gdyby była za gęsta, dodaj podczas miksowania odrobinę przegotowanej wody. Jest świetna do chleba czy grzanek. Pastę możesz przechowywać w lodówce przez kilka dni.

Spróbuj zrobić pastę z innymi przyprawami, które lubisz, możesz dodać też do niej przecieru pomidorowego lub chrzanu, aby zaostrzyć jej smak.

LADDU

To słodki przysmak dzieci na całym Dalekim Wschodzie, przyrządzany z różnych odmian mielonego grochu.

1 kostka masła
1 szkl. grochowego puree
3 łyżki posiekanych orzechów włoskich
3/4 szkl. cukru pudru
3 łyżki wiórków kokosowych
szczypta cynamonu

Na dużej patelni lub w garnku o grubym dnie rozpuść masło na małym ogniu. Wsyp do masła grochowe puree i smaż, cały czas mieszając.
Po 15 minutach groch powinien nabrać złotobrązowego koloru i zacznie wydzielać miły orzechowy zapach. Dodaj wtedy orzechy, wiórki kokosowe i cynamon. Smaż jeszcze przez 3 minuty, oczywiście cały czas mieszając. Zdejmij garnek z ognia i dodaj cukier puder. Wymieszaj dokładnie, a gdyby cukier utworzył grudki, rozetrzyj je drewnianą łyżką.
Odstaw masę na 10 minut do ostygnięcia. Po tym czasie uformuj z niej 15 kulek wielkości orzecha włoskiego lub rozprowadź równo na małej tacy. Wstaw na 30 minut do lodówki. Następnie pokrój na małe kwadraty lub romby.

Grochowe puree, czyli zmielony na mączkę groch, możesz kupić w wielu sklepach. Możesz też zrobić go sam, mieląc groch w młynku elektrycznym.

Wegańskie przysmaki

RYŻ KOKOSOWO-CYTRYNOWY

2 szkl. ryżu długoziarnistego
3 łyżki oleju słonecznikowego
4 łyżki wiórków kokosowych
2 cytryny
szczypta cynamonu

Z jednej cytryny wyciśnij sok, drugą pokrój w cienkie plasterki. Zagotuj 4 szklanki wody, dodaj 2 płaskie łyżeczki soli i sok z cytryny. W rondlu o podwójnym dnie rozgrzej olej, dodaj szczyptę cynamonu i wiórki kokosowe. Smaż przez 1 minutę, cały czas mieszając.
Wsyp ryż i praż dalej, cały czas mieszając, około 4 minut, aż stanie się szklisty. Następnie zalej go wodą z solą i sokiem cytrynowym.
Przykryj rondel. Gotuj ryż na dużym ogniu, aż zawrze. Wtedy zmniejsz ogień do minimum i pozostaw na nim rondel do czasu, aż ryż wchłonie całą wodę, czyli 15-20 minut.
Ryż przyrządzony w ten sposób jest sypki, nierozgotowany. Jest świetny na gorąco, np. z cieciorką z brokułami w pomidorach, i na zimno, w sałatce, wymieszany z warzywami.
Do takiej sałatki z ryżu kokosowo-cytrynowego doskonale pasuje kukurydza, zielony groszek, pokrojone w kostkę papryka i kiszony ogórek.
Każdą porcję ryżu, czy to na gorąco, czy na zimno, udekoruj plasterkami cytryny.

CIECIORKA Z BROKUŁAMI W POMIDORACH

1 szkl. cieciorki, czyli grochu włoskiego
5 dużych pomidorów
2 brokuły
3 łyżki oliwy z oliwek
garść świeżych liści oregano i bazylii
1 łyżeczka słodkiej papryki
1/2 łyżeczki cynamonu

Cieciorkę namocz na noc w 2 litrach zimnej wody. Odcedź, opłucz, zalej ponownie 2 litrami wody i gotuj do miękkości. Cały czas uzupełniaj wodę. Będzie to trwało około godziny. Aby sprawdzić, czy cieciorka jest ugotowana, wyciągnij jedno ziarenko i zmiażdż je między palcami. Powinno być w środku miękkie.
Gdy cieciorka się gotuje, sparz wrzątkiem pomidory, obierz ze skórki i pokrój w kostkę. Świeże zioła umyj dokładnie i drobno posiekaj.
Na patelni rozgrzej oliwę, wsyp do niej cynamon, paprykę i smaż przez kilka sekund. Dodaj pokrojone pomidory, posiekane zioła, szczyptę cukru i gotuj pod przykryciem 15 minut.
Brokuły umyj, pokrój w różyczki i ugotuj na parze, nie dłużej niż 7-8 minut. Brokuły powinny być jędrne, w żadnym wypadku rozgotowane.
Wymieszaj sos pomidorowy z ugotowaną cieciorką i brokułami, dosól do smaku.
Cieciorkę z brokułami w pomidorach możesz podać na obiad z kasza gryczaną, ryżem lub kuskusem.

SAŁATKA Z KIEŁKÓW

2 szkl. różnych kiełków do wyboru: z fasolki mung, słonecznika, soczewicy, pszenicy, lucerny lub rzodkiewki
1 jabłko
3 plastry ananasa świeżego lub z puszki
1/2 szkl. pokruszonego tofu
4 łyżki oleju słonecznikowego
1 łyżka soku z cytryny

Kiełki przepłucz letnią wodą i osusz.
Jabłko obierz i posiekaj w drobną kostkę. Ananasa pokrój w centymetrowe kwadraty.
Pokrusz tofu i zmiksuj je z olejem, sokiem z cytryny, szczyptą soli i 6 łyżkami wody. Powinieneś otrzymać sos o konsystencji majonezu. Jeżeli będzie zbyt gęsty, dodaj kilka łyżek wody i zmiksuj jeszcze raz.
Sos wymieszaj z kiełkami, jabłkiem i ananasem.
Sałatkę możesz podawać na śniadanie do grzanek z chleba razowego.
Bardzo smaczne są też nadziewane tą sałatką pomidory. Umyj pomidory, odetnij im wierzchołki, wydrąż środki. Wydrążony miąższ posiekaj, zmieszaj z sałatką i napełnij nią pomidory.

Tofu to ser podobny do twarogu, produkowany z mleka sojowego. Można go kupić w sklepach ze zdrową żywnością i supermarketach.

SERNIK Z TOFU

0,5 kg tofu (2 kostki)
3/4 torebki budyniu waniliowego
1 szkl. cukru
1 łyżeczka proszku do pieczenia
garść rodzynek
1 torebka cukru waniliowego
2 cytryny
1 puszka brzoskwiń w syropie

na kruszonkę:
1,5 szkl białej mąki
1/2 szkl. pszennej razowej mąki
5 czubatych łyżek cukru
1/2 szkl. oleju słonecznikowego
1 torebka cukru waniliowego

Cytryny sparz wrzątkiem, na tarce obetrzyj skórkę i wyciśnij z nich sok. Rodzynki umyj dokładnie, połowę brzoskwiń pokrój w drobną kostkę. Tofu zmiel w maszynce do mielenia 2 razy, dodaj budyń, cukier, cukier waniliowy, proszek do pieczenia, sok i otartą skórkę z cytryny, rodzynki i pokrojone brzoskwinie. Wszystko dokładnie wymieszaj.
Przygotuj kruszonkę. Mąkę białą i razową przesiej przez sito do miski, wymieszaj dokładnie z cukrem i cukrem waniliowym. Dolej oleju i wetrzyj go w mąkę, najlepiej ręką, tak żeby mąka nabrała konsystencji wilgotnego piasku. Wtedy dodaj 4 łyżki syropu z brzoskwiń i jeszcze raz wszystko dokładnie rozetrzyj ręką.
Otrzymaną w ten sposób kruszonkę podziel na dwie równe części. Jedną połową wysyp równomiernie dno blachy do pieczenia (25x40cm). Wyłóż na nią masę z tofu i posyp resztą kruszonki.
Nagrzej piekarnik do 180 st. C.
Wstaw sernik na 50 - 60 minut. Na upieczonym serniku kruszonka powinna być złotego koloru.
Gdy sernik przestygnie, pokrój go na kwadraty i ozdób pozostałymi cząstkami brzoskwiń.

Nieweganie zamiast oleju mogą do kruszonki dodać 1/2 kostki masła.

Pieczarki

SURÓWKA Z PIECZARKAMI

350 g pieczarek
1 mała cukinia
50 g łuskanych orzechów włoskich
150 g jedwabistego sera tofu albo fety
1 łyżka oliwy z oliwek
1/2 cytryny
szczypta białego pieprzu
1/2 czerwonej papryki

Do surówki wybierz jak najmniejsze pieczarki o jak najbielszej skórce. Najlepiej, żeby były tak czyste, żeby nie trzeba było ich myć, tylko wystarczyło je obrać.
Pokrój pieczarki w drobne plasterki. Polej olejem i wymieszaj.
Piekarnik rozgrzej do 150 st. C.
Orzechy rozsyp na blaszce do pieczenia i wstaw do piekarnika na 10 minut. Powinny się zrumienić. Posiekaj je na dość grube kawałki.
Rozgnieć tofu widelcem. Z cytryny wyciśnij sok, dodaj do sera z pieprzem i połową łyżeczki soli.
Paprykę posiekaj w drobną kosteczkę. Cukinię pokrój wzdłuż na cztery części, następnie na cieniuteńkie plasterki. Wszystkie składniki wymieszaj dokładnie w misce. Podawaj z kromkami razowego pieczywa.

PIECZARKOWE FRYTKI

1/2 kg małych, równej wielkości pieczarek
2 łyżeczki świeżo zmielonego pieprzu
3 szklanki oleju

Umyj pieczarki i pokrój w cienkie plasterki. W rondlu rozgrzej bardzo mocno olej, tak aby wrzucony do niego plasterek pieczarki natychmiast zaczynał skwierczeć. Smaż pieczarki w głębokim oleju, jak frytki, do złotobrązowego koloru. Podawaj natychmiast, posypane pieprzem i solą.

Pieczarkowe frytki są wspaniałą przekąską na jesienne przyjęcia. Dobrze smakują też wymieszane pół na pół z frytkami ziemniaczanymi.

SZPINAK Z KUKURYDZĄ I PIECZARKAMI

1 kg szpinaku
1/2 puszki kukurydzy
150 g pieczarek
3 łyżki masła
1 łyżeczka mąki
1 łyżeczka kolendry mielonej
1 łyżeczka papryki mielonej
1 łyżeczka pieprzu
1 opak. serka wiejskiego
4 łyżki słodkiej śmietany

Szpinak i pieczarki dokładnie umyj. Ze szpinaku wybierz tylko liście (odrzucając łodygi), posiekaj. Pieczarki pokrój w plasterki. Kukurydzę odcedź z zalewy.
W dużym garnku o grubym dnie rozpuść masło, dodaj przyprawy i smaż przez kilka sekund. Wsyp pieczarki, zamieszaj, przykryj garnek i duś pieczarki przez 5 minut. Po tym czasie wsyp do garnka posiekany szpinak. Duś znowu pod przykryciem przez 10 minut. Jeżeli szpinak będzie przywierał do dna, dolej odrobinę wody. Z reguły nie jest to jednak konieczne, ponieważ szpinak bardzo szybko puszcza sok i gotuje się we własnym sosie.
Po 10 minutach dodaj mąkę wymieszaną ze śmietaną. Dokładnie zamieszaj. Na koniec dodaj jeszcze wiejski serek i kukurydzę. Pogotuj szpinak jeszcze 10 minut, posól do smaku i podawaj gorące z ryżem kaszą lub kromkami świeżego chleba z masłem.

PATISONY NADZIEWANE PIECZARKAMI

8 malutkich patisonów
250 g pieczarek
2 pomidory
2 łyżki masła
1 łyżeczka ziołowego pieprzu
1 łyżeczka słodkiej papryki
100 g sera edamskiego

Patisony dokładnie umyj. Przekrój na połówki (dolną i górną) w najszerszym miejscu warzywa. Metalową łyżką wybierz ze środka miąższ, zostawiając jednocentymetrową warstwę.
Ugotuj patisony na parze lub w małej ilości wody przez 15 minut. Wyjmuj ostrożnie, aby nie uszkodzić połówek. Najlepiej do gotowania połówki wkładać parami, aby potem łatwo odnaleźć pasujące do siebie części.
Połowę wybranego z patisonów miąższu posiekaj w drobną kostkę. Tak samo oczyszczone pieczarki. Pomidory sparz, obierz ze skórki i posiekaj drobno. Żółty ser zetrzyj na tarce o drobnych oczkach.
Na patelni rozgrzej masło, wsyp do niego przyprawy, smaż przez kilka sekund i natychmiast dodaj grzyby. Zamieszaj, przykryj i duś przez 5 minut na średnim ogniu. Dodaj posiekany miąższ patisonów, zamieszaj i duś 3 minuty. Na końcu wrzuć na patelnię pomidory i smaż wszystko jeszcze przez 5 minut bez przykrywki. Dodaj połowę utartego sera, pół łyżeczki soli, zamieszaj, a kiedy ser się rozpuści, zdejmij patelnię z ognia. Tak przyrządzony farsz odstaw do ostygnięcia.
Piekarnik rozgrzej do 180 st. C.
Na blaszce do pieczenia ułóż dolne połówki patisonów - najlepiej obciąć im lekko spody, aby stały stabilnie. Do każdego nałóż kopiasto farszu pieczarkowego. Przykryj górnymi połówkami i posyp resztą sera.
Piecz patisony w piekarniku, na środkowym poziomie przez 40 minut.
Podawaj na gorąco na obiad lub na kolację.

Patisony z farszem pieczarkowym to pomysł, na który wpadłam całkiem niedawno. Nie zdążyłam jeszcze wypróbować, ale myślę, że tak samo dobrze będą smakować nadziewane cukinie czy bakłażany.

Przy zakupie pieczarek zwróć uwagę, aby były jak najjaśniejsze, bez zagnieceń i plam. Pieczarki ciemne, porowate, o wysuszonych brzegach nie nadają się do jedzenia.

Niezastąpiony ryż

RYŻ ZE SZPINAKIEM

3/4 szkl. ryżu
1 kg mrożonego szpinaku
1 szkl. mleka
3 łyżki masła
po 1 łyżeczce słodkiej papryki, mielonej kolendry i pieprzu ziołowego
2 liście laurowe

Masło rozpuść w garnku o grubym dnie. Kiedy się zrumieni, wsyp przyprawy i liście laurowe. Smaż je przez parę sekund. Wsyp ryż i smaż wszystko razem 3-5 minut, aż ryż stanie się szklisty.
Dodaj nie rozmrożony, ale potłuczony na małe kawałki szpinak, wymieszaj, zalej odrobiną wody i przykryj. Pogotuj do czasu, aż szpinak chociaż w części się rozgotuje, wtedy dolej mleko. Zmniejsz ogień i gotuj ryż pod przykryciem 20 minut, od czasu do czasu mieszając. Jeżeli ryż będzie przywierał do dna, wlej do garnka trochę wody. Na koniec dodaj 2 płaskie łyżeczki soli.
Danie jest gotowe, kiedy ryż jest lekko rozgotowany. Możesz to sprawdzić, rozgniatając jedno ziarenko pomiędzy palcami. Powinno być zupełnie miękkie. Klejące i łatwo dać się rozetrzeć.
Ryż ze szpinakiem powinien mieć konsystencję bardzo gęstej zupy. Najlepiej smakuje na gorąco, podawany z kromkami świeżego chleba posmarowanego masłem.

SMAŻONE KULKI RYŻOWE

1 szkl. ryżu, najlepiej jaśminowego
garść liści świeżej bazylii
2 łyżki masła
1/2 szkl. mąki
1/2 szkl. mąki sojowej
1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
po 1 łyżeczce pieprzu ziołowego, curry, mielonej kolendry i słodkiej papryki
3 szklanki oleju do smażenia

W garnku zagotuj 2,5 szklanki wody z 1 łyżeczką soli i połową przypraw.
W dużym rondlu rozgrzej masło i wsyp ryż. Smaż go przez 2 minuty na średnim ogniu - powinien stać się szklisty. Zalej ryż wodą z przyprawami, doprowadź wszystko do wrzenia, zmniejsz ogień do minimum i przykryj garnek szczelną przykrywką. Gotuj około 15 minut lub do czasu, aż ryż wchłonie całą wodę. Nie mieszaj!
W tym czasie połącz w garnku resztę przypraw z obiema mąkami, proszkiem do pieczenia i połową łyżeczki soli. Stopniowo dolewając zimną, przegotowaną wodę miksuj ciasto, aż będzie miało konstystencję ciasta naleśnikowego.
Bazylię umyj, drobno posiekaj i dodaj do ugotowanego ryżu. Wymieszaj, pozostaw do ostygnięcia.
Kiedy ryż jest na tyle chłodny, że nie parzy w dłonie, ulep z niego kulki o średnicy 2-3 cm.
W garnku rozgrzej olej.
Kulki ryżowe maczaj w cieście z mąki sojowej i partiami smaż w oleju, aż całe staną się złotobrązowe.
Podawaj na zimno lub na ciepło jako przystawkę.

Kulki można też robić z resztek różnych potraw ryżowych, nawet jeżeli są z dodatkami warzyw czy orzechów.

KHIR - RYŻ NA SŁODKO

Ugotowanie khiru wymaga wiele cierpliwości i uwagi, jednak rezultat jest tego wart. W moim domu khir należy do ulubionych przysmaków i zdobył przydomek "słodyczy królewskiej". Podaję go na najważniejszych domowych przyjęciach i zawsze wzbudza zachwyt gości.

3 l tłustego mleka
50 g ryżu, najlepiej basmati
100 g cukru
1 opak. cukru waniliowego
szczypta szafranu

Ryż umyj i odsącz na sitku.
W dużym garnku , co najmniej 5-litrowym, o grubym dnie zagotuj pół szklanki wody, dolej mleko i zagotuj je. Jest to dobry sposób na to, aby mleko się nie przypaliło, gdy będzie gotowało się przez długi czas. Kiedy mleko zagotuje się, zmniejsz ogień tak, aby bezustannie wrzało, ale żeby nie kipiało. Od czasu do czasu mieszaj.
Bardzo uważaj, aby nie przypalić mleka! Jeżeli Ci się to jednak przytrafi, natychmiast przelej je do czystego garnka i gotuj dalej, jeżeli nie przesiąkło zapachem spalenizny.
Po 20 minutach do gotującego mleka wrzuć ryż i szafran. Nie przestając mieszać, gotuj ryż 20 minut. W tym czasie objętość mleka powinna zmniejszyć się o 1/3, a ziarenka ryżu powinny podnieść się i przy mieszaniu wirować razem z mlekiem.
Teraz dodaj cukier, cukier waniliowy i gotuj ryż jeszcze 7 minut.
Zdejmij garnek z ognia i pozwól khirowi wystygnąć. Kiedy będzie już chłodny, wlej go do pucharków deserowych i wstaw na co najmniej 3 godziny do lodówki.

ZAPIEKANKA BRIYANI

2 szkl. ryżu długoziarnistego
1/4 łyżeczki sproszkowanego szafranu
2 łyżki mleka
3/4 szkl. jogurtu naturalnego
4 łyżki masła
po 1 łyżeczce garam masali, kurkumy i mielonej kolendry
3 ziemniaki
200 g mrożonego groszku
4 duże, dojrzałe pomidory
3 łyżki posiekanej natki pietruszki
1/2 szklanki posiekanych orzechów włoskich

Ryż przepłucz ciepłą wodą, odsącz i osusz na sitku.
W dużym garnku o grubym dnie zagotuj 4 szklanki wody z 2 łyżeczkami soli. Kiedy woda zawrze, wrzuć do niej ryż i ponownie doprowadź do wrzenia. Zmniejsz ogień, przykryj garnek i gotuj ryż 15 minut.
W tym czasie rozpuść szafran w ciepłym mleku i odstaw. Obierz ziemniaki i pokrój w centymetrową kostkę. Pomidory sparz, obierz ze skórki i przetrzyj przez sito.
W głębokiej patelni o grubym dnie rozgrzej 3 łyżki masła, dodaj przyprawy, zamieszaj i smaż przez parę sekund. Dodaj pokrojone ziemniaki i delikatnie mieszając smaż je przez 5 minut, aż lekko się przyrumienią. Dodaj wtedy groszek i przetarte pomidory, połowę natki i łyżeczkę soli. Duś warzywa pod przykryciem, od czasu do czasu mieszając, aż będą miękkie. Jeżeli będzie potrzeba, dolej odrobinę wody, aby warzywa się nie przypaliły.
Kiedy ryż wchłonie już całą wodę i będzie miękki, zdejmij go z ognia i dodaj do niego jogurt oraz mleko z szafranem. Wymieszaj delikatnie widelcem i odstaw na 5 minut.
Nagrzej piekarnik do 160 st. C.
Duże naczynie żaroodporne wysmaruj masłem, nałóż do niego połowę ryżu, wyrównaj i lekko ubij. Teraz rozłóż ugotowane warzywa, a na nich resztę ryżu. Przykryj naczynie pokrywką i wstaw do piekarnika na 20 minut.
Briyani podawaj pokrojone na porcje, przyozdobione siekanymi orzechami i natką pietruszki.

JAKI RYŻ DO JAKIEJ POTRAWY
Basmati - niekwestionowany książę ryżu, o najdłuższych ziarnach, wspaniały do potraw indyjskich, szczególnie tych z ryżem na sypko.
Jaśminowy - krótszy, ale o równie niezwykłym aromacie i smaku, dobry do zup i dań gdzie ryż powinien być lekko rozgotowany, popularny w kuchni chińskiej.
Arborio - popularny we Włoszech i tam też uprawiany, doskonały do risotto i innych włoskich potraw.
Mleczny - gatunek o krótkich i często połamanych ziarnach, które szybko i łatwo się rozgotowują. Idealny do zup mlecznych i puddingów.
Brunatny - zwany również ciemnym. Zawiera o wiele więcej witamin i mikroelementów, ponieważ nie został oczyszczony z wszystkich wierzchnich łusek. Dzięki nim ma dużo ostrzejszy smak. Gotuje się go dłużej i w większej ilości wody.
Dziki ryż - tak nazywane są nasiona wodnej trawy rosnącej w Ameryce Północnej, jednak nie jest to odmiana ryżu. Ziarna po ugotowaniu mają wspaniały orzechowy smak. Jest bardzo drogi i można go kupić jedynie w niektórych sklepach ze zdrową żywnością.

Brukselka

Z ZIEMNIAKAMI I GROSZKIEM

3/4 kg malutkiej brukselki
3-4 ziemniaki
1 szkl. mrożonego zielonego groszku
1 szkl. gęstej kwaśnej śmietany
2 szkl. oleju słonecznikowego
po 1/2 łyżeczki kurkumy, pieprzu cayenne, imbiru w proszku
2 łyżki masła
1 łyżka posiekanej natki

Ziemniaki obierz i pokrój w jednocentymetrową kostkę.
W małym rondelku rozgrzej olej i usmaż ziemniaki jak frytki do złotego koloru. Odsącz na papierowym ręczniku.
Do innego garnuszka wrzuć groszek, dolej 1,5 szklanki wody, postaw na ogniu i gotuj 8 minut od chwili, gdy zawrze. Odcedź groszek, wywar pozostaw.
Brukselkę dokładnie umyj, jeżeli jest taka potrzeba, obierz z żółtych, zwiędniętych, wierzchnich liści. Każdą przekrój wzdłuż na pół.
W dużym garnku o podwójnym dnie rozgrzej masło, kiedy się zrumieni, wsyp przyprawy i smaż je przez parę sekund, cały czas mieszając. Dorzuć brukselkę i smaż na maśle 3 - 4 minuty, nie przestając mieszać.
Kiedy brukselka leciutko się zrumieni, zalej ją pół szklanką wywaru z groszku, dosyp 1,5 łyżeczki soli, przykryj i gotuj na średnim ogniu następne 10 minut lub do czasu, kiedy będzie jędrna.
Dodaj usmażone ziemniaki, groszek, natkę i śmietanę (powinna mieć pokojową temperaturę), dokładnie wymieszaj i zdejmij z ognia. Podawaj natychmiast z ryżem lub pieczywem.

Z PATELNI

3/4 kg brukselki
3 łyżki masła
1 szkl. jogurtu naturalnego

Brukselkę dokładnie umyj, osusz i obierz z wierzchnich liści, jeżeli są zwiędnięte. Każdą przekrój wzdłuż na pół, większe sztuki na ćwiartki.
Na dużej teflonowej patelni rozgrzej masło. Kiedy się zrumieni, wrzuć brukselkę i smaż ją 5 - 7 minut. Brukselka powinna się zrumienić, a nawet w niektórych miejscach przypalić. Wtedy wlej do niej 1/4 szklanki wody i natychmiast przykryj. Zmniejsz ogień i duś brukselkę 10 minut lub do czasu, kiedy będzie miękka, ale nie rozgotowana. W razie potrzeby, uzupełniaj wodę, żeby brukselka się nie przypaliła. Gdyby brukselka była już gotowa, a na patelni została jeszcze woda, odparuj ją.
Posól brukselkę do smaku i podawaj natychmiast z małą miseczką jogurtu. Jogurt złagodzi jej smak. Można go z brukselką wymieszać lub maczać w nim pojedyncze kapustki.
Zamiast jogurtu można podać kromki świeżego białego pieczywa posmarowane masłem.

ZAPIEKANKA

1/2 kg malutkiej brukselki
1/2 mrożonej zielonej fasolki
1/2 szkl. ziaren słonecznika
1 szkl. makaronu (świderki)
1 szkl. gęstej śmietany kremowej
1szkl. utartego ementalera
2 łyżeczki oregano
1 łyżeczka białego pieprzu
1 łyżeczka mąki
1 łyżeczka masła

Makaron ugotuj według instrukcji na opakowaniu, uważaj, aby go nie rozgotować.
Brukselkę umyj, osusz, oczyść ze zwiędłych, żółtych liści, obetnij końcówki, a główki ponacinaj na krzyż, do połowy wysokości, dzięki czemu goryczka wypłynie podczas gotowania. Wrzuć brukselkę do lekko osolonej wody i gotuj pod przykryciem 4 minuty od chwili, gdy zawrze.
Dorzuć mrożoną fasolkę gotuj około 10 minut i od ponownego zawrzenia. Warzywa powinny być jędrne, w żadnym wypadku rozgotowane. Odcedź je na sitku.
Na suchej patelni upraż na złoto ziarna słonecznika. Gdy przestygną, połowę zmiel w młynku elektrycznym lub ubij w moździerzu na proszek.
Śmietanę wymieszaj dokładnie z mąką, białym pieprzem, połową utartego sera, 1 łyżeczką oregano, proszkiem z ziaren słonecznika i 1płaską łyżeczką soli.
Piekarnik nagrzej do 175 st. C.
Żaroodporne naczynie wysmaruj obficie masłem.
Wymieszaj warzywa z makaronem i pozostałymi ziarnami słonecznika. Przełóż do żaroodpornego naczynia, polej sosem śmietanowym, jeszcze raz dokładnie wymieszaj. Na wierzchu rozsyp resztę sera wymieszanego z oregano. Zapiekaj 20 minut.
Podawaj jako danie główne na obiad lub kolacje z sałatką ze świeżych warzyw.

SMAŻONA W SOSIE POMIDOROWYM

1/2 kg brukselki
2 słoiczki przecieru pomidorowego
2 plasterki ananasa z puszki
1/2 szkl. cieciorki (groszku włoskiego)
3 łyżki śmietany
1 łyżeczka oregano
1 łyżeczka bazylii
1 łyżeczka pieprzu
1 łyżeczka słodkiej papryki
szczypta cynamonu
2 łyżki oliwy z oliwek
2 szkl. oleju do smażenia

Cieciorkę namocz na noc w wodzie. Następnego dnia odsącz, wypłucz, zalej ponownie wodą i ugotuj do miękkości. Trwa to 40-50 minut.
W tym czasie umyj i osusz brukselkę, oczyść ją z wierzchnich listków, jeśli są zwiędnięte. Pokrój wzdłuż na połówki. Gotuj na parze przez 5-7 minut. Mogą być niedogotowane.
W rondlu rozgrzej olej i kiedy będzie już bardzo gorący, wrzucaj do niego brukselki. Smaż partiami na złotobrązowo i odsączaj dokładnie na papierowym ręczniku.
Wyjmij ananasa z puszki, pokrój w średniej wielkości kostkę. 1/2 szklanki syropu zachowaj.
W dużym garnku rozgrzej oliwę z oliwek, kiedy zacznie skwierczeć, wsyp pieprz, paprykę i cynamon, zamieszaj i natychmiast dodaj przecier pomidorowy. Smaż wszystko następne 3 minuty, a potem dodaj syrop z ananasa, 1/2 szklanki wody, śmietanę, oregano i 1 łyżeczkę soli. Doprowadź sos do wrzenia, wrzuć do niego brukselkę, cieciorkę i ananasa. Wymieszaj dokładnie.
Smażona brukselka w sosie pomidorowym jest tak atrakcyjnym daniem, że można ją podawać na przyjęciach albo wystawnych rodzinnych obiadach z ryżem lub ziemniakami i surówk

Ziemniaczane fantazje

ZIOŁOWE PLACKI ZIEMNIACZANE

1 mała zielona cukinia
6 dużych ziemniaków
1/3 szkl. płatków owsianych
2 łyżki mąki
po 10 listków świeżej bazylii, rozmarynu, pietruszki i tymianku
1 łyżeczka proszku do pieczenia
olej do smażenia

Ziemniaki umyj i obierz. Wraz z cukinią zetrzyj na tarce o malutkich oczkach, jednak nie takiej, która rozetrze ziemniaki na miazgę. Powinieneś otrzymać drobne nitki ziemniaczane i cukiniowe. Na ile się da, odlej nadmiar soku.
Listki ziół umyj, osusz na ściereczce i drobno posiekaj. Dodaj do ziemniaków wraz z pozostałymi składnikami i 1,5 łyżeczki soli. Dokładnie wymieszaj.
Jeżeli ciasto nadal będzie bardzo rzadkie (niektóre ziemniaki są szczególnie wodniste), dodaj jeszcze parę łyżeczek mąki, żeby uzyskać konsystencję bardzo gęstej śmietany.
Na patelnię, najlepiej teflonową lub inną nieprzypalającą, wlej tyle oleju, aby pokrywał dno centymetrową warstwą. Kiedy będzie już bardzo gorący, nakładaj po łyżce masę ziemniaczaną i formuj z niej placki. Smaż po parę minut z każdej strony do czasu, aż będą złotobrązowe. Gotowe odsącz na papierowym ręczniku.
Uzupełnij olej, rozgrzej ponownie i smaż kolejne partie placków.
Takie placki są pyszne, chrupiące i dużo delikatniejsze od standardowych, z powodu dodatku cukini. Świeże zioła nadają im niepowtarzalny aromat.
Można je podawać z sosem pomidorowym (koniecznie z bazylią), chrzanem ze śmietaną lub śmietankowym serkiem do smarowania pieczywa wymieszanym z jogurtem, pieprzem i drobno pokrojonymi ogórkami kiszonymi.

ZIEMNIACZANE KULECZKI W POMIDOROWYM SOSIE

5 dużych ziemniaków
2 łyżki mąki
szczypta proszku do pieczenia
1/3 kalafiora
po 1/4 łyżeczki: curry, pieprzu ziołowego i słodkiej papryki
2 szkl. oleju do smażenia

SOS:
2 puszki krojonych pomidorów lub 1 kg świeżych
2 łyżki śmietany
1 łyżeczka papryki słodkiej
1/2 łyżeczki papryki ostrej
1 łyżka oregano
szczypta cukru i cynamonu
1 łyżka oliwy z oliwek

Ziemniaki obierz i ugotuj do miękkoś-ci w lekko osolonej wodzie, odcedź. Tak samo zrób z kalafiorem. Ostudź warzywa. Powinny być zupełnie zimne! Kalafior wyłóż na czystą bawełnianą ściereczkę i odciśnij z niego tyle wody, ile tylko się da.
Ziemniaki przepuść przez praskę lub utłucz. Połącz je z kalafiorem, łyżeczką soli i resztą składników. Dokładnie wymieszaj. Powinieneś otrzymać ciasto, z którego swobodnie można ulepić spójne kulki. Jeżeli będzie się lepić do rąk, dodaj jeszcze odrobinę mąki.
Nasmaruj dłonie leciutko olejem i lep z ciasta ziemniaczanego kulki o średnicy 2-3 cm. Smaż je w głębokim, rozgrzanym oleju. Na początku w nie za wysokiej temperaturze, aby mogły urosnąć. Kiedy powiększą swoją objętość, możesz zwiększyć ogień i dosmażyć je do koloru brązowego. Jedna partia kulek smaży się około 12 minut.
Jeśli używasz świeżych pomidorów - sparz je, obierz i drobno pokrój.
W garnku o grubym dnie rozgrzej oliwę z oliwek, wsyp do niej przyprawy, zamieszaj i wrzuć do garnka pomidory, dodaj cukier i oregano. Przykryj i gotuj 15-20 minut, co jakiś czas mieszając, aż pomidory utworzą gęsty sos.
Na koniec gotowania dodaj śmietanę i łyżeczkę soli.
Ziemniaczane kulki ułóż na półmisku i polej gorącym sosem pomidorowym.
Podawaj natychmiast, inaczej kulki za bardzo nasiąkną sosem i będą się rozpadać.

ZIEMNIAKI ZAPIEKANE W MLEKU

5-6 dużych ziemniaków
1 szkl. mleka
2 łyżki masła
4 listki laurowe
1,5 łyżeczki pieprzu ziołowego
1 łyżeczka kurkumy (niekoniecznie)

Ziemniaki dokładnie umyj i obierz. Pokrój w cienkie plastry.
Piekarnik nagrzej do 220 st. C.
Dużą blachę do pieczenia wysmaruj obficie masłem i poukładaj na niej ziemniaki tak, aby jak największą powierzchnią przylegały do blachy.
Posyp wszystko przyprawami, a listki laurowe wciśnij pomiędzy plasterki ziemniaków.
Wstaw blachę do piekarnika.
Po 5-7 minutach, kiedy ziemniaki od spodu lekko się przyrumienią, zalej je połową mleka i duś przez 20 minut. Po tym czasie mleko wyparuje, a ziemniaki znowu się zarumienią. Wtedy wlej resztę mleka, posyp ziemniaki łyżeczką soli i duś jeszcze przez 20 minut - do czasu, aż mle- ko wyparuje, a ziemniaki będą miękkie.
Podawaj na kolację z mizerią lub inną sałatką ze śmietaną.

SEZAMOWE CURRY ZIEMNIACZANE

5 dużych ziemniaków
3 łyżki ziarenek sezamu
1/2 cytryny
2 łyżki oleju lub masła
2 łyżki śmietany po 1 płaskiej łyżeczce: pieprzu, garam masali, kurkumy, słodkiej papryki, nasion czarnej gorczycy
1 łyżka posiekanej natki pietruszki

Ziemniaki umyj, obierz i ugotuj do miękkości w osolonej wodzie. Powinny być miękkie, ale w żadnym wypadku rozgotowane! Ostudź je i pokrój w duże sześciany o boku około 2 cm.
Z cytryny wyciśnij sok.
Natkę pietruszki zmieszaj z połową pieprzu i śmietaną.
Na dużej patelni o grubym, nieprzypalającym dnie rozgrzej tłuszcz. Kiedy zacznie skwierczeć, wsyp nasio- na gorczycy i poczekaj, aż zaczną "strzelać". Wtedy wsyp ziarenka sezamu i smaż wszystko, mieszając przez 3 minuty na średnim ogniu. Dodaj resztę przypraw, zamieszaj i wsyp ziemniaki.
Przez co najmniej 5 minut smaż ziemniaki, aż przyprawy i sezam je oblepią. Mieszaj często, ale bardzo delikatnie, aby nie uszkodzić ziemniaków.
Na koniec dopraw sokiem z cytryny i solą do smaku.
Podawaj udekorowane kleksem śmietany z pieprzem i natką.

Jeżeli nie uda Ci się kupić którejś z przypraw, po prostu ją pomiń, ziemniaki będą pyszne i bez niej.

Podpatrzone u przyjaciół

ARMUŻ Z ZIEMNIAKAMI ISZVARY

Iszvara wraz żoną mieszkają pod Budapesztem na ekologicznej farmie. Jedzą jedynie żywność, którą sami wyprodukowali. W zimie goście, którym uda się przedrzeć przez zaspy śniegu, podejmowani są wielką michą gorącego jarmużu z ziemniakami i bochenkiem chleba, świeżo upieczonego przez żonę Iszvary.

1/2 kg jarmużu
1 kg ziemniaków
1/3 kostki masła
1 łyżeczka zmielonych nasion kolendry
1 łyżeczka świeżo zmielonego pieprzu
1/2 szkl. śmietany

Ziemniaki obierz i pokrój w duże kawałki. Ułóż na blasze do pieczenia obficie wysmarowanej masłem. Posyp połową kolendry i pieprzu oraz 1 łyżeczką soli. Piecz w piekarniku nagrzanym do 200 st. C około godziny, aż zmiękną. Od czasu do czasu przewracaj je i mieszaj, żeby zrumieniły się ze wszystkich stron.
Z liści jarmużu usuń łodygi, a resztę porwij na kawałki. Porwane liście dokładnie umyj, umieść w misce i zalej wrzątkiem (dzięki temu będą później znacznie szybciej się dusić). Wyjmij je po paru minutach i dokładnie odsącz z wody.
W dużym garnku o grubym dnie rozgrzej pozostałe masło, wsyp resztę przypraw, zamieszaj i natychmiast wrzuć jarmuż. Duś go pod przykryciem co najmniej 20 minut, aż będzie zupełnie miękki, mieszając od czasu do czasu. Gdyby się przypalał, dolej odrobinę wody. Dodaj do jarmużu upieczone ziemniaki, śmietanę i odrobinę soli do smaku. Dokładnie wymieszaj i podawaj natychmiast z kromkami świeżego pieczywa posmarowanego masłem.

SEZAMOWE KOSTKI TOFU TABASU

Tabasu jest kucharką w domu arystokratycznej rodziny indyjskiej mieszkającej w Londynie. W kunszcie kulinarnym ma niewiele równych sobie osób.

400 g ścisłego sera tofu
1/3 szkl. sosu sojowego
2 łyżki utartego korzenia imbiru
1 łyżeczka brązowego cukru
1 pęczek świeżej kolendry
1 szkl. sezamu
2 łyżki łagodnego sosu chili
1 szkl. jogurtu naturalnego
1 łyżka soku z cytryny
1 łyżka mąki kukurydzianej
1 łyżka mąki razowej
1/2 szkl. oleju

Tofu opłucz i pokrój w kostki 2 cm. W miseczce wymieszaj sos sojowy z cukrem, imbirem i 1/4 szklanki przegotowanej wody. Zalej mieszaniną kostki tofu i wstaw do lodówki na 2 godziny, po czym odcedź.
Wymieszaj sezam z mąkami. Obtocz dokładnie w tej panierce kostki tofu.
Smaż je na patelni na rozgrzanym oleju, partiami. Gotowe kostki są złotego koloru, zarumienione z każdego boku.
Umyj i posiekaj natkę kolendry. Wymieszaj ją z sosem chili, sokiem z cytryny i jogurtem na gładki sos, w którym macza się kostki tofu przed zjedzeniem.

BURACZANA SURÓWKA PANI TERESY

Kiedy jako nastolatka zostałam wegetarianką, dostałam od mamy książkę kucharska i cotygodniowe kieszonkowe na zakupy. Mama zajęta była pracą i na gotowanie specjalnie dla mnie wegetariańskich obiadów nie miała czasu. Wtedy w moim życiu pojawiła się Pani Teresa, która mnie karmiła, uczyła gotowania i traktowała jak własną wnuczkę.

3 średniej wielkości buraki
2 jabłka
2 marchewki
1/2 szkl. jogurtu naturalnego
2 łyżeczki cukru
1/2 cytryny

Buraki, marchew i jabłka dokładnie umyj lub wyszoruj szczotką. Obierz, zetrzyj na tarce o drobnych oczkach. Wymieszaj z jogurtem, cukrem i sokiem wyciśniętym z cytryny.
Surówkę Pani Teresy polecam na zimę, kiedy brakuje innych warzyw. Jest prawdziwą bombą witaminową dla naszych wyziębionych organizmów.

CIASTECZKA CARLENE

Carlene jest Kanadyjką. Poznałyśmy się w Polsce, kiedy pracowała w jednej ze szkół językowych. Zaraziła mnie swoją pasją kolekcjonowania przepisów na ciasteczka.

1 kostka masła
1/2 szkl. cukru
1/2 szkl. brązowego cukru
2 łyżki jogurtu naturalnego
zapach waniliowy
1 szkl. płatków owsianych
1,5-2 szkl. mąki
1/2 łyżeczki sody
1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
1/2 szkl. rodzynek w czekoladzie

Miękkie masło utrzyj mikserem z cukrem, cukrem brązowym, paroma kropelkami zapachu, sodą i proszkiem na pulchną masę. Dodaj jogurt i jeszcze raz dokładnie wymieszaj. Dosyp płatki owsiane i ręką już połącz je z masą. Stopniowo dosypuj mąkę, cały czas zagniatając, aż otrzymasz miękkie, ale nie klejące się do rąk ciasto. Na koniec dodaj do ciasta rodzynki i delikatnie zagnieć je jeszcze raz.
Odrywaj z ciasta małe kawałki i lep kuleczki o średnicy 3 cm. Każdą spłaszczaj między dłońmi. Ciasteczka układaj na blasze do pieczenia w parocentymetrowych odstępach (rosną!) i piecz partiami na złoty kolor w piekarniku nagrzanym do 180 st. C przez 12-15 minut.
Odczekaj parę minut, zanim zdejmiesz je z blachy. Po wyjęciu z piekarnika są miękkie i możesz je uszkodzić. Ciasteczka przechowuj w metalowych puszkach. Będą smaczne nawet przez 2 tygodnie.

Uniwersalny makaron

ZUPA POMIDOROWA ZE ŚWIDERKAMI

1/4 kg świderków
pęczek włoszczyzny
1 mała cukinia
2 ziemniaki
1 l soku pomidorowego
1 łyżka oregano
3 łyżki śmietany
1 łyżeczka masła

Makaron ugotuj zgodnie z przepisem na opakowaniu. Odcedź i przelej zimną wodą.
Włoszczyznę obierz i pokrój w drobną kostkę. To samo zrób z ziemniakami. Cukinię przekrój wzdłuż na pół, a potem na cienkie plasterki.
Wrzuć wszystkie warzywa do garnka, zalej 1 litrem wody, dodaj masło i połowę oregano. Gotuj 20 minut na dużym ogniu. Potem dodaj sok pomidorowy i resztę oregano. Gotuj jeszcze 10 minut, następnie dolej śmietanę i posól do smaku.
Na każdy talerz nakładaj dużą porcję makaronu i zalewaj wrzącą zupą.

FRYTKI MAKARONOWE

1/4 kg świderków
1/2 l oleju do smażenia
1/2 szkl. jogurtu naturalnego
1 mały słoiczek zielonych oliwek
1 opakowanie śmietankowego serka do smarowania pieczywa
pieprz
słodka papryka

Makaron ugotuj zgodnie z przepisem na opakowaniu. Odcedź, przelej zimną wodą i odstaw do ostygnięcia.
W głębokim rondlu rozgrzej olej. Wrzuć makaron i smaż na złoty kolor, jak frytki. Mieszaj, żeby makaron się nie sklejał.
Gotowe frytki makaronowe wykładaj na papierowy ręcznik, aby odsączyć nadmiar tłuszczu. Posyp obficie mieszanką pieprzu, papryki i soli.
Oliwki posiekaj i wymieszaj dokładnie z jogurtem, serkiem i odrobiną pieprzu i soli do smaku. Makaronowe frytki podawaj z dipem oliwkowym - na zimno lub na ciepło.

ŚWIDERKI Z OLIWKAMI I MOZZARELLĄ

1/2 kg świderków
2 półitrowe kartoniki przetartych pomidorów
30 dag mozzarelli
1 mały słoiczek oliwek zielonych
1 mała papryka
1/2 szkl. śmietany
3 łyżki oliwy z oliwek
2 łyżki masła
1 łyżka oregano
garść świeżych liści bazylii

Makaron ugotuj zgodnie z przepisem na opakowaniu.
Paprykę umyj, przekrój na pół, usuń nasiona i posiekaj w drobną kostkę. Oliwki pokrój na plasterki.
W rondlu o grubym dnie rozgrzej masło, wrzuć oliwki i paprykę. Smaż na wolnym ogniu 7 - 8 minut. Zalej sosem pomidorowym i doprowadź do wrzenia.
Dodaj oliwę, śmietanę, oregano, szczyptę cukru i sól do smaku.
Bazylię umyj i drobno posiekaj.
Mozzarellę pokrój w kostkę. Wymieszaj makaron z serem i bazylią, zalej sosem pomidorowym i podawaj na ciepło.

SAŁATKA Z BROKUŁAMI I KUKURYDZĄ

1/4 kg świderków
1 łyżeczka oliwy z oliwek
1 mały brokuł
1 puszka kukurydzy
5 łyżek ziaren słonecznika
1/3 kg ogórków kwaszonych

SOS:
1 szkl. niesłodzonego mleka skondensowanego
1/2 szkl. oliwy z oliwek
1 cytryna
1 łyżka musztardy
1 łyżeczka sosu sojowego

Makaron ugotuj zgodnie z przepisem na opakowaniu, dodając do wody łyżeczkę oliwy z oliwek.
Brokuł pokrój na małe różyczki i ugotuj na parze tak, aby pozostały jędrne (ok. 8 min).
Odcedź kukurydzę z zalewy.
Ogórki pokrój w grubą kostkę.
Ziarna słonecznika upraż na suchej patelni na złoty kolor.
Wymieszaj wszystko z makaronem w dużej misce.
Z cytryny wyciśnij sok.
W osobnym naczyniu ubij mikserem skondensowane mleko z oliwą, musztardą, sosem sojowym i 1 płaską łyżeczką soli. Kiedy wszystkie składniki się połączą, jednym ruchem ręki wlej sok z cytryny. Sos powinien się ściąć i uzyskać konsystencję majonezu. Wyłącz mikser i teraz już łyżką dokładnie wymieszaj sos z warzywami i makaronem. Pozostaw na godzinę, aby sałatka się przegryzła.

Zimowe zupy

IMBIROWA ZUPA Z DYNI

1/2 kg dyni
1/2 kg ziemniaków
1/2 selera
3 łyżki suszonej włoszczyzny
1 łyżka utartego korzenia imbiru
2 łyżki masła
gałka muszkatołowa
1/2 szkl. śmietany
5 łyżek łuskanych pestek dyni

Ziemniaki, dynię i seler obierz i pokrój w małą kostkę.
W garnku o grubym dnie rozgrzej masło, wrzuć imbir i smaż przez minutę, cały czas mieszając. Dorzuć pokrojone warzywa, zamieszaj parę razy i zalej 1 litrem przegotowanej wody. Dodaj suszoną włoszczyznę, przypraw gałką muszkatołową, solą i pieprzem. Przykryj i gotuj 40 minut. Uzupełniaj wygotowującą się wodę.
Na koniec zmiksuj zupę do konsystencji kremu, dodaj śmietanę i jeszcze raz zagotuj.
Na suchej patelni upraż pestki dyni (uważaj, aby ich nie przypalić!) i posyp nimi zupę na talerzach.

ZIMOWA ZUPA Z SOCZEWICY

1 szklanka brązowej soczewicy
2 pietruszki
2 marchewki
1/2 selera
3 ziemniaki
1 łyżka masła
1/2 szkl. gęstej śmietany kremowej
pieprz
majeranek
2 liście laurowe
3 ziarnka ziela angielskiego

Soczewicę dokładnie umyj, zalej 1 litrem wody, dodaj masło, liście laurowe, ziele angielskie i gotuj przez 15 minut na dużym ogniu.
W tym czasie umyj i obierz warzywa. Pietruszki, marchewki i seler pokrój w drobną kostkę, ziemniaki zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
Wrzuć do garnka pokrojone w kostkę warzywa i gotuj znowu 15 minut, już na trochę mniejszym ogniu. Cały czas uzupełniaj wodę w garnku. Teraz włóż do garnka utarte ziemniaki i gotuj jeszcze 10 minut. Kiedy ziemniaki będą miękkie, wyjmij z garnka połowę warzyw i soczewicy (jeżeli chcesz, aby zupa była bardzo gęsta, to więcej), dodaj do nich odrobinę wywaru z garnka i zmiksuj dokładnie. Wymieszaj z resztą zupy, dodaj śmietanę. Dopraw do smaku solą, pieprzem i majerankiem.

ZUPA Z AWOKADO I SZAFRANEM

3/4 kg ziemniaków
2 duże awokado
3/4 l wywaru warzywnego (może być z kostki)
1 szkl. mleka
200 g ementalera
3 łyżki oliwy z oliwek
1 łyżeczka sosu sojowego
pieprz
sok z cytryny
szafran

Awokado powinno być miękkie i dojrzałe.
Ziemniaki obierz, pokrój w drobną kostkę. W garnku o grubym dnie rozgrzej oliwę, wrzuć ziemniaki i smaż przez chwilę. Zalej ziemniaki wywarem warzywnym, dodaj mleko i sos sojowy. Gotuj 20 minut.
Obierz jedno awokado, usuń pestkę, a miąższ dodaj do zupy. Zdejmij zupę z ognia i zmiksuj lub przetrzyj przez sito. Utrzyj ementaler na tarce o drobnych oczkach i wymieszaj z zupą. Przypraw zupę solą, pieprzem i sokiem z cytryny.
Drugie awokado po obraniu i usunięciu pestki pokrój w cieniutkie plasterki. Udekoruj nimi obficie każdy talerz zupy. Możesz udekorować też zupę nitkami szafranowymi - żadne substytuty, jak szafran w proszku, zdecydowanie do tego się nie nadają.

ZIEMNIACZANY KREM Z GRZYBAMI

garść suszonych prawdziwków
20 dag pieczarek
1 gałązka selera naciowego
3/4 kg ziemniaków
4 łyżki masła
1 szkl. śmietany
pieprz biały i czarny
pęczek natki pietruszki

Suszone grzyby umyj dokładnie i zalej 1 litrem wrzątku. Niech się moczą przez godzinę.
Seler naciowy umyj i pokrój w cienkie plasterki. W garnku rozgrzej 2 łyżki masła i zeszklij na nim seler. Obierz ziemniaki, pokrój w kostkę, dodaj do selera. Zalej wszystko grzybami wraz z wodą, w której się moczyły. Gotuj pod przykryciem 25 minut. Po tym czasie zmiksuj dokładnie zupę.
Pieczarki oczyść, posiekaj i usmaż na reszcie masła.
Natkę umyj i posiekaj.
Dodaj do zupy śmietanę, natkę, po szczypcie białego i czarnego pieprzu oraz sól do smaku. Na końcu włóż usmażone pieczarki. Podawaj natychmiast.

MLECZNA ZUPA MARCHEWKOWA

2 szkl. mleka
1 łyżeczka masła
3 duże marchewki
2 pietruszki z natką
3 duże ziemniaki

Jest to zupa, która towarzyszyła mi przez całe dzieciństwo. Przepis pochodzi z Ukrainy, gdzie wychowała się moja babcia. Ona również jako dziecko zajadała się tą zupą, którą gotowała jej babcia. Może kiedyś ja również będę babcią i... Któż to wie? Jedno jest pewne - zupa jest przepyszna, a szczególnie uwielbiają ją dzieci.
Marchewkę, pietruszkę i ziemniaki umyj, obierz i pokrój w kostkę. Natkę umyj i posiekaj.
Zalej warzywa 1 litrem wody, dodaj masło i gotuj, aż będą miękkie, tzn. około 20 minut.
Potem dodaj natkę i mleko i jeszcze raz zagotuj.
Dopraw solą i pieprzem do smaku.

Sałatki wiosenne z owocami

SAŁATA Z GREJPFRUTEM

2 pomarańcze
2 żółte grejpfruty
1/2 szkl. mrożonego zielonego groszku
1 krucha sałata
1 ogórek
garść łuskanych orzechów włoskich

SOS:
3 łyżki oleju z orzechów włoskich lub słonecznikowego
1 łyżka musztardy
1 łyżeczka słodkiego sosu chilli
po łyżce soku z cytryny i grejpfruta

Sałatę umyj, osusz na bawełnianej ściereczce, porwij na kawałki. Groszek zalej 1 litrem wrzątku, przykryj i zostaw na 10 minut. Odcedź i przelej zimną wodą. Cytrusy obierz dokładnie, również z białej skórki. Pokrój miąższ na kawałki.
Ogórek umyj, nie obieraj, tylko pokrój w cienkie plasterki.
Orzechy grubo posiekaj.
Wymieszaj wszystko w dużej misce.
Wszystkie składniki na sos wlej do małego zakręcanego słoiczka i potrząsaj nim, aż się połączą.
Wylej sos na sałatkę i dokładnie wymieszaj.

ROSZPONKA Z CIEMNYMI WINOGRONAMI

2 pełne garści roszponki
1 mała kiść ciemnych winogron
1/2 szkl. kwaśnej śmietany
50 g kiełków lucerny
150 g półtłustego twarożku
szczypta pieprzu i słodkiej papryki

Twarożek wymieszaj ze śmietaną, słodką papryką i pieprzem.
Winogrona umyj, przekrój na połówki i wypestkuj.
Roszponkę umyj, osusz i ułóż na półmisku. Na roszponce rozłóż kiełki lucerny. Twarożek wyłóż na środek półmiska, wokół niego poukładaj połówki winogron.

Roszponka to sałata o malutkich listkach i lekko orzechowym smaku, sprzedawana w supermarketach, pakowana w pojemniczki.

RZEŻUCHA Z MELONEM

1 miodowy melon
1 szkl. kiełków rzeżuchy
1 słoiczek (100 g) dużych czarnych oliwek
2 dojrzałe miękkie awokado
1 czerwona papryka
1 słoiczek (200 g) marynowanej fety

SOS:
2 łyżki soku
z cytryny
1 łyżka musztardy z czarnej gorczycy
1/4 szkl. oliwy z oliwek (extra virgin)

Melon obierz, wybierz nasiona i pokrój w plastry w kształcie półksiężyców. Ułóż je na okrągłym półmisku.
Umyj dokładnie rzeżuchę, osusz i ułóż na plastrach melona. Awokado obierz, usuń pestkę, i pokrój w plasterki lub kostkę. Ułóż na rzeżusze.
Paprykę pokrój w cieniutkie paseczki i rozsyp na awokado. Fetę i oliwki odcedź z marynaty, poukładaj na wierzchu sałatki.
Wszystkie składniki sosu wymieszaj dokładnie w miseczce. Polej sosem sałatkę.

SELER Z JABŁKAMI

2 bulwy młodego selera
2 winne jabłka
szczypta cukru
1/2 szkl. kwaśnej śmietany
1 łyżeczka soku z cytryny

Selery i jabłka obierz, zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Wymieszaj, połącz ze śmietaną, dopraw do smaku cukrem, solą i sokiem z cytryny.

ZIEMNIAKI Z BANANAMI

2 ziemniaki
2 dojrzałe banany
1 szkl. jogurtu naturalnego
1 szkl. kwaśnej gęstej śmietany
8 listków świeżej mięty
2 łyżki oliwy z pestek winogron
1 łyżeczka nasion czarnej gorczycy
1 małe zielone chilli
1/2 łyżeczki garam masali (niekoniecznie)

Ugotuj ziemniaki w osolonej wodzie, ostudź, obierz i pokrój w średniej wielkości kostkę.
Banany pokrój w plasterki.
Listki mięty umyj, osusz i drobno posiekaj.
W misce wymieszaj ziemniaki, banany, miętę, śmietanę, jogurt i pół łyżeczki soli.Wstaw sałatkę do lodówki co najmniej na 2 godziny.
Z chilli usuń nasionka i drobno posiekaj.
W małym rondelku rozgrzej oliwę, wsyp nasiona gorczycy, a gdy zaczną strzelać, wrzuć chilli i smaż jeszcze przez chwilę. Wymieszaj starannie ze schłodzoną sałatką.
Kremową sałatkę podawaj w małych miseczkach, każdą porcję posyp szczyptą garam masali.

Oliwę z pestek winogron można kupić w supermarketach, nasiona gorczycy w sklepie zielarskim, a garam masalę - indyjską mieszankę pięciu przypraw - w sklepach z żywnością orientalną lub w dobrze zaopatrzonych sklepach z przyprawami.

Majowe sałatki

WIOSENNE ROZMAITOŚCI

1 sałata
po 1 garści liści botwinki i mniszka lekarskiego (mlecza)
1 mała kalarepka
1/2 szkl. mrożonego zielonego groszku 5 rzodkiewek
1 mały ogórek
100 g niskotłuszczowej fety
2 kromki pieczywa tostowego
1 łyżka masła
3 łyżki oliwy z oliwek
świeżo mielony pieprz biały i czarny
1 łyżeczka soli ziołowej
sok z 1/2cytryny
1/2 szkl. jogurtu naturalnego

Sałatę, liście botwinki i mniszka dokładnie umyj, osusz i porwij na drobne kawałki. Umyj również resztę warzyw.
Groszek zalej litrem wrzątku, przykryj i odczekaj 10 minut. Odcedź, przelej zimną wodą.
Kalarepkę obierz i pokrój na cieniutkie kawałki w kształcie frytek.
Ogórek ze skórką i rzodkiewki pokrój w cieniutkie plasterki.
Fetę i chleb tostowy pokrój w sześciany o boku 1,5 cm.
Na patelni rozgrzej masło z 1 łyżką oliwy i wsyp kosteczki chleba. Smaż, często mieszając, do złotego koloru. Odsącz na papierowym ręczniku.
W dużej misce wymieszaj porwane na kawałki liście z pokrojonymi warzywami, groszkiem, fetą i grzankami.
W osobnej miseczce połącz pozostałą oliwę z sokiem z cytryny, solą ziołową i odrobiną pieprzu białego i czarnego. Zalej sosem sałatkę i wymieszaj.
Podawaj porcje udekorowane czubatą łyżką jogurtu naturalnego.

Po mniszek lekarski najlepiej wybrać się za miasto, na łąkę z dala od spalin i zanieczyszczeń. Należy zrywać malutkie jasnozielone listki, starsze są gorzkie, łykowate i po prostu niesmaczne. Jeżeli nie masz liści mniszka, możesz je zastąpić listkami rzodkiewki.

Z MŁODYM SZPINAKIEM

1/2 kg makaronu farfalle (kokardki)
100 g suszonych pomidorów (mogą być w oliwie)
400 g młodych liści szpinaku
po parę listków świeżej bazylii i oregano
100 g czarnych oliwek
4 łyżki orzeszków pinii

SOS:
1/4 szkl. oliwy z oliwek (tłoczonej na zimno)
pieprz
1/2 małej papryczki chilli
1 łyżka soku z cytryny

Makaron ugotuj w dużej ilości wody zgodnie ze wskazówkami na opakowaniu. Powinien być lekko twardawy (nie rozgotowany!). Odcedź go i przepłucz dużą ilością zimnej wody. Włóż do dużej salaterki.
Pomidory przepłucz, natychmiast osusz papierowym ręcznikiem i pokrój w paski. Jeżeli są w oliwie, odcedź je i pokrój.
Orzeszki pinii upraż na suchej patelni do złotego koloru, ostudź.
Ze szpinaku oderwij łodyżki, pozostawiając tylko listki.
Umyj szpinak i zioła. Posiekaj w drobne paseczki i wymieszaj z makaronem.
Dodaj do makaronu pomidory, uprażone orzeszki i oliwki.
Z papryczki chilli usuń nasionka i pokrój ją w drobniutkie kawałeczki.
Do małego słoiczka wlej oliwę, sok z cytryny, dodaj szczyptę pieprzu i soli oraz posiekane chilli. Zakręć słoik i potrząsaj nim, aż wszystkie składniki się połączą.
Zalej sałatkę sosem, starannie wymieszaj.

Suszone pomidory i orzeszki pinii można kupić w dobrze zaopatrzonych sklepach spożywczych.

SAŁATKA REGGAE

Kombinacja zielonych brokułów, żółtej kukurydzy i czerwonej papryki jest bardzo smaczna i wygląda przepięknie.

1 mały brokuł
1 duża czerwona papryka
1/2 szkl. kukurydzy z puszki
3 młode marchewki
3 łyżki majonezu jogurtowego
2 łyżeczki soku z cytryny
szczypta cukru i pieprzu

Warzywa dokładnie umyj. Brokuły podziel na malutkie różyczki, nie powinny mieć więcej niż 2 cm średnicy. Marchewki umyj, oskrob (nie obieraj!) i pokrój w cienkie plas- terki.
Osobno ugotuj na parze brokuły (ok. 9 minut) i marchewkę (ok. 6 minut).
Warzywa powinny być jędrne, tzn. półmiękkie, w żadnym wypadku rozgotowane.
Z papryki wykrój ogonek i gniazdo nasienne. Pokrój w drobną kostkę.
Kukurydzę odcedź z zalewy.
Ostudzone, wymieszane warzywa skrop sokiem z cytryny i wymieszaj z majonezem. Dopraw solą, szczyptą cukru i pieprzem do smaku. Podawaj dopiero po półgodzinie, tyle czasu sałatka potrzebuje, aby się przegryźć.

Naleśniki

Naleśniki

CIASTO NA NALEŚNIKI

2 szkl. mąki
2 szkl. mleka
1 łyżeczka proszku do pieczenia
2 łyżki kwaśnej śmietany
1/2 szkl. oleju do smażenia

Mąkę wymieszaj z proszkiem do pieczenia, dodaj sól.
Do dużej miski wlej pół szklanki mleka i śmietanę i mieszając mikserem, na przemian wsypuj mąkę i wlewaj resztę mleka.
Powinieneś otrzymać dość rzadkie i lejące się ciasto. Gdyby było za gęste, dodaj jeszcze odrobinę wody lub mleka.
Z tej ilości ciasta powinieneś otrzymać 10 - 12 naleśników (w zależności od wielkości patelni). Do dzisiejszych przepisów naleśniki powinny być cienkie, chrupiące na brzegach i miękkie w środku, trzeba je więc usmażyć w odpowiedni sposób.
Ja ciasto wylewam małą chochel- ką na rozgrzaną, suchą patelnię teflonową, dzięki czemu dobrze przywiera ono do dna patelni, a co za tym idzie - daje się rozprowadzić cieniutką, równomierną warstwą. Dopiero teraz wlewam odrobinę oleju łyżeczką dookoła po brzegu patelni, smażę naleśnik jeszcze chwilę i przewracam na drugą stronę.

NALEŚNIKI ZE SZPINAKIEM I FETĄ

10 naleśników
1 kg świeżego lub 1/2 kg mrożonego szpinaku
4 łyżki masła
150 g sera feta
1 łyżeczka curry
1 łyżeczka słodkiej papryki
3 łyżki śmietany

Świeży szpinak dokładnie umyj, odciśnij nadmiar wody i drobno posiekaj. Mrożonego szpinaku nie rozmrażaj, tylko pokrusz na małe kawałki.
W rondlu lub głębokiej patelni roztop 2 łyżki masła, a kiedy się spieni, dodaj przyprawy i mieszając smaż je 10 sekund. Wrzuć na przyprawy szpinak, wymieszaj, przykryj i zagotuj. Pogotuj 10 minut pod przykryciem.
Teraz, w zależności od tego, jakiego szpinaku używasz, musisz różnie postąpić.
Szpinak na farsz do naleśników powinien być dość gęsty, dlatego mrożony trzeba będzie odparować jeszcze przez parę minut bez przykrycia. Natomiast świeży szpinak (jeżeli dobrze odcisnąłeś wodę po opłukaniu) może potrzebować odrobiny wody podczas duszenia, aby się nie przypalił.
Świeży szpinak powinien pogotować się jeszcze 10 minut.
Dodaj do szpinaku śmietanę i szczyptę soli, a kiedy trochę prze- stygnie, fetę pokrojoną w kostkę.
Na środku każdego naleśnika układaj sporą łyżkę farszu szpinakowego. Zawijaj naleśniki jak krokiety. Przed podaniem odsmaż z obu stron na pozostałym maśle.

Jeżeli chcesz wyostrzyć smak szpinaku, to na rozgrzane masło z przyprawami dodaj rozgnieciony ząbek czosnku.

NALEŚNIKI Z BAZYLIĄ

10 naleśników
1/2 kg żółtego sera o ostrym smaku
pęczek świeżej bazylii
1 łyżka masła
1/2 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
1 płaska łyżeczka słodkiej papryki
2 małe pomidory (niekoniecznie)

Umyj i wysusz listki bazylii.
Ser zetrzyj na tarce o dużych oczkach, wymieszaj z pieprzem, papryką i solą.
Połowę każdego naleśnika posyp niedużą ilością sera, na serze poukładaj kilka listków bazylii.
Jeżeli chcesz, możesz na to ułożyć cieniutkie plasterki pomidora, najlepiej obranego ze skórki. Teraz złóż naleśnik.
Posmaruj naleśniki z obu stron cieniutko masłem.
Na rozgrzanej patelni układaj po dwa złożone naleśniki wypełnione farszem i smaż je z obu stron, aż się odrobinę zrumienią, a ser w środku się rozpuści. Ważne jest, aby podczas smażenia przyciskać naleśniki do dna patelni. Wtedy szybciej i równomiernie się opiekają. Ja robię to ręką, chroniąc ją przed oparzeniem bawełnianą ściereczką, ale można użyć płaskiej łyżki lub tłuczka do ziemniaków.
Naleśniki z serem i ze świeżą bazylią są przepyszne i bardzo sycące. Najlepiej jeść je na gorąco, ale zimne też są smaczne.

NALEŚNIKI Z SAŁATKĄ Z AWOKADO

10 naleśników
2 awokado
1 pomidor
4 łyżki ziaren słonecznika
1/3 szkl. kiełków fasoli mung
1/3 szkl. zielonych oliwek
sok z 1/2cytryny
1 łyżka oliwy z oliwek
szczypta pieprzu
sól ziołowa

Awokado musi być bardzo dojrzałe - kiedy naciśniesz delikatnie na skórkę, powinieneś wyczuć pod nią zupełnie miękki miąższ.
Warzywa i kiełki umyj dokładnie.
Awokado przekrój na pół, usuń pestkę, obierz ze skórki i pokrój w 1,5-centymetrową kostkę.
Pomidor również pokrój w drobną kostkę, a oliwki w plasterki.
Ziarna słonecznika upraż na suchej patelni do złotego koloru, ostudź.
Wymieszaj awokado, słonecznik, pomidor, kiełki i oliwki. Dopraw pieprzem, sokiem z cytryny, oliwą i solą ziołową do smaku.
Podziel sałatkę na 10 części i każdą z nich zawiń w ciepły naleśnik.

OWOCOWY ROŻEK

10 naleśników
1 kg różnych owoców, np. truskawek, brzoskwiń, jabłek i bananów
1 szkl. śmietany kremówki
3 łyżki cukru

Owoce umyj, obierz ze skórki, usuń szypułki czy pestki. Pokrój w drobną kostkę lub plasterki. Wymieszaj razem.
Cukier wsyp do śmietany i ubij ją na sztywno mikserem.
Naleśniki przekrój na połówki. Każdą połówkę zwiń w rożek, napełnij go owocami, a na wierzchu udekoruj kleksem bitej śmietany.
Układaj rożki na talerzykach łączeniem do dołu, aby się nie rozwijały. Podawaj na zimno lub ciepło jako słodkie śniadanie lub na podwieczorek.

Zamiast bitej śmietany możesz użyć jogurtu lub serka homogenizowanego. Warto spróbować też inne połączenia owoców: maliny z ananasem i pomarańczami lub gruszki z winogronami i melonem.

Kalarepka

SAŁATKA Z KALAREPKĄ

2 kalarepki
2 młode marchewki
1 pęczek rzodkiewek
1 szkl. kwaśnej śmietany
10 dużych truskawek

Wszystkie warzywa dokładnie umyj.
Kalarepki obierz, zostaw ich mniejsze, wewnętrzne listki bez łodyżek. Kalarepki pokrój w małą kostkę, a listki drobno posiekaj.
Marchewki zetrzyj na grubej tarce.
v Połowę truskawek i rzodkiewki pokrój na plasterki, parę listków rzodkiewki posiekaj.
Pokrojone warzywa i truskawki wymieszaj ze śmietaną, dopraw szczyptą soli i cukru do smaku.
Sałatkę podawaj w szklanych pucharkach, ozdobioną pozostałymi truskawkami.

FRYTKI Z KALAREPKI Z JOGURTOWYM SOSEM

100 g mąki tortowej
1 łyżka mąki kukurydzianej
1/2 szkl. gazowanej wody mineralnej
szczypta proszku do pieczenia
3 kalarepki
2 łyżki posiekanego koperku
1 szkl. jogurtu naturalnego
szczypta pieprzu
olej do smażenia

Z mąki tortowej, mąki kukurydzianej, wody mineralnej, pół łyżeczki soli i proszku do pieczenia wyrób mikserem dość rzadkie ciasto. Odstaw je.
Kalarepki obierz, połowę jednej zetrzyj na grubej tarce, a resztę pokrój w słupki, jak na frytki.
Rozgrzej w rondlu olej. Maczaj kalarepkowe słupki w cieście i wrzucaj do rondla. Smaż w głębokim oleju ok. 3 minut, aż się zrumienią. Osączaj na papierowym ręczniku.
Startą kalarepkę wymieszaj z jogurtem, szczyptą soli i posiekanym koperkiem. Dopraw pieprzem do smaku.
Podawaj gorące frytki z sosem jogurtowym do maczania.

LASAGNE Z KALAREPĄ

4 kalarepki
2 duże ziemniaki
200 g sera gorgonzola
1 opakowanie (200) g płatków lasagne 1 szkl. mleka
3 łyżki świeżo startego parmezanu
4 łyżki masła
2 łyżki mąki
1 mały pęczek natki pietruszki

Zagotuj 2 litry wody i ugotuj w nich lasagne zgodnie ze wskazówkami na opakowaniu. Po ugotowaniu przelej makaron zimną wodą, aby płatki się nie sklejały.
Ziemniaki i kalarepki obierz, przekrój na pół i zetrzyj na cienkie plasterki na szatkownicy. Zagotuj 1 litr wody, osól, wrzuć plasterki kalarepki i ziemniaków i gotuj je przez 6 minut.
Odcedź, pozostawiając wywar, i wrzuć na chwilę do dużej miski z lodowatą wodą (najlepiej z kostkami lodu). Nazywa się to blanszowaniem. Blanszowanie spowoduje, że warzywa podczas pieczenia się nie rozpadną.
Gorgonzolę pokrój w grubą kostkę.
Posiekaj natkę.
W głębokiej patelni rozgrzej 3 łyżki masła i wsyp do niego mąkę. Cały czas mieszając upraż mąkę, aż będzie złotego koloru, po czym stopniowo wlewaj na patelnię mleko, cały czas mieszając. Następnie, nie przerywając mieszania, dolewaj wywar z kalarepki i ziemniaków, aż powstanie sos o konsystencji gęstej, lejącej się śmietany. Gotuj go na wolnym ogniu przez 10 minut. Dodaj gorgonzolę, zamieszaj i poczekaj, aż się całkowicie rozpuści. Dopraw sos solą i pieprzem, dorzuć natkę.
Wysmaruj dno formy do zapiekanek masłem, ułóż warstwę płatków lasagne. Na płatkach poukładaj 1/3 ziemniaków i kalarepki, zalej 1/3 sosu i posyp obficie pieprzem. Ułóż następne warstwy, do wyczerpania składników. Ostatnią warstwę ma-karonu posyp parmezanem i przy-kryj resztą masła, pociętego na cieniutkie plasterki.
Piecz w temperaturze 200 st. C przez 35 minut.

ZAPIEKANKA Z ZIEMNIAKÓW I KALAREPKI

2 kalarepki
1/2 kg ziemniaków
3 gałązki świeżego tymianku lub jedna łyżka suszonego
1 szkl. kwaśnej śmietany
150 g ementalera
2 łyżki masła
2 łyżki pestek dyni
1 łyżeczka pieprzu

Ziemniaki i kalarepki obierz i pokrój na cienkie plastry.
Śmietanę wymieszaj z pieprzem i solą.
Ser zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
Świeży tymianek drobno posiekaj.
Żaroodporną formę wysmaruj cienko masłem i poukładaj w niej dachówkowo na przemian połowę plasterków ziemniaków i kalarepki.
Wlej połowę śmietany tuż przy brzegu, dookoła formy. Posyp warzywa połową utartego sera i połową posiekanego tymianku.
Przykryj resztą kalarepki i ziemniaków, posyp serem i tymiankiem. Polej pozostałą śmietaną, na wierzchu poukładaj pozostałe masło, pocięte na plasterki.
Formę wstaw do piekarnika i zapiekaj 40 minut w temp. 180 st. C. Najpierw 20 minut pod przykryciem, następnie bez niego.
Pestki dyni upraż na suchej patelni, aż nadmą się i zaczną strzelać. Posyp nimi gotową zapiekankę.
Podawaj zamiast ziemniaków do obiadu lub jako danie główne na kolację, najlepiej z surówką z wiosennych warzyw.

JARZYNOWA ZUPA WIOSENNA Z KALAREPKĄ

2 kalarepki
2 młode marchewki
4 młode ziemniaki
1 pietruszka
1 młody seler
1 mała cukinia
1 pęczek koperku
1 szklanka śmietanki
1 łyżka masła
pieprz

Warzywa umyj, obierz (oprócz cukinii) i pokrój w kostkę. Zalej 2 litrami wody, dodaj masło i gotuj pod przykryciem 20 minut.
Wlej śmietankę i zagotuj jeszcze raz. Dopraw do smaku solą i pieprzem.
Umyj i posiekaj koperek. Dodaj do zupy po ugotowaniu.
Podawaj z kromkami świeżego pieczywa posmarowanego twarożkiem z ogórkiem.

Młode ziemniaki

SMAŻONE Z ROZMARYNEM

3/4 kg młodych ziemniaków
2 łyżki oliwy z oliwek
3 łyżki masła
1 mały oscypek
1 łyżka posiekanego świeżego rozmarynu
1/2 łyżeczki świeżo zmielonego pieprzu
1 kg młodych ziemniaków
3 łyżki oliwy z oliwek
1 łyżka suszonego oregano
sól ziołowa

Kupując ziemniaki, wybierz jak najmniejsze i o mniej więcej jednakowym kształcie. Umyj dokładnie, ale delikatnie, żeby nie uszkodzić skórki. Przekrój na połówki. Ugotuj w osolonej wodzie tak, aby były jędrne (oczywiście, możesz ugotować je na parze). Bardzo ważne, aby ich nie rozgotować.
Odcedź i poczekaj, aż trochę ostygną.
Na dużej patelni o grubym dnie rozgrzej masło i oliwę. Gdy tłuszcz się spieni, dodaj ziemniaki i posyp je pieprzem. Smaż na średnim ogniu, mieszając od czasu do czasu, aż staną się złociste i chrupiące.
Oscypek pokrój w drobną kostkę i dodaj do ziemniaków wraz z posiekanym rozmarynem i połówką łyżeczki soli. Smaż wszystko jeszcze 2 minuty.
Podawaj z kefirem lub maślanką na kolację.

Jeżeli nie masz świeżego rozmarynu, w ostateczności możesz wziąć suszony. Jednak lepszy będzie świeży tymianek.

ZAPIEKANE W OLIWIE Z OLIWEK

1 kg młodych ziemniaków
3 łyżki oliwy z oliwek
1 łżka suszonego oregano
sól ziołowa

Do tej potrawy wybierz jak najmniejsze ziemniaczki, o średnicy nie większej niż 4 cm, najlepiej tej samej wielkości. Jeżeli jakieś będą większe, przekrój je na pół.
Nie obieraj ani nie skrob ziemniaków, tylko je wyszoruj i dokładnie osusz, najlepiej papierowym ręcznikiem.
Nalej oliwy na ręce i natłuść w rękach każdy ziemniaczek z osobna, tak żeby był pokryty oliwą z każdej strony.
Wysyp ziemniaki na blaszkę do pieczenia, posyp oregano i solą. Wstaw do nagrzanego do 180° C piekarnika i piecz co najmniej pół godziny, do czasu, aż ziemniaczki będą zrumienione z wierzchu i miękkie w środku.
Podawaj jako dodatek do obiadu albo z masłem lub śmietankowym serkiem na kolację.

SAŁATKA NOWOJORSKA

1 kg młodych ziemniaczków
1 szkl. soku z białych winogron
1/2 szkl. gęstej kwaśnej śmietany
1/2 szkl. jogurtu naturalnego
1/2 szkl. majonezu
2 łyżeczki musztardy
10 listków świeżej mięty
1/2 łyżeczki papryki
1/2 łyżeczki pieprzu
sok z pół cytryny

Do tej sałatki najlepsze są malutkie ziemniaczki, o średnicy 3 cm. Większe przetnij na pół.
Ugotuj ziemniaczki w osolonej wodzie z dodatkiem soku z cytryny - dzięki temu później w sałatce się nie rozpadną. Odcedź je i ciepłe zalej winogronowym sokiem na 5 - 10 minut. W tym czasie umyj i posiekaj listki mięty.
Wymieszaj na gładki sos jogurt, śmietanę, majonez, musztardę, pieprz, paprykę i trochę soli.
Wyjmij ziemniaki z soku. 1/4 soku połącz z sosem, resztę wylej.
Ziemniaki wymieszaj z miętą i sosem. Wstaw do lodówki co najmniej na 2 godziny.
Podawaj na liściach sałaty.

W SOSIE KOPERKOWYM Z BROKUŁAMI

1 kg młodych ziemniaków
1 duży brokuł
1 pęczek koperku
1/3 kostki masła
1 szkl. kwaśnej śmietany

Ziemniaki umyj i dokładnie oskrob. Pokrój w duże kawałki i ugotuj w osolonej wodzie. Młode ziemniaki gotują się 12 - 15 minut.
Brokuł umyj i podziel na różyczki o średnicy około 4 cm.
Ugotuj brokuły na parze. Trwa to z reguły około 10 minut. Ważne, aby ich nie rozgotować, powinny być jędrne.
Wymieszaj brokuły z ziemniakami, delikatnie, żeby ich nie uszkodzić. Możesz je jeszcze odrobinę posolić. Przykryj i pozostaw w ciepłym miejscu, aby nie ostygły.
Koperek opłucz i drobno posiekaj.
W rondelku rozgrzej masło, kiedy się spieni, wrzuć koperek, zamieszaj, wlej śmietanę, jeszcze raz zamieszaj i natychmiast zdejmij garnek z ognia. Jeśli dopuścisz do tego, że sos się zagotuje, śmietana zwarzy się i sos będzie niesmaczny.
Polej gorące ziemniaki i brokuły koperkowym sosem.

Bób

WARZYWA Z BOBEM

1 kg bobu
3 średnie marchewki
2 małe cukinie
po 1 małej żółtej i czerwonej papryce
1 łyżeczka słodkiej papryki
2 łyżki masła
150 g paprykowego serka śmietankowego (do smarowania pieczywa)
pieprz świeżo zmielony

Bób umyj i ugotuj w osolonej wodzie - w zależności od świeżości gotuje się 10-15 minut na dość wolnym ogniu. Odcedź i wrzuć do dużej miski z zimną wodą, niech ostygnie. Kiedy bób jest już na tyle zimny, że nasiona brane w rękę nie parzą, wyłuskaj go.
Marchew obierz i pokrój w cienkie plasterki, paprykę w drobną kostkę, a cukinię w cieniutkie słupki. Aby słupki były mniej więcej równe, najlepiej najpierw pokroić cukinię w plasterki.
Na dużej, głębokiej patelni rozgrzej masło. Dodaj paprykę w proszku i zamieszaj. Wsyp do garnka wszystkie warzywa oprócz bobu. Mieszaj przez 2 minuty tak, aby cały tłuszcz z przyprawami otoczył warzywa. Przykryj patelnię i duś warzywa na wolnym ogniu 7-10 minut. Mieszaj od czasu do czasu. Cukinia i papryka są soczystymi warzywami, więc podczas duszenia dość szybko puszczają sok, dlatego nie trzeba podlewać ich wodą. Gotowe warzywa powinny być jędrne, w żadnym wypadku rozgotowane. Oznacza to, że kiedy kroimy je nożem, stawiają lekki opór. Jeżeli podczas duszenia warzywa puściły zbyt dużo soku, odlej go. Na patelni nie powinno być go więcej niż 2-3 łyżki.
Dodaj do warzyw bób, sól i pieprz do smaku oraz paprykowy serek. Wszystko dokładnie wymieszaj i poczekaj chwilkę, aż serek rozpuści się, tworząc sos oblepiający warzywa. Wtedy wyłącz ogień pod patelnią.
Danie to najlepiej podawać na letni obiad z gotowaną na sypko kaszą mazurską lub gryczaną. Doskonale nadaje się również na przyjęcia, z kromkami bagietki z ziołowym masłem.

MINESTRONE Z BOBEM

Minestrone to tradycyjna włoska zupa warzywna. Istnieją na nią setki przepisów w zależności od upodobania kucharza lub regionu Włoch, z jakiego kucharz pochodzi. Najbardziej znane jest minestrone po genueńsku, które gotuje się na boczku, a podaje z ziołowym pesto. W Toskanii do minestrone dodaje się białą fasolę i grzanki z pszennego chleba, a na Sycylii ryż i soczewicę. Dzisiejszy przepis pochodzi z małej wioski tuż pod Padwą, gdzie mieszkają moi włoscy przyjaciele. Latem do minestrone zawsze dodają świeżego łuskanego bobu, prosto z przydomowego ogródka.

1 szkl. obranych i pokrojonych pomidorów
1/2 kg bobu
po 2 łyżki posiekanej świeżej bazylii i pietruszki
1 średnia marchewka
1 gałązka selera naciowego
2 średnie ziemniaki
1 szklanka poszatkowanej włoskiej kapusty
3/4 szkl. zielonego groszku
2 małe cukinie
1/3 szkl. drobno połamanego spaghetti
1/2 szkl. świeżo startego parmezanu
1/2 łyżeczki słodkiej papryki
szczypta cynamonu
świeżo zmielony pieprz

Bób umyj i wrzuć na gotującą się wodę na 3 minuty. Odcedź i włóż do dużej miski z lodowatą wodą. Gdy przestygnie, każde ziarno wyciśnij z jasnej łuski.
Ziemniaki i marchew obierz i pokrój; marchew w plasterki, a ziemniaki w kostkę. Seler naciowy drobniutko posiekaj. Cukinie pokrój w centymetrową kostkę.
W dużym garnku rozgrzej oliwę, wrzuć do niej słodką paprykę, zamieszaj i dodaj seler. Praż go na oliwie przez 2 minuty, a potem zalej posiekanymi pomidorami i 1,5 litra wody. Dodaj szczyptę cynamonu oraz posiekaną bazylię i pietruszkę. Zagotuj. Dorzuć pokrojone ziemniaki, marchewkę i kapustę. Gotuj pod przykryciem na wolnym ogniu 20 minut. Dodaj cukinię, groszek, bób, po półtorej łyżeczki soli i pieprzu. Gotuj 10 minut, po czym dodaj makaron i gotuj jeszcze 10 minut.
Wyłącz ogień i po 5 minutach dodaj do zupy parmezan. Zostaw go jednak odrobinę do udekorowania każdego talerza zupy.

BÓB SMAŻONY

W starożytnym Rzymie ta potrawa była swoistym odpowiednikiem popcornu, sprzedawano ją przede wszystkim gościom przybywającym na igrzyska i walki gladiatorów.

1 kg bobu 2 szkl. oleju
1 łyżeczka słodkiej papryki
1 łyżeczka świeżo zmielonego pieprzu
1 łyzezcka soli ziołowej

Bób umyj i ugotuj w osolonej wodzie do miękkości. Zajmie to około 10-12 minut. Ostudź, a potem osusz na bawełnianej ściereczce.
W rondlu rozgrzej 2 szklanki oleju. Temperatura jest wystarczająca, kiedy wrzucone do oleju ziarnko bobu natychmiast wypływa na powierzchnię i zaczyna skwierczeć. Wrzucaj bób niedużymi partiami do oleju i smaż przez 1-2 minuty, nie przejmując się, że niektóre łuski się pootwierają. Po usmażeniu odsączaj na papierowych ręcznikach.
Wymieszaj dokładnie sól ziołową, pieprz oraz paprykę i taką mieszanką posyp bób.

Święto pomidora

SMAŻONE ZIELONE POMIDORY

1/2 kg zielonych pomidorów
3/4 szkl. mąki
1/4 szkl. mąki kukurydzianej (polenty)
1/2 szkl. mleka
1/2 szkl. wody sodowej
1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
1 łyżeczka pieprzu
olej do smażenia

Do miski przesiej oba rodzaje mąki i proszek do pieczenia. Dodaj sól i pieprz. Powoli dolewaj na przemian mleko i wodę. Cały czas miksuj. Powinieneś otrzymać gęste naleśnikowe ciasto.
Pomidory umyj i pokrój w 1-centymetrowe plastry. Na patelni rozgrzej olej, tak aby pokrywał dno 1-centymetrową warstwą. Plastry pomidorów zanurzaj w cieście i smaż z obu stron po 2 minuty. Odsącz na papierowym ręczniku. Podawaj ciepłe, a najlepiej gorące.
Ze smażonymi zielonymi pomidorami powinno być tak, że to twoi goście czekają na pomidory, a nie na odwrót.

Zielone pomidory to nie specjalna odmiana, ale po prostu niedojrzałe czerwone.

POMIDOROWA SAŁATKA Z MELONEM

3 twarde pomidory
1/2 melona miodowego
1 mały ogórek szklarniowy
garść listków mięty
1 szkl. jogurtu naturalnego
świeżo zmielony pieprz
szczypta cynamonu

Warzywa i miętę umyj. Obierz melona i ogórek. Pomidory pokrój w ósemki, miętę drobno posiekaj. Ogórek zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Miąższ melona potnij na kulki specjalnym nożem (jeśli go nie masz, kwadraty będą równie smaczne).
Wymieszaj pomidory, melona i ogórek w szklanej misce. Dodaj do jogurtu cynamon i posiekaną miętę. Polej sosem sałatkę. Posól i popieprz do smaku. Podawaj natychmiast.

POMIDORY ZAPIEKANE Z BAKŁAŻANEM

1/2 kg małych pomidorów
2 bakłażany
1/4 kg sera mozzarella
1/2szkl. oliwy z oliwek
4 łyżki mąki
garść listków bazylii
świeżo zmielony pieprz
1 łyżeczka masła
1 łyżeczka suszonego oregano

Bakłażany umyj, osusz i pokrój w plastry o grubości 1 cm. Obtocz w mące. Na patelni rozgrzej oliwę z oliwek i usmaż na niej bakłażany z obu stron (po 2-3 minuty) na złoty kolor. Wyłóż na papierowy ręcznik i odsącz. Popieprz i posól.
Pomidory umyj i pokrój w plasterki. Mozzarellę pokrój w krążki wielkości plasterków pomidora. Nasmaruj blaszkę do pieczenia masłem. Ułóż na niej plasterki bakłażana, na każdym z nich poukładaj plasterek pomidora, sera i umyty listek bazylii. Posyp wszystko oregano i pieprzem. Zapiekaj w piekarniku nagrzanym do 220 st. C przez 15 minut.
Podawaj na ciepło lub na zimno.

CUKINIA I PAPRYKA W POMIDORACH

2 małe cukinie zielone
1 mała cukinia żółta
1 kg pomidorów
1/2 kg papryki zielonej
1 chili
1 łyżka słodkiej papryki
po 1 łyżce posiekanych świeżych liści bazylii i oregano
1 łyżka świeżo zmielonego pieprzu
2 łyżki masła
2 łyżki oliwy z oliwek
2 łyżki śmietany
szczypta cynamonu
1 łyżeczka brązowego cukru

Warzywa dokładnie umyj. Cukinię i paprykę pokrój w centymetrową kostkę. Chili rozkrój, usuń ze środka pestki i pokrój w cienkie paseczki Pomidory sparz, obierz ze skórki i drobno posiekaj.
W dużym garnku o grubym dnie rozgrzej masło i olej. Wsyp pokrojone chili, posmaż pół minuty, dodaj słodką paprykę, zamieszaj i wsyp cukinię i paprykę. Wymieszaj dokładnie, zalej odrobiną wody i duś pod przykryciem, aż warzywa zmiękną, około 10 minut. Wtedy dodaj pomidory, pieprz, cynamon i cukier. Gotuj następne 5-7 minut, aż pomidory utworzą gęsty sos. Na koniec dodaj posiekane zioła i śmietanę. Wymieszaj i zagotuj jeszcze raz.
Podawaj ciepłe z kromkami świeżego chleba z masłem.

Przez dodanie chili danie staje się pikantne. Jeżeli nie lubisz ostrych potraw, zrezygnuj z chili lub dodaj małą papryczkę pepperoni, która nie jest tak ostra.

POMIDOROWE KORECZKI

4 pomidory
2 małe oscypki
4 kiszone ogórki
1 awokado
1 żółta papryka
1 łyżeczka oregano
1 łyżeczka pieprzu ziołowego

Oscypki, pomidory, ogórki, awokado i paprykę pokrój w półtoracentymetrową kostkę. Na drewniane wykałaczki lub specjalne patyczki do koreczków ponadziewaj ser i warzywa (po 1 kawałku sera i każdego z warzyw). Posyp koreczki pieprzem ziołowym, oregano i odrobiną soli. Pozostaw na 15 minut, aby "się przegryzły".

Kukurydza

Kukurydza

GRILLOWANA KUKURYDZA Z MASŁEM ZIOŁOWYM

8 kolb kukurydzy
1 kostka masła
po 1 łyżeczce posiekanych liści oregano, bazylii i pietruszki

Odwiń kukurydzę z wierzchnich liści, jednak nie odrywaj ich. Usuń wszystkie włókna okrywające kolby. Złóż liście z powrotem.
Każdą kukurydzę w dwóch miejscach obwiąż sznurkiem.
Włóż kolby na 20 minut do zimnej wody, aby nią nasiąkły. Żeby nie wypływały na powierzchnię, postaw na nich np. miseczkę z wodą.
Wyjmij kukurydzę z wody, otrząśnij i połóż na grill. Należy ją grillować 20 minut bezpośrednio nad rozżarzonymi węglami, jednak tak, aby ogień zbytnio jej nie dosięgał. W ten sposób ziarna kukurydzy pod liśćmi ugotują się, a odrobinę przypalone liście dodadzą im aromatu.
Podczas grillowania kukurydzę obracaj co jakiś czas.
Miękkie masło wymieszaj z posiekanymi ziołami i pieprzem i nałóż do malutkich miseczek. Obierz kukurydzę i podawaj z masłem do smarowania lub maczania.

SAŁATKA Z KUKURYDZY

1 szkl. jogurtowego majonezu (bezjajecznego)
pieprz
2 kolby kukurydzy
1 mały świeży ananas

Kukurydzę oczyść z liści i włókien, gotuj w wodzie z 1 płaską łyżeczką cukru 15 minut. Wyjmij z garnka i zostaw do ostygnięcia.
Z ananasa obetnij liście, obierz go i pokrój w półtoracentymetrową kostkę. Do obierania ananasa najlepiej używać specjalnego noża, który można kupić w większości sklepów gospodarstwa domowego.
Z kolb kukurydzianych zetnij ziarna. Najłatwiej to zrobisz ostrym nożem, opierając kolbę kukurydzy węższym końcem na deseczce do krojenia i tnąc ziarna tuż u ich nasady, trochę na ukos, bo wtedy łatwiej odchodzą.
Wymieszaj kukurydzę z ananasem i majonezem. Dodaj pieprzu i soli do smaku.Wstaw na co najmniej godzinę do lodówki.
Oczywiście można sałatkę przyrządzić z kukurydzy i ananasa z puszki. Wtedy należy wziąć po równej objętości dokładnie odsączonej kukurydzy i ananasa. Jednak świeże warzywa i owoce smakują lepiej.

KUKURYDZA NA OSTRO Z PIEKARNIKA

8 kolb kukurydzy
6 łyżek oliwy z oliwek
pieprz cayenne
4 duże pomidory
1 małe chili
1/4 szkl. zielonych oliwek
1 łyżeczka suszonego oregano
1 łyżeczka śmietany
1 łyżeczka masła
szczypta cukru

Kolby oczyść z liści i włókien, umyj. Gotuj w osolonej wodzie 15 minut.
Pomidory sparz, obierz, usuń ogonki i drobniutko posiekaj.
Oliwki odlej z zalewy i posiekaj jak najdrobniej.
Chili rozkrój, usuń pestki (najlepiej pod bieżącą zimną wodą) i również drobno posiekaj.
Na patelni rozgrzej 1 łyżkę oliwy z oliwek i masło, dodaj posiekane oliwki i chili, smaż 2 minuty, po czym dorzuć pomidory. Przykryj i duś pomidory do czasu, aż się rozpadną i utworzą gęsty sos. Wtedy dodaj śmietanę, oregano, szczyptę cukru i sól do smaku. Zamieszaj i zagotuj jeszcze raz.
Rozgrzej piekarnik do 200 st. C.
Kukurydzę odsącz z wody. Każdą kolbę posyp pieprzem cayenne i solą, nasmaruj oliwą z oliwek. Poukładaj kolby na blaszce do pieczenia i wstaw do piekarnika na 20 minut. Po 10 minutach pieczenia odwróć kolby.
Podawaj z miseczką sosu pomidorowego, którym należy smarować kukurydzę.
Sos pomidorowy niektórym może wydawać się zbyt ostry. Można zrezygnować z chili lub zmniejszyć jego ilość, a pieprz cayenne zastąpić zwykłym.

SZPINAK Z KUKURYDZĄ I OSCYPKIEM

1/2 kg świeżego szpinaku
1/2 kg mrożonego
2 małe oscypki
200 g serka wiejskiego (cottage cheese)
1 kolba kukurydzy
4 łyżki śmietany
2 łyżki masła
1 łyżeczka mąki
po 1 płaskiej łyżeczce mielonej papryki, kolendry i pieprzu

Świeży szpinak dokładnie umyj, odrzuć łodyżki, a liście drobno posiekaj.
Kukurydzę oczyść z liści i włókien, ugotuj w osolonej wodzie do miękkości (10-12 minut). Wyjmij i zostaw, aż ostygnie. Następnie nożem zetnij z kolby ziarna (por. przepis na sałatkę).
Oscypek pokrój w kostkę i usmaż go na rumiano z każdej strony na suchej patelni teflonowej.
W garnku rozgrzej masło, wsyp przyprawy, smaż przez parę sekund, mieszając, i natychmiast dodaj posiekany świeży szpinak. Wymieszaj dokładnie, przykryj i duś przez 5 minut. W razie potrzeby podlewaj szpinak wodą, jednak najczęściej posiekane liście bardzo szybko puszczają sok.
Dodaj do garnka pokruszony mrożony szpinak (nie rozmrażaj wcześniej!). Gotuj 15 minut na wolnym ogniu.
Wymieszaj dokładnie śmietanę z mąką tak, aby nie było grudek. Wlej śmietanę do szpinaku, dodaj ziarna kukurydzy, zagotuj. Zdejmij garnek z ognia, dorzuć wiejski serek i podsmażony oscypek. Dosól do smaku.
Podawaj z ryżem, kaszą wiejską ugotowaną na sypko albo z bagietką.

Dynia

KOSTKI DYNI Z GUJARAT

1 kg dyni
2 łyżki oleju
1 łyżeczka nasion kozieradki
1 łyżeczka kurkumy
1 łyżeczka mielonych nasion kolendry
1/2 łyżeczki ostrej papryki
1,5 łyżeczki brązowego cukru
1 łyżka soku z cytryny
1 łyżeczka masła
ew. garść posiekanych liści kolendry

Gujarat to stan w północnych Indiach. Jego kuchnia słynie z najlepszych dań warzywnych podawanych z plackami. Przepis pochodzi od Alamelu, indyjskiej chłopki, która mnie gościła podczas mojej pierwszej podróży do Indii.
Dynię obierz, usuń miąższ z pestkami, resztę pokrój w półtoracentymetrowe kostki.
W woku lub głębokiej patelni o grubym dnie rozgrzej olej, wrzuć nasiona kozieradki i smaż chwileczkę, aż lekko ściemnieją. Uważaj, aby nie przypalić nasion, bo stają się czarne i gorzkie.
Wrzuć do garnka dynię i szybko zamieszaj. Dodaj kurkumę, ostrą paprykę, kolendrę i 1,5 łyżeczki soli. Zalej wszystko szklanką wody, wymieszaj i przykryj.
Kiedy woda zawrze, zmniejsz ogień. Gotuj kostki, aż lekko zmiękną, ok. 20 minut.
Teraz dodaj cukier, sok z cytryny i masło. Zagotuj jeszcze raz i podawaj, posypane liśćmi kolendry - ze świeżym pieczywem (najlepiej z indyjskimi plackami naan czy ćapati) lub ryżem.

SMAŻONA SKÓRKA

skórki dyni
olej do smażenia
kurkuma
pieprz

To bardzo prosty przepis na wykorzystanie skórek z dyni. Nie jest to na pewno główne danie ani kulinarna ozdoba eleganckiego przyjęcia, ale bardzo smaczna przekąska, np. do pogryzania podczas oglądania telewizji.
Zanim obierzesz dynię, aby jej miąższ wykorzystać do innej potrawy, dokładnie ją wyszoruj. Pozostałe po obieraniu skórki pokrój w cieniutkie słupki, co najmniej 4 razy cieńsze niż cienkie frytki. Opłucz je w wodzie, posyp obficie kurkumą i wymieszaj, aby oblepiła ona wszystkie kawałki.
Smaż skórki w rozgrzanym, głębokim oleju, jak frytki, do czasu, aż będą złotobrązowe. Odsączaj na papierowym ręczniku. Podawaj gorące, posypane solą i pieprzem.

W taki sam sposób możesz usmażyć skórki cukinii, kabaczka czy ziemniaków.

ZAPIEKANKA Z DYNI

400 g dyni
1 łyżka masła
1 szklanka śmietany
2 kromki pszennego chleba
1 szklanka utartego ementalera
1 łyżka utartego parmezanu
1/2 łyżeczki utartej gałki muszkatołowej
1 łyżeczka świeżo zmielonego pieprzu

Dynię obierz, usuń miąższ z pestkami, resztę zetrzyj na grubej tarce. Wysmaruj masłem żaroodporne naczynie do zapiekanek, przełóż tam dynię.
Śmietanę rozmieszaj z parmezanem, połową pieprzu i połową łyżeczki soli. Zalej nią dynię w naczyniu, lekko wymieszaj.
Chleb pokrusz, skórki drobniutko posiekaj. Wymieszaj z ementalerem, dodaj resztę pieprzu i gałkę muszkatołową. Rozłóż tę mieszankę równomiernie na dyni.
Piecz 30 minut w piekarniku nagrzanym do 180 st. C.

GNOCCHI Z DYNI

1 kg dyni
200 g mąki
1 łyżeczka pieprzu
3 łyżki masła
2 łyżki posiekanych liści bazylii
5 łyżek świeżo startego parmezanu

Obierz dynię, usuń miąższ z pestkami, resztę zważ. Powinno jej być 800 g. Pokrój dynię na cztery duże kawałki. Każdy zawiń w folię aluminiową i piecz w piekarniku (180 st. C), aż dynia będzie zupełnie miękka, ok. godziny. Zmiksuj dynię na przecier. Wymieszaj przecier z mąką, pieprzem i 1,5 łyżeczki soli. Dokładnie zagnieć. Ciasto będzie prawdopodobnie kleiło się do rąk, ale nie dodawaj więcej mąki. Ulep z ciasta 40 kuleczek. Będzie ci łatwiej, jeżeli od czasu do czasu zmoczysz ręce zimną wodą.
W tym czasie zagotuj w dużym garnku wodę, osól ją. Ułóż kulki na tacy i naciśnij każdą widelcem (najlepiej za każdym razem moczyć widelec w gotującej się w garnku wodzie). Z kulek zrobią się płaskie kluseczki z prążkami.
Gotuj gnocchi w kilku partiach. Wrzucaj jedne po drugich do gotującej się wody, spychając je widelcem z tacy. Gdyby lepiły się do widelca, włóż widelec do wrzącej wody, same odpadną.
Na początku kluseczki opadną na dno, jednak po chwili zaczną wypływać na powierzchnię. Gotuj je 2 minuty od czasu, kiedy ostatnia pojawi się na powierzchni. Wyjmij je łyżką cedzakową i przelej zimną wodą.
Na patelni roztop masło, a kiedy się zrumieni, wsyp posiekane liście bazylii. Podsmaż chwilę.
Polej gnocchi bazyliowym masłem, posyp parmezanem i natychmiast podawaj.

Ciasta z jabłkami

BABECZKI "ZIELONE JABŁUSZKO"

Ciasto:
2,5 szkl mąki
1 szkl. cukru
3/4 kostki masła
3 łyżki kwaśnej śmietany
1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
1 łyżeczka cukru waniliowego

Nadzienie:
1 kg jabłek
2 łyżki cukru
2 łyżki soku z cytryny
50 g posiekanych migdałów
30 g rodzynek
szczypta cynamonu

Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w kostkę. Dodaj cukier, sok z cytryny i gotuj na małym ogniu pod przykryciem, aż zupełnie się rozgotują. Mus wylej na wyłożone bawełnianą ściereczką sitko i pozostaw na noc do odsączenia.
Odrobiną masła wysmaruj sześć okrągłych foremek do pieczenia babeczek o średnicy 12 cm. Resztę masła (powinno być miękkie!) wymieszaj mikserem ze śmietaną, proszkiem do pieczenia, cukrem i cukrem waniliowym na pulchną masę. Dodaj mąkę i już ręką zagnieć ciasto. Powinno być dość tłuste, ale nie powinno lepić się do rąk (jeśli się lepi, wgnieć w nie jeszcze trochę mąki). Włóż je do lodówki na dwie godziny.
W tym czasie na suchej patelni upraż posiekane migdały na złoty kolor i dodaj je wraz z rodzynkami i cynamonem do musu jabłkowego.
Połowę ciasta rozwałkuj na lekko posypanej mąką stolnicy na grubość 4 mm. Wyłóż nim dna foremek. Wypełnij foremki musem jabłkowym.
Z reszty ciasta wywałkuj placki o średnicy 13 cm i przykryj nimi foremki, sklejając mocno brzegi. Nadmiar ciasta obetnij nożem, rozwałkuj i wytnij z niego (najlepiej za pomocą przygotowanego szablonu) jabłka i listki. Ułóż je na wierzchu każdej babeczki i posmaruj śmietaną.
Babeczki piecz w temperaturze 180 st. C przez około 30 minut, aż będą złote. Upieczone ostrożnie wyciągnij z foremek i pozostaw do ostygnięcia.
"Zielone jabłuszka" są pyszne i bardzo dekoracyjne, dlatego doskonale nadają się na przyjęcia i bankiety.

"JABŁKOWE OKRUCHY"

Ciasto:
1 szkl. płatków owsianych
1/2 szkl. mąki
1/2 szkl. cukru
1 cukier waniliowy
1/4 szkl. wiórków kokosowych
1/2 kostki masła

Nadzienie:
1 kg jabłek
3 łyżki cukru
1 łyżeczka cynamonu

A także:
8 gałek lodów waniliowych

Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w kostkę. Wrzuć do garnka wraz z trzema łyżkami cukru i cynamonem. Duś pod przykryciem na małym ogniu przez 10 minut. Przełóż jabłka do blaszki do pieczenia o wymiarach 35 na 12 cm.
Wszystkie suche składniki na ciasto wsyp do miski i dokładnie wymieszaj. Dodaj pokrojone miękkie masło i wetrzyj je w suche składniki. Otrzymasz coś w rodzaju kruszonki. Posyp nią jabłka w blaszce.
Piecz ciasto w piekarniku nagrzanym do temperatury 180 st. C przez 20-25 minut, aż kruszonka nabierze złotego koloru.
Jabłkowy deser jest przysmakiem z Kalifornii, gdzie nazywany jest "apple-crumble". Podaje się go na gorąco z gałką lodów waniliowych (lub z bitą śmietaną). Nie kroi się go, lecz nabiera płaską łyżką.

TORCIK JABŁKOWY

Ciasto:
1 puszka skondensowanego słodkiego mleka
tyle samo jogurtu
1 opakowanie cukru waniliowego
1 łyżeczka kwasku cytrynowego
2,5-3 szkl. mąki
1,5 łyżeczki sody
1 łyżeczka masła

Nadzienie:
1,5 kg jabłek
4 łyżki soku z cytryny
5 łyżek cukru
szczypta cynamonu

A także:
3/4 litra śmietany kremówki
6 łyżek cukru pudru

Wszystkie składniki na ciasto oprócz sody i mąki wymieszaj mikserem w dużej misce. Dodaj sodę i 2,5 szklanki mąki. Jeszcze raz dokładnie zmiksuj. Powinno się otrzymać jednolite ciasto, na tyle gęste, aby ledwo wylewało się z garnka - na blaszce trzeba będzie je rozsmarowywać. Konsystencja ciasta zależy od tego, jak gęsty był jogurt, stąd dodatkowe pół szklanki mąki, którym w razie potrzeby można zagęścić ciasto.
Masłem wysmaruj dużą blachę do pieczenia - tę, którą wsuwa się bezpośrednio do piekarnika. Wylej na blachę ciasto i dokładnie rozsmaruj na całej powierzchni. Wstaw na 30 minut do piekarnika nagrzanego do 170 st. C. Gotowe ciasto powinno mieć złotobrązową barwę. Pozostaw je do ostygnięcia.
Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w drobną kostkę. Wrzuć do garnka wraz z cukrem, cynamonem i sokiem z cytryny. Dodaj 1/3 szklanki wody. Gotuj pod przykryciem około 10 minut, aż się rozgotują. Odstaw, by ostygły.
Śmietanę wymieszaj z cukrem pudrem i ubij na sztywno.
Ciasto przekrój na dwa placki. Na jednym rozsmaruj połowę masy jabłkowej i połowę bitej śmietany. Przykryj drugim plackiem i rozsmaruj na nim pozostałe jabłka i śmietanę. Włóż ciasto do lodówki.
Tort jabłkowy można jeść od razu po przygotowaniu, dużo lepszy jest jednak, kiedy postoi przez noc w lodówce. Sok z jabłek nasącza placki i robią się one mięciutkie i aromatyczne. Ciasto staje się delikatne, wręcz rozpływa się w ustach. Dlatego warto poczekać.

Słodkie kulki

KOKOSOWE

1/2 szkl. wiórków kokosowych
1/2 kostki miękkiego masła
2 łyżki masła orzechowego
1,2 szkl. mleka w proszku
1/3 szkl. cukru pudru
1 opakowanie cukru waniliowego
po 1 opakowaniu czarnej i białej czekoladowej polewy do ciast

Roztop 1/4 kostki masła na patelni, wsyp wiórki kokosowe i smaż je, aż będą w kolorze złotym. Pozostaw do ostygnięcia.
W misce mikserem utrzyj na pulchną masę pozostałe masło z cukrem pudrem, cukrem waniliowym i masłem orzechowym. Cały czas ucierając dodawaj po łyżce uprażonych wiórków kokosowych.
Odłóż mikser, dosypuj powoli mleka w proszku do masy i teraz już ręką zagniataj ciasto.
Będzie gotowe, kiedy uda się z jego kawałka utoczyć dłońmi kulkę. Jeśli kulka klei się do rąk, dodaj więcej mleka w proszku, jeżeli kruszy się i rozpada, dodaj do ciasta 1 łyżkę masła i zagnieć jeszcze raz.
Ułóż kulki ciasno jedna przy drugiej na tacy. Polewę przygotuj według wskazówki na opakowaniu. Wytnij w opakowaniach maleńkie dziurki, tak aby polewa leciała tylko cieniutkim strumyczkiem. Zdecydowanymi ruchami dłoni tam i z powrotem nanoś na kulki ozdobne linie z białej i czarnej czekolady. Poczekaj, aż polewa stwardnieje.

ORZECHOWE

50 g orzechów włoskich
5 czubatych łyżek masła
1/2 szkl. śniadaniowych płatków kukurydzianych
1 szkl. mleka w proszku
1/3 szkl. cukru pudru
1 opakowanie czekoladowych ozdobnych ziarenek kawy

Orzechy zmiel w młynku elektrycznym. Powinno ich być 1/2 szklanki.
Na patelni rozgrzej 1 łyżeczkę masła, wsyp orzechy i smaż, cały czas mieszając, około 3-5 minut, aż się przyrumienią. Odstaw do ostygnięcia.
Płatki śniadaniowe pokrusz ręką na proszek.
Zmiksuj masło, ostudzone orzechy i cukier puder. Dodaj płatki śniadaniowe i mleko w proszku. Zagnieć. Powinno się otrzymać zwartą masę. Ulep z niej z kulki o średnicy 3 cm. W środek każdej kulki wetknij czekoladowe ziarenko kawy.

KARMELOWE

50 g orzechów laskowych
100 g wiórków kokosowych
1/3 kostki masła
szczypta cynamonu
1/2 szkl. cukru
1 opakowanie cukru waniliowego
2 szkl. mleka w proszku

Orzechy wysyp na blaszkę do pieczenia i wstaw do nagrzanego do 160 st. C piekarnika na około 10 minut, aż staną się złote, a skórka zacznie odchodzić. Wyjmij z piekarnika, ostudź i obetrzyj skórkę. Ja biorę po parę orzechów pomiędzy obie dłonie i mocno trę. Wtedy skórka sama odchodzi, wystarczy tylko parę razy dmuchnąć.
Masło roztop w rondlu o grubym dnie, wsyp cukier. Cały czas mieszaj.
Powoli nastąpi proces karmelizacji, czyli cukier zacznie się rozpuszczać i ciemnieć, aż zrobi się brązowy. Musisz uważać, aby go nie przypalić - wtedy mieszanina w garnku zaczyna gorzko pachnieć i dymić i już nie nadaje się do niczego.
Gdy cukier zbrązowieje, dodaj szczyptę cynamonu i cukier waniliowy, zamieszaj i wlej 1/2 szklanki wody. Uważaj przy tym, bo mieszanina w garnku zacznie gwałtownie strzelać i kipieć, a to dlatego, że pod wpływem oziębienia wodą karmel wytrąci się i stwardnieje. Trzeba go teraz gotować, aż znowu się rozpuści. Zakończ gotowanie, kiedy w garnku będzie już tylko gęsty ciemnobrązowy płyn bez żadnych grudek o przyjemnym karmelowym zapachu.
Pozostaw płyn do wystygnięcia, a potem wsyp do niego mleko w proszku i zmiksuj. Otrzymasz gęstą masę, którą należy odstawić na parę godzin, aby stężała. Ulep z niej kulki o średnicy około 3 centymetrów i każdą obtocz w wiórkach kokosowych, a w środek wciśnij orzeszek.

OWSIANE

3 łyżki masła
4 łyżki cukru
1/2 tabliczki mlecznej czekolady
5 łyżek mleka
1,5 szkl. płatków owsianych
2 łyżki posiekanych migdałów
kilka kropel olejku migdałowego do ciast
2 łyżki rodzynek
3 łyżki mleka w proszku
1 opakowanie polewy do ciast o smaku białej czekolady

2 łyżki masła roztop na patelni. Wsyp połowę płatków owsianych i cały czas mieszając praż, aż nabiorą złotego koloru. Tuż przed końcem prażenia dodaj migdały, tak by one też zdążyły się przyrumienić. Odstaw do ostygnięcia.
W rondelku zagotuj mleko z cukrem i pozostałym masłem. Zdejmij z ognia. Dodaj pokruszoną czekoladę i mieszaj, aż się rozpuści. Dodaj rodzynki i olejek migdałowy. Wymieszaj dokładnie. Wsyp do ciepłej masy czekoladowej uprażone płatki z migdałami oraz te nieprażone, dokładnie wymieszaj i dodaj mleko w proszku. Otrzymasz gęste ciasto. Kiedy będzie jeszcze ciepłe, ulep kulki o średnicy 3 centymetrów. Każdą kulkę ozdób paseczkami z polewy czekoladowej przygotowanej według przepisu na opakowaniu.

Przepisy na około 20 kulek

Ghee - klarowane masło

Ghee uzyskuje się poprzez bardzo powolne podgrzewanie masła, aż do odparowania wody i oddzielenia substancji stałych. W rezultacie powstaje "płynne złoto" - tłuszcz o bursztynowej barwie, orzechowym aromacie i delikatnym smaku. W przeciwieństwie do masła nie podnosi poziomu cholesterolu we krwi. Ma także wiele innych właściwości leczniczych, które od tysiącleci wykorzystuje medycyna staroindyjska.
Ghee można podgrzewać do dużo wyższych temperatur niż inne tłuszcze, bez obawy, że się przypali. Zwyczajne potrawy, takie jak naleśniki czy frytki, usmażone na ghee nabierają wyjątkowego orzecho-wego smaku. Większość przypraw dopiero uprażona na ghee objawia swój prawdziwy aromat.
Ghee można kupić tylko w nielicznych sklepach z żywnością orientalną (trzeba uważać na podróbki, które są mieszanką margaryny i oleju). Można je też zrobić samemu.

GHEE - JAK TO SIĘ ROBI

Aby otrzymać 1 litr ghee, weź 6 kostek masła extra, jak najświeższego. Roztop je w dużym, najlepiej pięciolitrowym garnku o grubym dnie. Gdy zacznie kipieć, a na powierzchni utworzy się biała piana, zmniejsz ogień do minimum. Kiedy piana trochę opadnie, łyżką cedzakową zbierz to, co zostanie na powierzchni. Będzie to najczęściej śmietana, różnego rodzaju białka i zanieczyszczenia, stanowiące naturalne składniki każdego masła. Te, które nie wypłyną na powierzchnię, powoli zaczną osadzać się na dnie garnka. Gotuj masło ok. 30 minut, cały czas zbierając to, co wypływa. Uważaj, aby nie przypalić masła (dlatego ogień cały czas musi być jak najmniejszy), bo ghee zrobi się ciemnobrązowe i będzie gorzkie.
Kiedy ghee będzie już gotowe, czyli stanie się przezroczyste, złociste, o orzechowym zapachu, wyłącz ogień. Po ok. 10 minut, gdy trochę ostygnie, przelej je przez sitko wyłożone gazą i pozostaw w odkrytym naczyniu do stężenia. Można je przechowywać w plastikowym pojemniku w lodówce lub w słoikach czy glinianych garnkach w piwnicy (nawet do dwóch lat!).
Ghee (jeżeli się nie przypali) można używać do smażenia wielokrotnie, najlepiej jednak po każdym użyciu przefiltrować je przez parę warstw papierowych ręczników.
Pianę z klarowania masła można wykorzystać do zup i sosów. Ja robię z niej ciasteczka maślane.

CIASTECZKA MAŚLANE

1 szklanka piany pozostałej z klarowania ghee
2,5 szklanki mąki
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 szklanka cukru 1 opakowanie cukru waniliowego
1/2 tabliczki mlecznej czekolady

Czekoladę połam na kostki i każdą z nich przekrój na cztery.
Pianę zmiksuj z cukrem, cukrem waniliowym, proszkiem do pieczenia. Dodaj kawałki czekolady i mąkę, ręką zagnieć ciasto. Zawiń w folię aluminiową i wstaw do lodówki na pół godziny.
Lep z ciasta kulki o średnicy 3 cm, spłaszczaj pomiędzy dłońmi i układaj na wyłożonych pergaminem blaszkach. Zachowaj dość duże odstępy, ponieważ ciasteczka będą rosły podczas pieczenia.
Piecz je partiami w nagrzanym do 180 st. C piekarniku około 15 minut, aż staną się złote.
Ciasteczka można z powodzeniem zrobić z masłem zamiast piany z ghee (w takiej samej proporcji). Jednak z pianą są szczególnie kruche i rozpływają się w ustach.

PAPRYKA I CUKINIA SMAŻONE W GHEE

2 małe zielone cukinie
po 1 papryce czerwonej i zielonej
1/2 szkl. grochu puree
1/2 szkl. mąki
1 łyżeczka proszku do pieczenia
po 1 łyżeczce pieprzu ziołowego, słodkiej papryki, curry
ghee do smażenia

Warzywa umyj i pokrój: cukinię w cienkie plastry, paprykę - po usunięciu gniazd nasiennych - w krążki.
W misce wymieszaj wszystkie pozostałe składniki i miksuj je, dolewając po trochu wody, aż uzyskasz ciasto o takiej konsystencji jak na naleśniki.
W woku lub rondlu rozgrzej ghee. Powinno być go tyle, aby warzywa smażyły się na głębokim tłuszczu (tak jak smażymy frytki).
Maczaj pokrojone warzywa w cieście, tak aby oblepiło je cieniutką warstwą. Wrzucaj na rozgrzane ghee. Smaż z obu stron na złoto. Odsączaj na papierowych ręcznikach.
Podawaj jako przekąskę do obiadu lub na kolację. Najlepsze są gorące, wtedy są bardzo chrupiące.

WARZYWA Z PRZYPRAWAMI PRAŻONYMI NA GHEE

2 łyżeczki kminku (najlepiej indyjskiego, czasami nazywanego też rzymskim)
1/2 łyżeczki nasion czarnej gorczycy
kawałek korzenia imbiru, wielkości orzecha włoskiego
2 łyżki ghee
2 ziemniaki
1 marchewka
1/2 kalafiora
1 mała cukinia
1 pomidor
1/2 szkl. śmietany

Proces prażenia mieszanek przypraw na ghee jest podstawową sztuką kuchni indyjskiej. Ten przepis pokazuje, jak przyprawy potrafią zmienić smak warzyw i z pospolitych składników wyczarować wykwintne danie.
Warzywa umyj. Ziemniaki i marchew obierz i pokrój: ziemniaki w kostkę, marchewkę w cieniutkie słupki o długości 4 cm. Kalafior podziel na małe różyczki o średnicy nie większej niż 2 cm. Cukinię pokrój w półplasterki o grubości 1 cm. Pomidora sparz, obierz i drobno posiekaj.
1 łyżeczkę kminku zmiel w młynku.
Korzeń imbiru obierz i podziel na dwie części. Jedną pokrój w cieniutkie słupki, drugą zetrzyj na tarce na miazgę. Wymieszaj utarty imbir i zmielony kminek ze śmietaną.
W woku lub na głębokiej patelni o grubym dnie rozgrzej ghee. Wrzuć do niego nasiona gorczycy. Po chwili, gdy zaczną pęcznieć i strzelać (możesz nakryć patelnię pokrywką), wsyp kminek, zamieszaj i wsyp pokrojony imbir. Smaż wszystko, mieszając, pół minuty, aż słupki imbiru staną się jasnobrązowe. Wrzuć pokrojone warzywa (oprócz pomidora) i wymieszaj, aby tłuszcz i przyprawy oblepiły je z każdej strony, zalej odrobiną wody i przykryj patelnię pokrywką. Gdy warzywa staną się jędrne (nie za miękkie), dodaj śmietanę z przyprawami. Gotuj nadal bez przykrycia, aż sos dobrze odparuje i zrobi się gęsty. Dodaj pomidory i 1 łyżeczkę soli. Zamieszaj. Podawaj na gorąco z ryżem lub pieczywem.

Samosy

Te smażone, zawijane rożki pochodzą z Indii. Zdobyły jednak popularność na całym świecie. W każdej restauracji wegetariańskiej na maszym globie podaje się samosy, dopasowując często składniki farszu do miejscowego smaku.

SAMOSY - JAK TO SIĘ ROBI

1/2 kostki masła
3 łyżki jogurtu
1 łyżeczka soli
1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
2 szkl. mąki
olej do smażenia
ewentualnie 2 łyżki śmietany

Miękkie masło wymieszaj w misce z jogurtem, solą i proszkiem do pieczenia. Stopniowo dosypując mąki, zagnieć ciasto. Powinno być dość tłuste, ale nie lepić się do rąk. Jeżeli się lepi, wgnieć w nie jeszcze odrobinę mąki.
Z ciasta utocz wałek o średnicy 5 cm. Podziel go nożem na 7 krążków. Każdy z krążków spłaszcz pomiędzy dłońmi.
Krążki rozwałkuj na okrągłe placki, nie grubsze niż 0,5 cm. Przekrój je nożem na pół. Każdą połówkę złóż na pół i zlep, tak aby powstało coś na kształt lejka, oczywiście bez dziurki na dole.
W rożki nakładaj po dużej łyżce farszu i dokładnie je zalep (jeżeli potrafisz, robiąc ozdobny wzorek).
Tradycyjnie samosy smaży się w głębokim oleju z obu stron na złotobrązowo, czyli około 4 minut z każdej strony.
Ja wolę samosy w wersji pieczonej, są dużo zdrowsze, a równie smaczne. Samosy poukładaj na dużej blasze do pieczenia w równych rządkach. Po wierzchu posmaruj je pędzelkiem umoczonym w śmietanie (ładnie się przyrumienią). Piec trzeba w piekarniku nagrzanym do 180 st. C ok. 20-25 minut, aż zrumienią się całe na złoto.
Samosy można podawać do zup, jako przekąskę na przyjęciach, z surówką na lunch. Są również ciekawą alternatywą dla kanapek na drugie śniadanie. Wtedy najlepiej zrobić je dwa razy większe.

SAMOSY PO INDYJSKU

1 duży ziemniak
kawałek kalafiora wielkości pięści
1/2 szkl. mrożonego zielonego groszku
1 łyżka kwaśnej śmietany
1 pomidor
1/3 łyżeczki sproszkowanego chili
1 łyżeczka słodkiej papryki
1 łyżeczka curry
1 łyżeczka masła
1 szkl. oleju do smażenia

Ziemniak obierz i pokrój w drobniutką kostkę (0,5 cm).
Kalafior podziel na malutkie różyczki, niewiele większe od ziemniaczanych kostek.
Groszek zalej 1 szklanką wody i zagotuj, odcedź.
Pomidor sparz, obierz i drobno posiekaj.
Olej rozgrzej w małym rondelku i usmaż w nim partiami ziemniaczane kostki i kalafiorowe różyczki do złotego koloru. Odsącz na papierowych ręcznikach.
Na patelni rozgrzej łyżkę masła, dodaj przyprawy, zamieszaj, wrzuć posiekany pomidor i smaż przez 2 minuty. Następnie wsyp usmażone warzywa, dodaj 1/2 łyżeczki soli i śmietanę. Wymieszaj i gotuj, aż farsz będzie gęsty. Odstaw z ognia, a gdy ostygnie, napełnij nim rożki.

SAMOSY PO WŁOSKU

1 litr mleka (3,2 proc. tłuszczu, nie może być UHT)
1 płaska łyżeczka kwasku cytrynowego
1 łyżka oliwy z oliwek
2 pomidory
1/2 szkl. zielonych oliwek
1/2 żółtej papryki
1/3 szkl. świeżo startego parmezanu
1 łyżeczka świeżo zmielonego pieprzu

Mleko zagotuj, zdejmij z ognia i natychmiast wsyp kwasek cytrynowy. Lekko zamieszaj i poczekaj chwilę, aż mleko zetnie się i od serwatki oddzieli się twardy biały ser, nazywany panirem. Jeżeli tak się nie dzieje, dodaj jeszcze odrobinę kwasku i podgrzej mleko jeszcze raz. Wyjmij ser łyżką cedzakową na sitko i poczekaj przynajmniej 2 godziny, aż odcieknie.
Pomidory sparz, obierz i posiekaj. Oliwki pokrój w cienkie plasterki, paprykę w malutką kostkę. Na patelni rozgrzej oliwę, wsyp do niej paprykę i oliwki, smaż 3 minuty. Dodaj pomidory i gotuj, aż powstanie gęsty sos. Wkrusz panir, dodaj 1 łyżeczkę soli i parmezan. Zamieszaj. Jeżeli farsz jest rzadki, gotuj, aż się zagęści. Pozostaw na patelni do ostygnięcia.

SAMOSY PO POLSKU

1/4 główki białej kapusty (około 600 g)
2 łyżki masła
2 suszone śliwki
2 suszone prawdziwki
1 łyżka koncentratu pomidorowego
1 liść laurowy
2 ziarenka ziela angielskiego

Prawdziwki umyj, mocz w wodzie przez godzinę, a potem w tej samej wodzie pogotuj przez 5 minut. Posiekaj w drobne paseczki.
Śliwki pokrój w drobną kostkę.
Kapustę poszatkuj jak najdrobniej.
W garnku o grubym dnie roztop masło, wrzuć kapustę, wymieszaj i dolej odrobinę wody. Przykryj i gotuj co najmniej 40 minut, co jakiś czas dolewając wody. Kapusta powinna się w połowie gotować, a w połowie prażyć. W efekcie powinna być miękka i lekko brązowa jak bigos. W połowie duszenia dodaj do kapusty grzyby i suszone śliwki, a pod koniec koncentrat pomidorowy i jedną łyżeczkę soli.
Ostudź i napełniaj rożki z ciasta.
Samosy z kapustą najlepiej smakują pieczone, podawane z klarownym barszczem.

SAMOSY PO ANGIELSKU

1 kg kwaskowych jabłek
1 łyżeczka soku z cytryny
1 łyżeczka kaszy manny
2 łyżki cukru
szczypta cynamonu, szczypta imbiru
2 łyżki rodzynek
3 łyżki cukru pudru

Jabłka obierz, wykrój gniazda nasienne, posiekaj w drobną kostkę. Wrzuć do rondla, dodaj sok z cytryny i zagotuj. Duś jabłka, mieszając co jakiś czas. Gdy powstanie jednolity mus, dodaj cukier, kaszę mannę, cynamon, imbir i rodzynki. Pogotuj jeszcze, aż otrzymasz gęsty przecier, który nie będzie wyciekał z samosów. Jeżeli farsz cały czas będzie za rzadki, dodaj więcej kaszy manny. Pozostaw do ostygnięcia.
Samosy z farszem jabłkowym podawaj posypane obficie cukrem pudrem.

Przepisy na ok. 15 sztuk.

Cykoria

Dobra cykoria ma zupełnie białe liście, bladożółte na końcach. Kiedy listki na końcach są zielone, możemy być pewni, że warzywo będzie za gorzkie i po prostu niesmaczne.
Cykoria jest doskonała do zimowych sałatek, ale można ją również podawać na ciepło. Trzeba jednak pamiętać, aby do gotowania nie używać aluminiowych czy żelaznych garnków, bo wtedy zrobi się czarna.

IMBIROWA ZUPA Z CYKORII

5 cykorii
4 duże ziemniaki
1 łyżka masła
kawałek korzenia imbiru wielkości orzecha włoskiego
1 pomarańcza
1 cytryna
1 łyżeczka curry
1/2 łyżeczki mielonego kminku
1 litr bulionu warzywnego
garść listków melisy cytrynowej
3/4 szklanki gęstej śmietany

Z cytryny i pomarańczy wyciśnij sok.
Warzywa umyj. Ziemniaki obierz i pokrój w drobną kostkę. Z cykorii usuń głąb, liście drobno posiekaj. Imbir obierz i zetrzyj na tarce o drobnych oczkach.
Zalej bulionem w garnku ziemniaki, cykorię i imbir, dodaj 1 łyżeczkę soli, masło i gotuj na średnim ogniu 30 minut, aż warzywa zmiękną.
Wyjmij, najlepiej łyżką cedzakową, 1/3 warzyw. Resztę zmiksuj na krem i przypraw do smaku curry, kminkiem, solą i sokiem z cytryny i pomarańczy. Wrzuć do zupy niezmiksowane warzywa. Tuż przed podaniem wymieszaj ją ze śmietaną i posyp posiekanymi listkami melisy.

Zapracowanym proponuję użycie warzywnego bulionu w kostce, smakoszy zachęcam do zrobienia prawdziwego bulionu. Trzeba umyć i pokroić w duże kawałki włoszczyznę, zalać wodą, dodać odrobinkę masła i 1 liść laurowy. Gotować pod przykryciem 40 minut, a następnie odcedzić wywar.

ŁÓDECZKI Z CYKORII NAPEŁNIANE DZIKIM RYŻEM

4 cykorie
1/2 szklanki dzikiego ryżu
1/2 szklanki ryżu białego
150 g ananasa (może być z puszki)
100 g sera tofu
3 łyżki masła
1/4 szkl. soku pomarańczowego
1 łyżeczka miodu
szczypta szafranu
2 łyżeczki curry
1/2 łyżeczki sosu sojowego

Cykorie umyj, osusz, odetnij zgrubiałe piętki. Każdą cykorię przekrój wzdłuż, usuń środkowe listki, zostawiając trzy zewnętrzne, tak aby powstały łódeczki.
W dużej ilości osolonej wody ugotuj (jak makaron) do miękkości ryż dziki (30-35 min) i biały (15-20 min). Odcedź.
Tofu i ananasa pokrój w drobną kostkę.
Na patelni rozgrzej 1 łyżkę masła, wsyp 1 łyżeczkę curry i kostki tofu. Kiedy zarumienią się ze wszystkich stron, dodaj ananasa, sos sojowy, sok pomarańczowy i miód. Duś pod przykryciem przez 5 minut.
Przełóż kostki tofu i ananasa do innego naczynia.
Na patelni roztop 1 łyżkę masła z resztą curry i szafranem, wrzuć oba ryże, przesmaż je przez 2-3 minuty, zdejmij z ognia, wymieszaj z tofu i ananasem i dopraw solą do smaku.
Łódeczki cykoriowe przysmaż na pozostałym maśle ze wszystkich stron. Podczas smażenia leciutko posól.
Usmażone cykorie napełnij farszem ryżowym i od razu podawaj.

CYKORIA DUSZONA W MIODZIE

4 cykorie
2 łyżki miodu
1 duża cytryna
2 łyżki masła
pieprz

Z cytryny wyciśnij sok. Cykorię obierz z wierzchnich listków, umyj, dokładnie osusz i przekrój wzdłuż na pół. Usuń głąby, uważając, aby połówki się nie rozpadły.
Na patelni o grubym dnie roztop masło. Dodaj miód, wymieszaj. Wrzuć na patelnię połówki cykorii i obracaj je, żeby z każdej strony pokryły się miodową glazurą.
Dodaj sok z cytryny, odrobinę pieprzu i soli. Duś pod przykryciem do czasu, aż cykoria zmięknie. Jeżeli będzie się przypalać, dolej odrobinkę wody. Na koniec sos na patelni powinien być jak gęsty syrop.
Podawaj cykorię polaną tym syropem jako dodatek do innych dań.

SAŁATKA Z CYKORII

4 cykorie
2 winne jabłka
szczypta cukru
szczypta pieprzu
2 łyżeczki soku z cytryny
5 łyżek śmietany jogurtowej

Cykorię na surowo można łączyć prawie ze wszystkim. Ja za największy przysmak uważam tę prostą kombinację cykorii, jabłek i śmietany.
Cykorię umyj, osusz, usuń głąby, listki pokrój w drobne krążki. Jabłka obierz i zetrzyj na tarce o grubych oczkach, skrop sokiem z cytryny. Wymieszaj z cykorią, dodaj śmietanę, dopraw solą, pieprzem i cukrem.

Spaghetti

PRIMAVERA

500 g spaghetti
1 szklanka mrożonego groszku
1 szklanka mrożonego bobu
1 brokuł
3 łyżki masła
2 szkl. śmietany
1 szkl. świeżo tartego parmezanu
świeżo mielony pieprz

Brokuł umyj i pokrój w małe różyczki. Zagotuj 2 litry wody, dodaj 1 łyżeczkę soli.
Wrzuć do gotującego się wrzątku mrożony bób, doprowadź do wrzenia, pogotuj 5 minut i wyciągnij cedzakową łyżką. Przepłucz bób w zimnej wodzie, ostudź i wyłuskaj.
Do tej samej wody wrzuć groszek. Gdy woda zawrze, wyciągnij go. Na końcu wrzuć brokuł i gotuj, aż będzie jędrny (7-9 minut). Na patelni rozgrzej masło, dodaj śmietanę i cały czas mieszając, gotuj na wolnym ogniu, aż się połączą, jednak nie doprowadzaj do wrzenia. Wsyp 3/4 parmezanu i mieszaj, aż się rozpuści. Posól i popieprz sos do smaku.
Gorące spaghetti wymieszaj z warzywami, każdą porcję polej sosem i posyp odrobiną parmezanu. Podawaj natychmiast.

Oczywiście spaghetti primavera jeszcze lepiej smakuje latem, kiedy są młode, świeże warzywa, wtedy też można dodać do niego zieloną fasolkę szparagową i końcówki zielonych szparagów.

Z GORGONZOLĄ

500 g spaghetti
3 łyżki masła
1 ząbek czosnku
1 szkl. śmietanki
200 g sera gorgonzola
świeżo mielony pieprz i gałka muszkatołowa

Czosnek obierz i rozgnieć.
Rozgrzej masło w garnku o grubym dnie, dodaj czosnek i smaż przez chwilę, cały czas mieszając.
Wlej do garnka 1/3 szklanki śmietany, wkrusz gorgonzolę i mieszaj, aż ser zupełnie się rozpuści, jednak nie dopuść do tego, aby się zagotował. Dodaj pozostałą śmietanę, wymieszaj i podgrzewaj na małym ogniu, cały czas mieszając.
Gdy sos osiągnie konsystencję gęstej śmietany, posól, popieprz i dodaj gałki muszkatołowej do smaku.
Polej sosem gorące spaghetti i każdą porcję posyp jeszcze odrobiną pieprzu i gałki muszkatołowej.

Gorgonzola to znany na całym świecie włoski ser pleśniowy. Można znaleźć różne jego odmiany, do tej potrawy najlepiej nadaje się łagodna, lekko słodkawa odmiana, zwana dolce latte.

Z PIECZARKAMI I MASCARPONE

500 g spaghetti
20 średniej wielkości pieczarek
4 łyżki masła
1-2 ząbki czosnku (jeśli lubisz)
250 g mascarpone
2 łyżki posiekanej natki pietruszki
świeżo mielony pieprz
4 łyżki śmietany

Pieczarek nie myj, lecz dokładnie obierz i posiekaj w drobne plasterki.
Czosnek obierz i rozgnieć.
Na patelni z grubym dnem roztop masło i wsyp pieczarki. Smaż na średnim ogniu, aż się przyrumienią i zmiękną. Podczas smażenia dodaj czosnek.
Wymieszaj mascarpone z pieczarkami i smaż do czasu, aż ser się rozpuści.
Dodaj śmietanę, posiekaną natkę, sól i pieprz do smaku. Wymieszaj z gorącym spaghetti i podawaj natychmiast.

Mascarpone to rodzaj włoskiego sera kremowego. Przez długie lata nie można go było u nas dostać. Jednak ostatnio ku mojej wielkiej radości zobaczyłam go w paru supermarketach. Jest używany przede wszystkim do wyrobu jednego z najsłynniejszych deserów włoskich - tiramisu - ale doskonale nadaje się również do spaghetti. W ostateczności można zastąpić go bardzo gęstą (taką, którą można kroić nożem) śmietaną kremową.

Awokado

Do jedzenia nadają się tylko dojrzałe awokado, zwarte, bez przebarwień i plam. Kiedy lekko naciśniemy skórkę, powinniśmy wyczuć pod nią miękki miąższ.
U nas dostępne są dwie, niezbyt różniące się smakiem, odmiany awokado: fuerte - z gładką, cienką, zieloną skórką, o wydłużonym kształcie oraz hass - bardziej okrągłe, z grubą, chropowatą skórką w kolorach od ciemnej zieleni do fioletu. Aby obrać awokado, należy je przeciąć wzdłuż ostrym nożem. Następnie przekręcić połówki w przeciwnych kierunkach i rozłożyć. Pestka zostanie w jednej z nich i z łatwością da się wyjąć. Bez uszczerbku dla miąższu skórki najlepiej ściągnąć ręką, starając się wywinąć ich końcówki.
Awokado pochodzi z Ameryki Środkowej, dlatego tradycyjne potrawy tego regionu najlepiej wykorzystują jego odżywcze zalety. Dziś wegetariańskie wersje meksykańskich dań z awokado.

MEKSYKAŃSKA ZUPA Z AWOKADO

3 duże awokado
1 cebula
3/4 kg ziemniaków
3 łyżki masła
3 szkl. bulionu warzywnego
1 szkl. mleka
150 g sera cheddar
1 łyżka soku cytrynowego
pieprz
ew. szafran w nitkach

Ziemniaki i cebulę pokrój w drobną kostkę. W garnku o grubym dnie rozgrzej olej i usmaż na nim warzywa do złotego koloru. Zalej mlekiem i bulionem. Gotuj pod przykryciem 20 minut. Zmiksuj wraz miąższem z półtora awokado na jednolitą masę. Dopraw solą, pieprzem i szafranem.
Cheddar zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Wrzuć do zupy i gotuj, aż się rozpuści. Pozostałe obrane awokado pokrój w cienkie plasterki, skrop je sokiem z cytryny.
Rozlej zupę do talerzy, udekoruj pla-sterkami awokado i nitkami szafranu. Podawaj z serowymi grzankami.

TACOS NADZIEWANE AWOKADO

10 sztuk tacos
1,5 szkl. gotowanej czerwonej fasoli z puszki
5 liści kruchej sałaty
1/2 zielonej papryki
2 pomidory
1 duże awokado
1 małe opakowanie kiełków lucerny
100 g sera cheddar
3 łyżki oliwy z oliwek
1 łyżka soku z cytryny
szczypta cukru
pieprz

Marynata:
1/2 łyżeczki mielonej gorczycy
1/2 łyżeczki mielonego kminku
1 łyżka soku z cytryny
1/4 łyżeczki pieprzu cayenne
2 łyżki oliwy z oliwek

Tacos to chrupiące meksykańskie placki kukurydziane, które nadziewa się różnymi farszami. Są do kupienia w dużych supermarketach, w domu trzeba je tylko usmażyć lub podgrzać w piekarniku.
Wszystkie składniki na marynatę dokładnie wymieszaj wraz z pół łyżeczki soli.
Fasolę odsącz z zalewy, wymieszaj z marynatą, wstaw do lodówki na dwie godziny.
Sałatę umyj i porwij na drobne kawałeczki.
Paprykę i pomidory pokrój w kostkę. To samo zrób z miąższem awokado.
Ser zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
Wymieszaj w misce oliwę z sokiem z cytryny, odrobiną soli, pieprzu i cukru. Dodaj posiekane warzywa, sałatę, kiełki, ser oraz zamarynowaną fasolę. Lekko wymieszaj.
Upiecz tacos w piekarniku zgodnie z opisem na opakowaniu. W jeszcze ciepłe placki nakładaj po łyżce sałatki, złóż je na pół i od razu podawaj.

SALSA Z AWOKADO

2 duże awokado
1 mała czerwona papryka
1 pomidor
1 czerwona cebula
3 łyżki posiekanych liści kolendry
1 łyżeczka mielonych nasion kolendry
2 łyżki oliwy z oliwek
pieprz
sos tabasco
1 cytryna

Posiekaj cebulę. Z pomidora usuń pestki, resztę pokrój w drobną kostkę. Z papryki usuń gniazda nasienne i też ja posiekaj. Awokado obierz i pokrój delikatnie w niedużą kostkę. Skrop sokiem z cytryny. Wymieszaj pokrojone warzywa z nasionami i liśćmi kolendry i oliwą. Zrób to delikatnie, aby nie uszkodzić kawałków awokado. Dopraw do smaku solą, pieprzem i sosem tabasco. Podawaj z chipsami kukurydzianymi.

Salsę przechowuj w lodówce. Chipsy kukurydziane z nałożoną na każdy z nich małą łyżeczką salsy można podawać jako przystawkę.

CHILI Z AWOKADO

1/4 kg czerwonej fasoli
3/4 kg dojrzałych pomidorów
po 1 dużej zielonej i czerwonej papryce
1 czerwona cebula
1 zielone chili
1/2 szkl. czarnych oliwek
2 awokado
2 listki laurowe
świeżo zmielony pieprz
1 łyżeczka suszonego tymianku
2 łyżki oliwy z oliwek

Fasolę namocz na noc, następnego dnia zagotuj i odstaw na dwie godziny (ziarna napęcznieją i będą się krócej gotowały). Dołóż listki lauro-we i gotuj ją w tej samej wodzie, aż będzie miękka, ok. pół godziny. Pod koniec dodaj 1 łyżeczkę soli.
Obierz cebulę, sparz i obierz pomidory, z chili i papryk usuń gniazda nasienne. Wszystko drobno posiekaj.
W garnku o grubym dnie rozgrzej oliwę, dodaj cebulę i chili i smaż dwie minuty. Wrzuć posiekaną paprykę i smaż trzy minuty. Mieszaj od czasu do czasu. Dodaj pomidory i tymianek, przykryj i gotuj 15 minut, aż pomidory rozpadną się i utworzą sos. Jeśli będzie bardzo rzadki, odparuj nadmiar wody, gotujac chili parę minut bez przykrycia. Posól i popieprz do smaku.
Fasolę odcedź i wrzuć do pomidorowego sosu.
Oliwki pokrój wzdłuż na pół, wrzuć do garnka. Wyłącz ogień.
Miąższ z awokado pokrój w kostkę. Dodaj do chili, wymieszaj.
Podawaj gorące z chipsami kukurydzianymi lub świeżym pieczywem.

SAŁATKA AMERYKAŃSKA

1 główka sałaty lodowej lub kruchej (ale o twardych, zwartych liściach)
2 duże awokado
1 szkl. mrożonej zielonej fasolki szparagowej
1 szkl. gotowanej czerwonej fasoli z puszki
1 szkl. gotowanej ciecierzycy z puszki
15 dag sera cheddar
1 mała zielona papryka
1 mała czerwona papryka
1/2 szkl. oliwy z oliwek
1/2 szkl. soku z cytryny
2 łyżki miodu
2 łyżki posiekanej natki pietruszki
świeżo mielony pieprz

Fasolkę szparagową wrzuć do wrzącej osolonej wody i gotuj 5 minut. Odcedź i przelej zimną wodą.
Umyj paprykę i pokrój w drobną kostkę. Miąższ awokado pokrój w grubszą kostkę, tak samo cheddar.
Wymieszaj w misce fasolkę szparagową z fasolą i ciecierzycą z puszki, dodaj cheddar, paprykę i awokado.
Do półlitrowego słoika wlej oliwę, sok z cytryny, dodaj połowę natki pietruszki, szczyptę pieprzu, miód i 1 płaską łyżeczkę soli. Zakręć słoik i potrząsaj nim, żeby wszystkie składniki dokładnie się wymieszały. Polej sosem warzywa w misce i wymieszaj je delikatnie, uważając, aby nie uszkodzić awokado.
Podawaj porcje sałatki na liściach sałaty, posypane pozostałą natką pietruszki i odrobiną pieprzu.

GAZPACHO Z AWOKADO

4 duże dojrzałe pomidory albo pomidory z puszki (400 g)
1 duża czerwona papryka
1 duży szklarniowy ogórek
2 awokado
3 szkl. soku pomidorowego 3 łyżki posiekanej natki pietruszki
1 łyżka posiekanych listków mięty
świeżo mielony pieprz
1 czerwona cebula (niekoniecznie)

Pomidory sparz wrzątkiem, obierz ze skórki. Ogórki obierz, przekrój wzdłuż na pół i łyżką wybierz nasiona. Pomidory i ogórki pokrój drobno. Cebulę posiekaj. Miąższ z półtora awokado pokrój w drobną kostkę. Wszystko to zmiksuj wraz z połową mięty i pietruszki na jednolitą masę. Jeżeli będzie się trudno miksowała, dolej odrobinę soku pomidorowego. Przełóż do dużej miski, wymieszaj z resztą soku pomidorowego, dodaj sok z cytryny, pieprz i sól do smaku. Dobrze wymieszaj.
Pozostały miąższ awokado pokrój w drobną kostkę.
Podawaj zupę w małych miseczkach udekorowanych kosteczkami awokado i pozostałymi ziołami.

INDONEZYJSKIE PIECZONE AWOKADO

Asofetida to bardzo popularna na Dalekim Wschodzie przyprawa. Produkuje się ją z żywicy krzewów o tej samej nazwie. Najlepsza jest sproszkowana i wymieszana z odrobiną mąki i innych przypraw. W takiej postaci można kupić ją w sklepach z orientalną żywnością. Aromatem i smakiem przypomina trochę czosnek, dlatego w tym przepisie można ją zastąpić rozgniecionym ząbkiem czosnku.

2 duże awokado
20 dag tofu
1/2 szkl. mrożonego groszku
1 łyżeczka startego korzenia imbiru
1 łyżeczka oleju sezamowego
1 łyżka sosu chili
1 łyżka słodkiego sosu sojowego
2 łyżki kremowego tłuszczu kokosowego lub gęstej śmietany
1 łyżka soku z cytryny
1 łyżka posiekanej natki kolendry
2 łyżki oleju
1/2 łyżeczki asofetidy

Tofu pokrój w centymetrowe kwadraty. Groszek zalej wrzątkiem, pogotuj przez 2 minuty, odcedź i ostudź.
Na patelni o grubym dnie lub w woku rozgrzej olej, dodaj asofetidę i smaż przez parę sekund. Dodaj imbir, wymieszaj i smaż przez następne pół minuty. Wrzuć kostki tofu i przyrumień je z każdej strony. Skrop wszystko olejem sezamowym, sosem sojowym i chili. Dodaj tłuszcz kokosowy (lub śmietanę) i mieszaj, aż się rozpuści. Wsyp groszek, kolendrę, 1 łyżeczkę soli, wlej sok z cytryny. Wymieszaj, odstaw z ognia.
Awokado przekrój wzdłuż na pół, przekręć połówki w odwrotnych kierunkach, rozłóż je i usuń pestkę. Wybierz delikatnie łyżką część miąższu, zostawiając półtoracentymetrową warstwę. Wybrany miąższ pokrój w duże kawałki, dodaj do tofu na patelni i delikatnie wymieszaj.
Rozgrzej piekarnik do 180 st. C. Wydrążone połówki awokado umieść w żaroodpornym naczyniu, do każdej nałóż kopiasto farszu. Zapiekaj 10 minut i podawaj natychmiast.

IZRAELSKI DESER

3 średnie awokado
1 limonka
1 szkl. śmietany kremówki
4 łyżki miodu
2 pomarańcze
50 g migdałów krojonych w słupki

Migdały upraż na złoto na suchej patelni. Z limonki wyciśnij sok. Miąższ z awokado zmiksuj z miodem i sokiem z limonki. Pomarańcze sparz wrzątkiem, z jednej obetrzyj skórkę. Obie obierz, podziel na cząstki i zdejmij z nich białą skórkę. Przekrój cząstki na połówki.
Śmietanę wymieszaj z 1 łyżeczką cukru i ubij na sztywno. Wymieszaj z kremem z awokado, otartą skórką pomarańczy i 3/4 wszystkich migdałów i cząstek pomarańczy.
Nałóż deser do pucharków, udekoruj pozostałymi migdałami i pomarańczami. Podawaj schłodzony, z lodówki.

Świeże zioła

ZUPA FASOLOWA Z ZIOŁAMI

1/2 kg świeżej (nie suszonej) białej fasoli
garść świeżych liści: majeranku, bazylii i oregano
2 średnie ziemniaki
1/2 łyżeczki kurkumy
1 łyżeczka masła
2 listki laurowe
1 łyżeczka pieprzu białego
2 suszone prawdziwki
5 łyżek gęstej śmietany
2 litry bulionu warzywnego (ostatecznie może być z kostki)

Zioła umyj, osusz i posiekaj. Ziemniaki obierz i pokrój w drobną kostkę. Fasolkę umyj, przebierz, zalej wrzącym bulionem. Dodaj masło, liść laurowy, prawdziwki, połowę posiekanych ziół i gotuj pod przykryciem przez 40 minut. Wyjmij z garnka około 1 szklanki ugotowanej fasoli, resztę zupy zmiksuj na krem, dodając pozostałe składniki i 1,5 łyżeczki soli. Kremem zalej całą fasolę, dodaj pozostałe zioła i zamieszaj. Podawaj najlepiej z małymi grzankami posypanymi odrobiną parme-zanu podczas pieczenia.

Bulion przygotowuje się w prosty sposób. Duży pęk włoszczyzny należy obrać i posiekać razem z zielonymi częściami warzyw (oprócz liści marchewki). Zalać 2 litrami wrzącej wody, dodać łyżeczkę masła, ziele angielskie, liść laurowy i gotować 30 min. Cały czas uzupełniać wyparowującą wodę. Odcedzić i pozostawić do ostygnięcia, zebrać tłuszcz, który zastygnie na powierzchni.

ZIEMNIAKI Z GRZYBAMI ZAPIEKANE W ZIOŁACH

1 kg jak najmniejszych ziemniaków
5 małych grzybów (kurek, podgrzybków bądź pieczarek)
garść świeżych liści: bazylii, oregano i tymianku
2 łyżki masła
1 łyżka oliwy z oliwek
1 mały oscypek
1/2 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
Na sos:
1 opak. śmietankowego serka do smarowania pieczywa
1/2 szkl. kwaśnej śmietany
pieprz,
słodka papryka

Ziemniaki umyj i dokładnie wyszoruj szczotką do warzyw, nie obieraj. Ugotuj w osolonej wodzie do miękkości.
Odcedź i pokrój w połówki, większe sztuki w ćwiartki.
Zioła umyj, osusz i posiekaj. Odłóż jedną łyżkę.
Grzyby oczyść i pokrój w plasterki. Oscypek pokrój w drobną kostkę. Na patelni rozgrzej masło i oliwę, wrzuć posiekane zioła i smaż przez chwilę. Dodaj plastry grzybów, zamieszaj. Duś pod przykryciem 5 minut, następnie dodaj ziemniaki i teraz już bez przykrycia smaż wszystko ok. 15 minut, aż ziemniaki się zarumienia, a grzyby będą miękkie. Dodaj oscypek, pozwól, aby się odrobinę rozpuścił. Zdejmij patelnię z ognia, popieprz i dosól do smaku.
Składniki sosu wymieszaj na gładką masę.
Podawaj ziemniaki z rozetką sosu, posypaną po wierzchu resztą siekanych ziół.

ZIOŁOWE PLACKI ZIEMNIACZANE

5 gałązek estragonu
5 galązek natki pietruszki
3 duże ziemniaki
3 łyżki oliwy z oliwek
1/2 kostki masła
sól
pieprz

Zioła umyj, osusz i drobno posiekaj. Ziemniaki umyj i obierz. Na największych oczkach tarki zetrzyj ziemniaki na jak najdłuższe słupki. Odciśnij z nich sok. Dodaj posiekane zioła, 1 łyżeczkę soli, szczyptę pieprzu i dokładnie wymieszaj. Na teflonowej patelni rozgrzej 2 łyżki masła i 2 łyżki oliwy. Nakładaj po łyżce tartych ziemniaków, formując placki. Smaż po 3 minuty z obu stron, do złotego koloru. Wyjmij, odsączaj na papierowym ręczniku. Smaż aż do wyczerpania ciasta, uzupełniając za każdym razem tłuszcz na patelni. Podawaj na ciepło z maślanką.

NAPÓJ ANANASOWY Z MELISA I MIĘTĄ

1l soku ananasowego
garść gałązek mięty i melisy
1/4 małego świeżego ananasa
kostki lodu

Ananasa obierz dokładnie, usuwając stwardniałą skórkę. Pokrój w jak najdrobniejszą kostkę. Liście mięty i melisy z gałązkami umyj i zmiksuj w robocie kuchennym wraz z połową szklanki wody mineralnej. Przecedź otrzymaną mieszankę. Ja robię to, wykładając sitko jedną z warstw chusteczki higienicznej.
Zmieszaj sok ananasowy z sokiem ze zmiksowanych ziół, cząstkami ananasa i kostkami lodu. Otrzymasz doskonały orzeźwiający napój, idealny na przyjęcia lub proszone kolacje.

Grill

GRILLOWANE WARZYWA ZAWIJANE W TORTILLAS*

8 placków tortillas
2 łyżki oliwy z oliwek
2 bakłażany
2 małe żółte cukinie
8 małych pomidorów
1 duża czerwona papryka
1 duża zielona papryka
Marynata:
1/3 szkl. oliwy z oliwek
2 łyżki octu balsamicznego
1 łyżeczka suszonego oregano
1/2 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
ew. 1 ząbek czosnku
Sos:
50 g fety
1/2 szkl. jogurtu naturalnego
1 łyżeczka słodkiej papryki
parę listków świeżej bazylii

Wymieszaj i roztrzep widelcem wszystkie składniki marynaty, jeśli lubisz, dodaj rozgnieciony ząbek czosnku.
Umyj i pokrój warzywa w kostki o boku 2,5 cm. Pomidory pokrój wzdłuż na ćwiartki i wybierz z nich nasiona. Wrzuć warzywa do miski, zalej marynatą, wymieszaj i odstaw na 20 minut.
Na metalowe ruszty nabijaj po kolei kawałki różnych warzyw. Piecz co najmniej 10 cm nad żarem przez 15 minut, aż warzywa będą złoto-brązowe i miękkie. Co jakiś czas obracaj. Możesz do nabijania użyć drewnianych patyczków do szaszłyków, musisz je jednak potrzymać parę godzin w wodzie, aby nie zapaliły się na grillu.
Posmaruj placki z obu stron niewielką ilością oliwy z oliwek, przypiecz na grillu z obu stron po kilkanaście sekund. Formuj z placków rożki, wkładaj do nich dużą ilość warzyw ściągniętych z rusztu. Wymieszaj jogurt z fetą na gładką masę, dodaj posiekaną drobno bazylię i posyp po wierzchu papryką.
Podawaj każde tortillas razem z łyżką sosu na wierzchu.

Tortillas to meksykańskie okrągłe placki z mąki pszennej. Można kupić je w większych supermarketach lub sklepach z żywnością orientalną. Warzywa z grilla można też podać z innym pieczywem, np. indyjskimi czapati czy izraelskimi pit-tami, lub w kawałku wydrążonej, opieczonej na grillu bagietki.

GRILLOWANE ROMBY POLENTY Z SOSEM CAPONATA

1,5 szkl. polenty (drobno mielonej kaszki kukurydzianej)
1/2 łyżeczki pieprzu
1 łyżka oregano
2 łyżki tartego parmezanu
2 łyżki oliwy z oliwek
Sos:
1/4 szkl. oliwy z oliwek
1 łyżka cukru
szczypta pieprzu
1 duży bakłażan
1 duża papryka czerwona
2 szkl. siekanych pomidorów z puszki
1 szkl. przecieru pomidorowego z kartonika
2 łyżki siekanych świeżych liści bazylii
20 posiekanych czarnych oliwek
3 łyżki marynowanych kaparów

Caponata to włoska sałatka ze smażonych bakłażanów, pomidorów, oliwek i kaparów. Sos caponata to pomysł jednego z moich australijskich przyjaciół na bardziej płynną wersję sałatki, idealnąjako dodatek do grillowanej polenty. W garnku o grubym dnie zagotuj półtora litra wody, dodaj l łyżeczkę soli. Powoli, cały czas mieszając, wsypuj polentę. Gotuj ją 5 minut na dużym ogniu. Dodaj pieprz i oregano, zmniejsz ogień do minimum i gotuj bez przykrycia, od czasu do czasu mieszając, 15 minut, aż masa będzie bardzo gęsta (taka, że stanie w niej łyżka). Przełóż polentę do wysmarowanej oliwą blaszki do pieczenia (najlepiej kwadratowej, o boku 23 cm), wygładź wierzch i wstaw do lodówki na parę godzin, żeby stężała.
W tym czasie przygotuj sos. Bakłażan i paprykę umyj i pokrój w kostkę o boku 1,5 cm. Podgrzej w ron-delku oliwę, a kiedy będzie gorąca, wrzuć do niej bakłażan, smaż 3 minuty, dodaj paprykę i duś razem pod przykryciem 10-15 minut, aż bakłażan będzie jędrny. Mieszaj. Dodaj pomidory i przecier, sól, bazylię, zwiększ ogień do maksimum i mieszając gotuj przez parę minut, by odparować wodę. Dodaj cukier, oliwki, kapary i pieprz. Pokrój polentę na 12 rombów, posmaruj oliwą i piecz na rozgrzanym grillu po 5-7 minut z każdej strony. Podawaj romby z grillowanej polenty polanę sosem caponata i posypane tartym parmezanem. Dla lepszego smaku możesz położyć na wierzch każdej porcji po parę listków rucoli.

PIECZONE BANANY W SOSIE RUMOWYM

6 dojrzałych bananów
3 limonki lub małe cytryny
4 łyżki brązowego cukru
3 łyżki masła
parę kropli olejku rumowego
0,5 l lodów waniliowych

Banany przekrój wzdłuż na pół, miejsca przecięcia posmaruj sokiem z l limonki. Piecz na rozgrzanym grillu skórką do dołu 4 minuty. W garnuszku roztop 2 łyżki masła, dodaj cukier, olejek rumowy i sok z 2 limonek. Zagotuj i mieszaj, aż cukier się rozpuści. Zdejmij z ognia. Pozostałym masłem posmaruj przecięcia bananów i przewróć je na grillu. Piecz ok. 5 minut, aż nabiorą złotobrązowego koloru. Podawaj polanę sosem rumowym, z gałką lodów waniliowych.

Kalafior

PIECZONY W PIEKARNIKU

1/2 kalafiora
1 mała papryka żółta
1 mała papryka czerwona
1/2 szkl. czarnych oliwek bez pestek
1/2 szkl. ciecierzycy
20 listków świeżej bazylii
1/4 szkl. oliwy z oliwek
50 g fety
1 łyżka suszonych ziół prowansalskich
1/2 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
1 łyżka soku z cytryny

Ciecierzycę namocz na noc w 2 szklankach wody, dodaj płaską łyżeczkę soli i gotuj pod przykryciem ok. 40 minut, aż jej ziarno da się rozetrzeć pomiędzy palcami.
Kalafior podziel na małe różyczki, paprykę pokrój na kwadraty o boku 2 cm. Wymieszaj je z oliwą, ziołami, pieprzem i 1 łyżeczką soli. Wstaw do nagrzanego do 250 st. C piekarnika i piecz co najmniej 20 minut, aż warzywa będą miękkie, z brązowymi końcówkami.
Przełóż warzywa do miski, dodaj ugotowaną ciecierzycę, oliwki, całe listki bazylii, sok z cytryny i wszystko wymieszaj.
Na końcu dołóż pokrojoną w kostkę fetę i zamieszaj delikatnie, aby nie uszkodzić sera.
Podawaj sałatkę ze świeżym pieczywem i paroma listkami sałaty.

SMAŻONY W ŚMIETANIE Z ORZECHAMI NERKOWCA

1 mały kalafior
1/2 szkl. orzechów nerkowca
15 dag zielonej fasolki szparagowej
1/2 l oleju słonecznikowego
2 łyżki masła
1/2 szkl. kwaśnej śmietany
1 łyżka posiekanej natki pietruszki
1/2 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
1 łyżeczka słodkiego sosu chili

Z fasolki dokładnie usuń wszystkie "żyłki" i łykowate części. Wrzuć ją do wrzącej osolonej wody i gotuj ok. 8 minut, aż będzie jędrna.
Kalafior podziel na różyczki o średnicy 2-2,5 cm.
W rondelku rozgrzej olej, wrzuć orzechy i smaż je, mieszając. Kiedy staną się złotobrązowe, wyjmij je i osusz na papierowych ręcznikach.
Do oleju wrzucaj partiami kalafiorowe różyczki i smaż, aż będą na tyle miękkie, że dadzą się przekroić nożem.
Po wyjęciu odsącz na papierowych ręcznikach i trzymaj pod przykryciem, aby nie wystygły.
Zrób sos: na patelni rozgrzej masło, dodaj pieprz, sól, sos chili i natkę, wymieszaj i wlej śmietanę. Ściągnij patelnię z ognia i dokładnie wymieszaj śmietanę z masłem. Uważaj, aby się nie ścięła.
Wymieszaj z sosem kalafior, fasolkę i orzechy.
Smażony kalafior podawaj natychmiast jeszcze ciepły jako przekąskę lub z pieczonymi ziemniakami i sałatą na obiad.

GOTOWANY W KREMOWYM SOSIE KADHI

1/2 kalafiora
2 duże marchewki
1/2 szklanki mrożonego groszku
garść zielonej fasolki szparagowej
1 łyżka masła
2 szkl. jogurtu naturalnego
1/2 szkl. mąki z ciecierzycy
szczypta chili i imbiru
1 łyżeczka curry ew. 1 łyżeczka posiekanych liści świeżej kolendry

Sos kadhi, popularny w północnych Indiach i Pakistanie, przyrządza się z jogurtu zagęszczanego mąką z prażonej ciecierzycy. Gotowane warzywa z sosem kadhi i z ryżem stanowią smaczny, pełnowartościowy posiłek.
Mąkę z ciecierzycy można kupić w sklepach z żywnością orientalną (besan) lub włoską (farina di cieci). Można też w młynku do kawy zmielić na proszek ciecierzycę i przyprażyć ja na suchej patelni tak, aby o ton pociemniała. W osta-teczności można wziąć mąkę sojową, dostępną w każdym sklepie ze zdrową żywnością.
Warzywa umyj, kalafior pokrój na różyczki o średnicy ok. 2 cm, marchew obierz i pokrój w ukośne plastry grubości 1 cm. Z fasolki dokładnie usuń wszystkie "żyłki" i łykowate części i każdą przekrój na pół. Gotuj wszystkie warzywa na parze 10-12 minut, aż będą jędrne. 5 minut przed końcem gotowania dodaj groszek.
Wymieszaj mąkę z jogurtem, najlepiej mikserem, aby nie było grudek. Dodaj curry, imbir i chili.
Rozgrzej w rondlu masło, wlej jogurt i gotuj go 10 minut na malutkim ogniu, od czasu do czasu mieszając. Zdejmij z ognia, dodaj ugotowane warzywa, łyżeczkę soli i posiekaną natkę kolendry.
Kalafior w sosie kadhi podawaj na ciepło, najlepiej z długoziarnistym ryżem ugotowanym na sypko.

Przekąski koktajlowe

OSCYPKOWE RULONIKI

6 małych podłużnych oscypków
1 świeży, chrupiący chleb alpejski
10 łyżek łagodnej musztardy
Do dekoracji:
natka pietruszki
czerwona papryka
czarne oliwki

Chleb pokrój w kostkę o bokach nie większych niż 1,5cm.
Oscypek pokrój wzdłuż na cienkie plasterki. Smaż je partiami na suchej, dobrze rozgrzanej patelni z obu stron na złoto, niecałe dwie minuty. Nie szkodzi, jeżeli plasterki gdzieniegdzie lekko zbrązowieją.
Każdy plaster posmaruj cieniutko musztardą, owiń go dookoła kawałeczka chleba i nadziej na drewnianą wykałaczkę. Musztarda powinna znajdować się w środku ruloników, a wykałaczkę należy nabić nie pionowo, lecz ukośnie, pod kątem. Należy robić to partiami, w miarę smażenia i dość szybko, dlatego że oscypek po ostygnięciu staje się twardy i nie można go już formować w ruloniki.
Resztę musztardy włóż do szprycy do dekorowania tortów. Na każdy rulonik wyciśnij rozetkę musztardy, a w jej środek włóż gałązkę natki pietruszki, malutką kostkę papryki lub plasterek czarnej oliwki.
Oscypkowe ruloniki można podawać zarówno na ciepło (wtedy są miękkie i soczyste), jak i na zimno (wtedy ser staje się chrupiący).

KORECZKI Z MOZZARELLĄ

200 g dobrej, najlepiej włoskiej, mozzarelli w zalewie
200 g małych koktajlowych pomidorów
pęczek świeżej bazylii
świeżo mielony pieprz
2 łyżki suszonych ziół prowansalskich

Mozzarellę wyjmij z zalewy, dokładnie osusz papierowym ręcznikiem i pokrój w sześciany o boku 1,5 cm.
Pomidory umyj, oderwij szypułki. Jeżeli mają średnicę nie większą niż 2,5 cm, użyj całych, jeżeli większą - pokrój je na połówki.
Bazylię umyj, osusz i oderwij listki.
Na wykałaczki nadziewaj kolejno mozzarellę, złożony na pół listek bazylii, pomidor, kolejny listek i kolejną kostkę mozzarelli.
Ułóż koreczki ściśle obok siebie na tacy lub desce i posyp obficie pieprzem, ziołami i solą. Przenieś na czystą tacę i podawaj.

KOSZYCZKI SEROWE

250 g jak najtwardszego żółtego sera
1 mała lodowa sałata
garść liści rucoli
2 marchewki
3 łyżki ziaren słonecznika
garść kiełków fasoli mung
1 łyżka oliwy z oliwek

Sałatę, rucolę, marchew oraz kiełki umyj i dokładnie osusz.
Sałatę porwij na drobne kawałki, marchew obierz i pokrój na cieniutkie słupki długości 3 cm.
Ziarna słonecznika upraż na suchej patelni na złoty kolor, pozostaw do ostygnięcia.
Ser schłódź w lodówce i zetrzyj na tarce o drobnych oczkach. Utarty ser nie powinien się zbytnio kleić, dlatego należy wybierać sery twarde i nie za tłuste.
Przygotuj sobie szklaneczkę (lub kieliszek) o średnicy nie większej niż 4 cm, ustaw ją dnem do góry.
Na rozgrzaną teflonową patelnię wsyp cieniuteńką warstewkę sera, jak placuszek, o średnicy 7-8 cm. Sera powinno być naprawdę mało (tak aby prześwitywała patelnia), ale powinien być rozsypany równomiernie, żeby nie było większych dziur. Ser bardzo szybko zacznie się topić i przypiekać. Kiedy utworzy już zwarty placek, podważ go drewnianą łopatką i delikatnie przenieś na szklaneczkę, nieprzypieczoną stroną do dołu. Teraz liczy się szybkość i precyzja. Placek przez parę sekund będzie jeszcze miękki i wtedy musisz uformować z niego koszyczek, czyli zagiąć brzegi placka lekko do dołu. Poczekaj, aż koszyczek stwardnieje, i delikatnie zdejmij go ze szklaneczki.
Wbrew pozorom to wcale nie jest trudne. Wprawę osiąga się już przy piątym koszyczku.
Sałatę, rucolę, kiełki, marchewkę i ziarna słonecznika wymieszaj dokładnie z oliwą i odrobiną soli. Najlepiej zrobić to, potrząsając miską. Ważne, aby wszystkie składniki były suche, inaczej woda rozmoczy serowe koszyczki.
Tuż przed podaniem rozłóż na tacach małe serwetki, na każdej postaw serowy koszyczek, wsyp do niego odrobinę sałatki i natychmiast podawaj.
Najlepiej koszyczki robić jak najmniejsze, na dwa kęsy. Jeśli wyszły ci większe, podawaj je z małymi jednorazowymi widelczykami.

SMAŻONE TORTILLE Z SAŁATKĄ ZIEMNIACZANĄ

5 gotowych tortilli,
2 szk. oleju słonecznikowego do smażenia,
2 ziemniaki,
2 małe korniszony,
1/2 szkl. orzechów nerkowca,
1/2 szkl. mrożonego zielonego groszku,
1/2 szkl. gęstego jogurtu naturalnego,
1/2 szkl. jogurtowego majonezu,
1 łyżka kminku,
pieprz, listki świeżej mięty do dekoracji

Tortille to meksykańskie placki wyrabiane z dodatkiem mąki kukurydzianej. Można kupić je w sklepach z orientalną żywnością lub w dużych supermarketach.
Każdą tortillę pokrój na 8 równych części, jak tort.
Rozgrzej cały olej w rondlu i usmaż na złoto kawałki tortilli. Po usmażeniu staną się chrupiące.
Na tym samym oleju usmaż na złoto orzechy nerkowca, następnie osusz je papierowym ręcznikiem i odstaw, niech przestygną.
Ziemniaki w łupinach ugotuj w osolonej wodzie. Ostudź, obierz i pokrój w dość drobną kostkę.
Groszek wrzuć do wrzącej wody, zagotuj, odcedź i ostudź.
Kminek (najlepiej indyjski, zwany też rzymskim) upraż na suchej patelni, aby zrobił się o ton ciemniejszy, i zmiel w młynku do kawy na proszek.
Korniszony pokrój w drobną kosteczkę.
Wymieszaj w misce ziemniaki, orzechy, groszek, korniszony, jogurt, majonez i połowę zmielonego kminku, dosól do smaku.
Na każdy trójkąt tortilli nałóż łyżkę sałatki i posyp ją odrobiną kminku. Przekąskę udekoruj listkami świeżej mięty.

PAKORY

1/2 szkl. białej mąki,
1/2 szkl. mąki besan,
1 płaska łyżeczka proszku do pieczenia,
1 łyżeczka słodkiej papryki,
1 łyżeczka curry,
1 mały kalafior,
1 szkl. zielonych oliwek,
1 duża czerwona papryka,
1 litr oleju słonecznikowego do smażenia

Pakora to kawałki warzyw obtoczone w cieście i smażone w głębokim oleju. W Indiach robi się je z dodatkiem mąki z mielonej ciecierzycy - besan, która nadaje pakorom wyjątkowej chrupkości. Besan można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, ale można też zastąpić mąką ze zmielonego grochu bądź soi. Ten przepis to moja zmodyfikowana, koktajlowa wersja pakory.
Kalafior i paprykę umyj i osusz. Kalafior pokrój w drobne różyczki, paprykę w 1,5-cm kostkę.
Na drewniane wykałaczki nadziewaj po 1 kawałku kalafiora i papryki oraz 1 oliwkę.
W misce zmieszaj obie mąki z przyprawami, czubatą łyżeczką soli i proszkiem do pieczenia. Mieszając mikserem, dolewaj stopniowo zimnej wody. Gdy powstanie gęste ciasto naleśnikowe, przestań dolewać wodę i miksuj jeszcze 2 minuty. Ciasto powinno być bardzo dobrze zmiksowane, żeby pakory były chrupkie.
W rondlu rozgrzej cały olej.
Maczaj w cieście kawałki warzyw nadziane na wykałaczki i wrzucaj na gorący olej. Smaż partiami na złotobrązowo. Mieszaj i przewracaj w czasie smażenia, aby się nie sklejały i równomiernie usmażyły. Odsączaj na papierowych ręcznikach i podawaj gorące.

Pieczone młode ziemniaki

PRZEPIS PODSTAWOWY

1 kg młodych ziemniaków,
1 łyżka masła,
2 łyżki oliwy z oliwek,
1 łyżka ziół prowansalskich

Ziemniaki obierz i pokrój w grubą kostkę (co najmniej 2 cm).
Blaszkę do pieczenia wysmaruj masłem, wysyp na nią ziemniaki, polej oliwą z oliwek, posyp ziołami i 1 łyżeczką soli.
Wstaw do piekarnika rozgrzanego do 220 st. C i piecz 20-30 minut, aż będą złote, a na brzegach nawet zabrązowione.
Pieczone ziemniaki można oczywiś-cie podawać po prostu ze szklanką maślanki, ale można także łączyć z różnymi składnikami, otrzymując inne, smaczne dania.

PIECZONE ZIEMNIACZKI Z KALAFIOREM W JOGURCIE

1/2 kg pieczonych młodych ziemniaków,
1 duży kalafior,
natka świeżej kolendry lub pietruszki,
1/2 litra oleju do smażenia,
3/4 litra naturalnego jogurtu,
1 łyżeczka pieprzu

Kalafior umyj, osusz i pokrój w różyczki o średnicy nie większej niż 3 cm. W rondelku rozgrzej olej i smaż kalafior partiami, jak frytki, do złotobrązowego koloru. Osusz z nadmiaru tłuszczu na papierowym ręczniku.
Natkę kolendry umyj, osusz i drobno posiekaj.
Wymieszaj upieczone ziemniaki z usmażonym kalafiorem, zalej 3/4 litra jogurtu, dodaj posiekaną natkę oraz łyżeczkę soli. Wymieszaj i podawaj na ciepło.
Możesz tę potrawę jeść również na zimno, jednak wtedy trzeba od razu zalać upieczone ziemniaki 1 litrem jogurtu. Zanim ostygną, "wypiją" nadmiar jogurtu.

PIECZONE ZIEMNIAKI Z WARZYWAMI W SOSIE PAPRYKOWYM

1/2 kg upieczonych młodych ziemniaków,
2 duże czerwone papryki,
1/2 szkl. mrożonego groszku,
1/2 kalafiora,
3 duże dojrzałe pomidory,
pęczek zielonej pietruszki,
2 łyżki masła,
po 1 łyżeczce słodkiej papryki i kurkumy,
świeżo mielony pieprz

Wszystkie warzywa umyj. Paprykę pokrój w grubą kostkę, kalafior podziel na różyczki o średnicy nie większej niż 3 cm. Pomidory sparz, obierz i pokrój w drobną kostkę. Natkę pietruszki umyj, osusz i posiekaj.
W garnku o grubym dnie roztop masło, wsyp do niego paprykę i kurkumę, smaż przez parę sekund. Wrzuć pokrojoną paprykę oraz kalafior. Wymieszaj, tak aby przyprawy dokładnie oblepiły warzywa, wlej 1/2 szklanki wody, przykryj i duś 7-10 minut, aż kalafior będzie ugotowany, ale jędrny. Pod koniec duszenia dodaj groszek (nie rozmrażaj go wcześniej).
Następnie dodaj pokrojone pomidory i pietruszkę, zamieszaj, duś jeszcze przez minutę. Dołóż serek śmietankowy, mieszaj, aż serek się rozpuści. Posól sos do smaku i dodaj odrobinę świeżo zmielonego pieprzu.
Na końcu wrzuć upieczone ziemniaki, zamieszaj i podawaj natychmiast.

PIECZONE ZIEMNIAKI ZE SZPINAKIEM

1/3 kg pieczonych młodych ziemniaków,
1/2 kg liści świeżego szpinaku,
1/2 kg szpinaku mrożonego w kulkach,
200 g wiejskiego serka (cottage),
3 łyżki świeżo tartego parmezanu,
1/2 szkl. śmietany,
2 łyżki mąki,
2 łyżki masła,
po 1 łyżeczce mielonych nasion kolendry, mielonych nasion kminku rzymskiego, słodkiej papryki, kurkumy, ew. 1 ząbek czosnku

Śmietanę wymieszaj z mąką na gładką pastę.
Liście szpinaku dokładnie umyj i pokrój. Na patelni rozgrzej masło, wsyp do niego przyprawy, smaż przez pół minuty, mieszając. Dodaj pokrojony świeży szpinak. Zamieszaj, przykryj i duś pod przykryciem. Jeżeli szpinak będzie się przypalał, dolej odrobinę wody. Po 7 minutach dodaj szpinak mrożony (nie rozmrażaj go wcześniej), przykryj i duś, aż się rozpuści i zagotuje. Wtedy dodaj serek, parmezan, ewentualnie zmiażdżony ząbek czosnku i śmietanę. Zagotuj wszystko jeszcze raz, cały czas mieszając. Na koniec dodaj łyżeczkę soli i pieczone ziemniaki.

Przystawki z oliwkami

Zielone i ciemne oliwki to nie różne gatunki, ale te same owoce zbierane na różnych etapach dojrzewania. Zielone - to oliwki niedojrzałe. Marynuje się je lub poddaje procesowi utleniania, pod wpływem którego zmieniają kolor na czarny lub brązowawy.
Naturalnie dojrzałe oliwki mają kolor fioletowoczarny i zawierają znacznie więcej tłuszczu. Najczęściej wyrabia się z nich oliwę lub je suszy.
Najsmaczniejsze są fioletowoczarne kalamaty z Grecji i zielonobrązowe oliwki nicejskie z Francji. Drogie, ale warte swojej ceny.

GRECKIE KORECZKI

Koreczki wzięły swoją nazwę i składniki od popularnej greckiej sałatki. Proponuję podobne eksperymenty z innymi sałatkami z surowych warzyw.

10 dag czarnych drylowanych oliwek w zalewie,
1 duży zielony ogórek,
3 dojrzałe, twarde pomidory,
20 dag sera feta,
zioła prowansalskie,
świeżo mielony pieprz

Oliwki odsącz na sitku. Obierz ogórek i pokrój w grubą kostkę, tak samo pomidory. Z pomidorów usuń pestki z mokrym miąższem. Fetę pokrój w kostkę.
Na drewniane wykałaczki lub specjalne patyczki do koreczków nadziewaj kolejno ogórek, fetę, pomidora i oliwki.
Koreczki układaj warstwami na tacy. Każdą warstwę posyp obficie ziołami prowansalskimi, świeżo mielonym pieprzem i odrobinką soli (pamiętając, że feta i oliwki są bardzo słone).
Pozostaw na 15 minut, aby warzywa przeszły aromatem ziół.

OLIWKI SMAŻONE W SOJOWEJ PANIERCE

30 dag marynowanych i drylowanych oliwek zielonych,
1/2 szkl. mąki białej,
1/3 szkl. mąki sojowej,
1/2 łyżeczki proszku do pieczenia,
po 1/2 łyżeczki: słodkiej papryki, pieprzu, kurkumy,
oliwa z oliwek do smażenia

Mąki, proszek do pieczenia, 1 łyżeczkę soli i przyprawy wymieszaj w wysokim naczyniu. Stopniowo, dolewając zimną wodę (ok. 2 szklanek), miksuj składniki na gładkie ciasto o konsystencji ciasta naleśnikowego. Powinno to trwać parę minut. Im lepiej ubijesz, tym bardziej chrupkie będzie ciasto po usmażeniu.
W rondlu o grubym dnie rozgrzej oliwę (lepiej, aby nie była to extra virgin, niektóre jej odmiany za bardzo się pienią przy smażeniu). Oliwy powinno być tyle, aby oliwki smażyły się, pływając w niej, tak jak frytki.
Wrzucaj po 3 oliwki do ciasta, wybieraj je wszystkie naraz ręką, pozwól obcieknąć nadmiarowi ciasta i wrzucaj do nagrzanego oleju. Powstały w ten sposób placuszek smaż z obu stron do brązowozłotego koloru.
Możesz kilka placuszków smażyć jednocześnie, uważaj jednak, aby się nie posklejały w czasie smażenia. Wykładaj smażone oliwki na papierowe ręczniki, żeby wchłonęły nadmiar tłuszczu. Podawaj natychmiast z różnymi dipami.

KRAKERSY Z PASTĄ OLIWKOWĄ

40 okrągłych krakersów (o średnicy 5 cm),
po 10 dag oliwek czarnych i zielonych, marynowanych w zalewie i drylowanych,
2 łyżki marynowanych kaparów,
20 dag serka ziołowego do smarowania pieczywa,
2 łyżki śmietany,
4 dojrzałe podłużne pomidory,
świeżo mielony pieprz,
garść świeżego tymianku

Pomidory umyj i pokrój na plastry. Z tymianku usuń stwardniałe łodyżki, umyj go, osusz i drobno posiekaj.
Oliwki odcedź na sitku. Połowę pozostaw do dekoracji, resztę wraz z kaparami zmiksuj na pastę, najlepiej w blenderze. Wymieszaj pastę dokładnie z serkiem i śmietaną, dodaj odrobinę pieprzu do smaku. Na krakersach połóż po plasterku pomidora, na nim rozetkę pasty oliwkowej.
Do zrobienia rozetek użyj szprycy do dekoracji tortów z końcówką o jak największym otworze, żeby drobinki zmielonych oliwek i kaparów jej nie zapychały.
Posyp wszystko odrobiną tymianku, a na wierzchu umieść oliwkę.
Podawaj krakersy natychmiast po zrobieniu, inaczej rozmiękną od pomidorów. Jeśli chcesz przystawkę wykonać wcześniej, po prostu zrezygnuj z pomidora. Będzie równie smaczne.

Zupy z indyjskiej fasoli

ŻÓŁTY MUNG DAL Z RADŻASTANU

1 szklanka łuskanego mung dalu,
kawałek kalafiora wielkości pięści,
1 małe czerwone chili,
1/2 szklanki mrożonego groszku,
1 łyżeczka kminku indyjskiego,
1 łyżeczka kurkumy,
po 1 łyżce sklarowanego i zwykłego masła,
kłącze świeżego imbiru wielkości orzecha włoskiego

Mung dal dokładnie przebierz i przepłucz w zimnej wodzie, co najmniej 5 razy ją zmieniając. Zalej 3 szklankami gorącej wody, dodaj kurkumę, masło i gotuj ok. 20 min na gęste puree. Zmiksuj je w blenderze. Pokrój kalafior na małe różyczki, ugotuj wraz z groszkiem w odrobinie wody i razem z wodą dodaj je do zmiksowanego dalu.
Chili rozkrój na pół, wybierz pestki i drobniutko posiekaj. Imbir obierz i zetrzyj na tarce o drobnych oczkach.
W rondelku rozgrzej sklarowane masło, wrzuć kminek, smaż chwilę, a gdy lekko pociemnieje, dodaj chili i imbir. Zdejmij z ognia, gdy imbir lekko zbrązowieje. Ostrożnie dolej szklankę zmiksowanego dalu, wymieszaj ze smażonymi przyprawami, połącz z pozostałą zupą i posól.

MUNG DAL Z BENGALU

1 szklanka zielonego mung dalu,
1 łyżka masła,
1 łyżeczka pieprzu ziołowego,
2 liście laurowe

Fasolę dokładnie przebierz i umyj. Zalej 3 szklankami wody, dodaj pozostałe składniki i gotuj pod przykryciem na dużym ogniu 30-40 min, aż fasola się rozgotuje (ziarna popękają i otworzą się). W trakcie gotowania uzupełniaj wodę. Posól do smaku.

SABAT DAL Z GUDŻARATU

1,5 szklanki sabat dalu,
1/2 szklanki czerwonej fasoli namoczonej na noc,
2 kawałki kory cynamonowej,
2 łyżki masła,
2 łyżki koncentratu pomidorowego,
1/2 szkl. śmietany,
ew. 2 łyżki indyjskich łagodnych pikli z mango

Fasolę i sabat dal umyj, zalej 5 szklankami wody, wrzuć korę cynamonową i gotuj pod przykryciem 1-1,5 godz., aż ziarna fasoli będą miękkie i dadzą się rozetrzeć pomiędzy palcami.
Drewnianą łyżką rozetrzyj jak najwięcej ugotowanej fasoli o ścianki garnka, dodaj masło, koncentrat pomidorowy, pikle, przykryj i gotuj 45 minut. Gdy dal zgęstnieje, dodaj śmietanę i sól do smaku.

SAMBAR TOOR DAL Z POŁUDNIOWYCH INDII

1 szklanka łuskanego toor dalu,
1/2 łyżeczki kurkumy,
1 łyżka masła,
1 łyżka pasty z tamaryndy *,
1/2 szkl. świeżego startego kokosa,
1 łyżeczka brązowego cukru,
2 łyżki oleju słonecznikowego,
1 łyżeczka nasion czarnej gorczycy,
1/2 małego chili,
2 łyżki sambar masali,
natka kolendry lub pietruszki

* Tamarynda to bardzo kwaśne owoce drzewa tamaryndowca. Sprzedawane są suszone, sprasowane w bloki lub jako pasta. W tym przepisie można ostatecznie zastąpić je sokiem z 1 cytryny.

Toor dal umyj dokładnie i namocz w 4 szklankach gorącej wody na 4 godz. Odcedź, zalej 5 szklankami zimnej wody, dodaj kurkumę i masło, zagotuj na dużym ogniu, potem zmniejsz ogień i gotuj 1 godzinę.
Tamaryndę namocz w 1/3 szklanki gorącej wody. W blenderze zmiksuj kokos, cukier, chili i 1/2 szklanki zimnej wody, dołóż rozpuszczoną tamaryndę i dodaj to wszystko pod koniec gotowania do dalu.
Na patelni rozgrzej olej i smaż gorczycę, mieszając. Gdy zacznie strzelać, wsyp sambar masalę, zamieszaj. Połącz z gotującym się dalem. Posól do smaku i posyp posiekaną natką.

Ryż po indyjsku

Pulao to indyjska potrawa z ugotowanego na sypko ryżu z dodatkiem warzyw, przypraw i orzechów. Do dzisiejszych przepisów najlepiej użyć białego ryżu basmati lub innego długoziarnistego. Ryż przed gotowaniem powinno się dokładnie wypłukać zimnej wodzie i osuszyć.

MÓJ PRZEPIS NA PULAO

1,5 szkl. ryżu,
3 łyżki masła,
1 łyżeczka kurkumy,
1/2 szkl. mrożonego groszku,
1 czerwona papryka,
garść orzeszków pinii,
1 mała zielona papryczka peperoni,
posiekane liście bazyli i pietruszki,
cytryna i czarne oliwki do dekoracji

Papryczkę pokrój w drobną kostkę, paprykę w grubszą.
Zagotuj 3 szklanki wody.
W garnku o grubym dnie roztop masło, dodaj kurkumę, smaż przez chwilę, wrzuć pokrojone papryki, po minucie dodaj ryż i smaż, mieszając, aż ziarna zrobią się przezroczyste i nasiąkną tłuszczem. Wlej uprzednio ugotowaną wodę, wsyp 2 płaskie łyżeczki soli i groszek, doprowadź do wrzenia, przykryj i zmniejsz gaz do minimum. Dalej gotuj ryż jak w pierwszym przepisie.
Orzeszki pinii upraż na złoto na suchej patelni, dodaj do ryżu, delikatnie wymieszaj. Podawaj posypane posiekanymi ziołami i udekorowane oliwkami i plasterkami cytryny.

PUSHPANNA PULAO Z BOMBAJU

1,5 szkl. ryżu,
1/2 łyżki prawdziwego szafranu,
1 łyżka gorącego mleka,
2 łyżeczki świeżo utartej gałki muszkatołowej,
3 łyżki masła,
1 łyżka oleju,
1 łyżka nasion kopru włoskiego,
1 łyżeczka nasion kminku indyjskiego,
1 spory kawałek kory cynamonowej,
5 goździków,
2 łyżki brązowego cukru,
po 1/4 szkl. posiekanych orzechów nerkowca, migdałów posiekanych w słupki, rodzynek, utartego świeżego kokosa, ugotowanego mrożonego groszku,
po 1/2 łyżeczki pieprzu i pieprzu cayenne

Zalej szafran mlekiem na 5 minut. Wlej do garnka 3 szklanki wody, rozpuszczony szafran, gałkę, 2 łyżeczki soli i zagotuj pod przykryciem, żeby woda nie wyparowała.
W garnku o grubym dnie rozgrzej połowę masła i usmaż na złocisty kolor orzechy i migdały. Wybierz je łyżką cedzakową, a do garnka wrzuć rodzynki. Posmaż je chwilę; gdy spęcznieją, wyjmij i dodaj do orzechów.
Do garnka włóż teraz resztę masła, wsyp ryż i smaż go przez parę minut, cały czas mieszając, aż ziarenka staną się przezroczyste i nasiąkną tłuszczem. Wtedy zalej ryż przegotowana wodą z przyprawami, doprowadź go do wrzenia, przykryj, zmniejsz ogień do minimum i zostaw tak na ok. 15-20 minut. Nie odkrywaj i nie mieszaj ryżu w tym czasie! Potem zerknij pod przykrywkę, czy wchłonął całą wodę. Jeżeli tak, jest gotowy. Zestaw go z ognia, niech postoi pod przykryciem jeszcze 5 minut, żeby doszedł.
Na patelni rozgrzej olej, wrzucaj do niego po kolei nasiona kminku, kopru włoskiego, korę cynamonową, goździki. Smaż wszystko przez 1 minutę, cały czas mieszając i uważając, aby nie przypalić przypraw. Dodaj oba rodzaje pieprzu i utarty orzech kokosowy, zamieszaj parę razy, wrzuć smażone orzechy i rodzynki, cukier oraz ugotowany groszek. Zdejmij patelnię z ognia, dodaj ryż i delikatnie wymieszaj.

BAYGUN PULAO Z BENGALU

1,5 szkl. ryżu,
5 łyżek oleju słonecznikowego,
3 łyżki sezamu,
1 szkl. ugotowanej ciecierzycy (może być z puszki),
1/4 szkl. orzeszków ziemnych,
1 mały bakłażan,
1 łyżka startego świeżego imbiru,
1 łyżeczka cukru,
1 łyżka soku z cytryny,
1 łyżeczka świeżo mielonego pieprzu,
1 łyżeczka kminku indyjskiego

Bakłażan umyj i pokrój w kostkę o boku 1 cm.
Sezam upraż na złoto na suchej patelni, od czasu do czasu mieszając, ostudź i zmiel na proszek w młynku do kawy.
Zagotuj 3 szklanki wody.
W garnku o grubym dnie rozgrzej olej i usmaż na złoto orzeszki ziemne. Wyjmij je łyżką cedzakową, szybko wsyp do oleju kminek, a kiedy odrobinę ściemnieje, dodaj imbir. Mieszaj przez chwilę. Dorzuć bakłażan oraz 2 płaskie łyżeczki soli. Smaż wszystko przez ok. 3 min, aż bakłażan wchłonie cały olej i stanie się przezroczysty. Dodaj ryż, pomieszaj przez minutę, zalej ugotowaną wcześniej wodą, dodaj sok z cytryny, cukier oraz pieprz, przykryj, doprowadź do wrzenia i gotuj ryż, jak w przepisie obok.
Ugotowany ryż wymieszaj delikatnie z ciecierzycą.
Usmażone orzeszki ziemne posiekaj w dość duże kawałki i zmieszaj z sezamowym proszkiem. Tuż przed podaniem dodaj do ryżu i jeszcze raz delikatnie wszystko wymieszaj.

Serniki bez jajek

Z JABŁKAMI I KONFITURĄ WIŚNIOWĄ

3/4 kg trzykrotnie mielonego twarogu
100 g waniliowego serka homogenizowanego
100 g cukru
1/2 cytryny
1 torebka budyniu waniliowego
4 łyżki masła
1 kg kwaskowych jabłek
2 łyżki cukru pudru
1 szkl. konfitur wiśniowych
1/2 szkl. konfitur morelowych
2 łyżki płatków migdałowych
Ciasto:
20 g drożdży
35 dag maki
1/2 szkl. mleka
1 łyżka cukru
3 łyżki masła

W dużej misce rozpuść w letnim mleku drożdże i cukier. Dodaj 3 łyżki mąki, wymieszaj i odstaw w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Roztop i ostudź masło, odrobiną wysmaruj blaszkę (40 x 40 cm).
Kiedy mieszanina w misce podwoi objętość, zagnieć ciasto, dodając po trochu resztę mąki. Gdy wgnieciesz niemal całą mąkę, dodaj masło. Zagniataj dalej, aż otrzymasz dość zwarte, ale miękkie ciasto, nie klejące się do rąk (jeśli się klei, dodaj jeszcze odrobinę mąki). Przykryj ciasto ściereczką i odstaw do wyrośnięcia w ciepłe miejsce na 30 min.
Z cytryny obetrzyj skórkę i wyciśnij sok. Jabłka obierz, specjalnym przyrządem usuń z nich gniazda nasienne i pokrój w cienkie plasterki z otworem w środku.
Miękkie masło rozetrzyj z cukrem na pulchną masę, dodaj budyń, sok i skórkę z cytryny, twaróg oraz serek i ucieraj przez parę minut.
Cieniutko rozwałkuj ciasto i wyłóż nim spód blaszki, tak aby odrobinę wchodziło na boczne ścianki.
Na cieście rozsmaruj masę serową, na niej ułóż plastry jabłek, tak żeby odrobinę na siebie zachodziły, jak gonty.
Odstaw na 15 minut do wyrośnięcia.
Nagrzej piekarnik do 190 st. C.
Piecz sernik na środkowym poziomie piekarnika 20 minut.
Wyjmij blaszkę i nałóż w otwory w plastrach jabłek marmoladę wiśniową.
Posyp sernik cukrem pudrem (najlepiej przez sitko) i znowu wstaw do piekarnika na 20 minut.
Płatki migdałowe upraż na złoto na suchej patelni.
Jeszcze gorący sernik posmaruj pędzelkiem roztrzepaną konfiturą morelową i posyp płatkami. Podawaj z rozetką bitej śmietany.

CZEKOLADOWY

Ciasto:
2 szkl. mąki
1/2 szkl. oleju
1 szkl. jogurtu naturalnego
3/4 szkl. cukru
1 płaska łyżeczka sody
1 płaska łyżeczka proszku do pieczenia
2 łyżki kakao
Masa serowa:
75 dag twarogu trzykrotnie mielonego
15 dag cukru pudru
1 szkl. mleka
1 torebka budyniu waniliowego
1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
1 gotowa czekoladowa polewa do ciast

Wszystkie składniki ciasta dokładnie zmiksuj na gładką masę.
Nagrzej piekarnik do 180 st. C.
Wylej ciasto na wysmarowaną tłuszczem blaszkę (25 x 40 cm) i wstaw do piekarnika na 30 min.W tym czasie zmiksuj pozostałe składniki (oprócz polewy) na masę o konsystencji ugotowanego budyniu.
Wyłóż masę na podpieczone ciasto, równomiernie rozsmaruj i wstaw do piekarnika. Piecz ok. 30 min, aż masa serowa zezłoci się.
Po ostudzeniu wyjmij sernik z blaszki i polej polewą czekoladową.

"TIRAMISU" Z OWOCAMI

Ten sernik ten, podobnie jak słynny deser tiramisu, robi się z włoskiego sera mascarpone, dzięki czemu ma równie wyjątkową, kremową konsystencję. W tym przepisie mascarpone można w ostateczności zastąpić śmietankowym lub jogurtowym serkiem do smarowania pieczywa.

40 dag herbatników
20 dag miękkiego masła
40 dag (3/4 puszki) skondensowanego słodkiego mleka
1/2 szkl. świeżo wyciśniętego soku z cytryny
40 dag mascarpone
1 szkl. owoców do wyboru: brzoskwiń pokrojonych w kostkę, truskawek, wydrylowanych wiśni lub malin
po parę kropli olejku waniliowego i migdałowego
listki świeżej mięty

Połamane herbatniki zmiksuj partiami na proszek. Rozetrzyj go dokładnie ręką z miękkim masłem i olejkiem migdałowym. 2 łyżki masy odłóż do dekoracji, resztą wyłóż, dobrze ugniatając, tortownicę o średnicy 20 cm.
W kubku miksera do robienia koktajli przez 2 minuty mieszaj mascarpone, olejek waniliowy, sok z cytryny i skondensowane mleko. Odstaw na 5 minut do stężenia. Potem wymieszaj z owocami i przełóż do tortownicy. Posyp rozkruszoną masą herbatnikową, udekoruj listkami mięty. Wstaw sernik do lodówki na parę godzin.

Zielony groszek

RYŻ Z GROSZKIEM I MIGDAŁAMI

1 szkl. ryżu basmati (lub innego długoziarnistego)
1 szkl. zielonego wyłuskanego groszku
1/3 szkl. migdałów
3 łyżki masła lub oleju
1/4 łyżeczki kurkumy
kawałek kory cynamonowej (ok. 4 cm)
3 goździki
2 liście laurowe

Ryż umyj, odcedź i osusz.
W garnuszku zagotuj 2 szklanki wody z kurkumą, liśćmi laurowymi i 3/4 łyżeczki soli. Wyciągnij liście i odstaw.
Migdały posiekaj, ale nie za drobno. W garnku o grubym dnie rozpuść masło, wrzuć cynamon i goździki. Smaż na średnim ogniu przez 1 minutę. Wsyp migdały. Cały czas mieszaj. Kiedy migdały nabiorą złotego koloru, wsyp ryż a smaż przez 2 minuty, aż ryż stanie się szklisty. Cały czas mieszaj. Zalej ryż wodą z solą i kurkumą. Wrzuć również groszek. Wymieszaj i zagotuj na dużym ogniu. Kiedy woda zawrze, zmniejsz ogień do minimum i przykryj garnek szczelną przykrywką. Gotuj tak ryż 15-20 minut. W żadnym wypadku nie mieszaj. Ryż jest gotowy, kiedy wchłonie całą wodę z garnka. Powinien być sypki i nie kleić się.
Ryż z migdałami i zielonym groszkiem podaje się na gorąco. Wspaniale pasuje do gęstych zup i duszonych warzyw z przyprawami.

MATAR PANIR

2 litry tłustego mleka
2 płaskie łyżeczki kwasku cytrynowego
8 dużych pomidorów
2 łyżki koncentratu pomidorowego
2 szkl. łuskanego groszku
2 łyżki oleju słonecznikowego
1/2 łyżeczki garam masali
1 łyżeczka cukru, najlepiej brązowego
1/2 łyżeczki słodkiej papryki
1/2 łyżeczki curry
1 mała zielona papryczka chili
1 łyżka startego świeżego imbiru
2 szkl. oleju do smażenia

Zagotuj mleko. Kiedy zawrze, wyłącz ogień i wsyp powoli kwasek cytrynowy. Leciutko zamieszaj, odczekaj minutę. Mleko powinno się ściąć, tzn. od seledynowej serwatki powinien oddzielić się dość twardy biały ser, czyli panir.
Przelej ostrożnie zawartość garnka przez drobne sitko. Zachowaj 2 szklanki serwatki, resztę wylej. Ser na sitku przyciśnij czymś ciężkim, np. miseczką z wodą na co najmniej pół godziny.
Groszek gotuj na parze 10 minut. Pomidory sparz i obierz ze skórki. Pokrój w kostkę.
Chili umyj, rozkrój, usuń nasionka i drobno posiekaj.
Rozgrzej 2 łyżki oleju słonecznikowego w dużym garnku o grubym dnie. Dodaj utarty na tarce imbir i chili i smaż 1 minutę. Dorzuć pomidory, cukier i przyprawy. Zakryj garnek przykrywką, ale niezupełnie, i od czasu do czasu mieszając, gotuj pomidory 15 minut, aż się rozpadną i utworzą sos. W tym czasie wyjmij panir z sitka i pokrój w kostkę o boku 1,5 cm.
W rondelku rozgrzej olej do smażenia. Smaż w nim partiami kawałki paniru, jak frytki, aż staną się złotobrązowe. Wtedy wyjmij je i osusz na papierowym ręczniku.
Do pomidorów dodaj 1,5 szklanki serwatki, groszek, koncentrat pomidorowy, 1,5 łyżeczki soli i zagotuj wszystko. Zmniejsz ogień i gotuj bez przykrycia 10 minut. Dodaj usmażone kostki paniru i gotuj jeszcze 5 minut.
Potrawa potrzebuje po ugotowaniu co najmniej 20 minut, aby panir nasiąknął sosem pomidorowym. Jedz na gorąco z potrawami z ryżu lub świeżym pieczywem.

KROKIETY ZIEMNIACZANE Z ZIELONYM GROSZKIEM

3 duże ziemniaki
1 szkl. łuskanego zielonego groszku
pęczek świeżej kolendry lub natki pietruszki
1 szkl. bułki tartej
1/4 szkl. oleju
1 łyżeczka świeżo zmielonego pieprzu

Obierz ziemniaki, pokrój w drobną kostkę, ugotuj w lekko osolonej wodzie do miękkości. Odcedź i rozgnieć dokładnie. Odstaw do wystygnięcia. Natkę lub kolendrę opłucz, osusz i posiekaj.
Groszek ugotuj na parze lub w małej ilości wody. Jeżeli groszek jest świeży, nie powinno to trwać dłużej niż 12-15 minut (ugotowane ziarenko groszku da się całkowicie rozgnieść pomiędzy palcami).
Do ziemniaków dodaj natkę, pieprz, 1 łyżeczkę soli i bułkę tartą, zagnieć wszystko dokładnie ręką. Dodaj groszek i delikatnie wymieszaj, aby połączył się z masą.
Podziel masę na 12 równych części. Z każdej ulep kulkę i spłaszcz ją między dłońmi na placuszek o średnicy ok. 7 cm.
Na patelni, najlepiej teflonowej, rozgrzej olej. Smaż partiami krokiety po 3-4 minuty z każdej strony. Gotowe powinny być chrupiące i złotobrązowe. Z patelni przekładaj je na papierowy ręcznik, aby odsączyć tłuszcz. Krokiety dobrze smakują z różnego rodzaju piklami i czatnejami, a także kwaśną gęstą śmietaną.

MIĘTOWY CHŁODNIK Z ZIELONEGO GROSZKU

1/2 kg wyłuskanego groszku
2 łyżki masła
1 mała główka kapusty pekińskiej
garść liści świeżej mięty
1/2 szkl. śmietany
1/2 łyżeczki wegety

Kapustę umyj i drobno posiekaj.
W dużym garnku o grubym dnie rozpuść masło. Wrzuć do niego kapustę i groszek, zamieszaj i przykryj. Duś na małym ogniu 10 minut. Jeżeli kapusta będzie się przypalać, choć nie powinna, wlej odrobinkę wody.
Po 10 minutach zalej warzywa w garnku 2,5 szklanki wody, dodaj wegetę. Doprowadź zupę do wrzenia, przykryj i gotuj następne 20 minut. Od czasu do czasu mieszaj.
W tym czasie umyj liście mięty. Parę listków odłóż do dekoracji, a resztę posiekaj.
Kiedy zupa się ugotuje, zdejmij ją z ognia, ostudź. Dodaj posiekane listki mięty i zmiksuj wszystko dokładnie do konsystencji kremu. Dopraw pieprzem i solą do smaku. Wstaw do lodówki na co najmniej 2 godziny. Tuż przed podaniem dodaj śmietanę.

Możesz też podać tę zupę na gorąco: podgrzej ją, dodaj śmietanę, dokładnie wymieszaj i podawaj natychmiast udekorowaną listkami mięty.

Ciasta bez jaj

SERNIK

CIASTO:
1/3 kostki masła
1/3 szkl. cukru
3 łyżki kwaśnej śmietany
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1,5 szkl. mąki
MASA SEROWA:
1 kg półtłustego twarogu
3/4 szkl. cukru pudru
1/2 kostki masła
1/2 torebki budyniu waniliowego
1 łyżka kaszy manny
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 cukier waniliowy
1/3 szklanki smażonej skórki pomarańczowej
LUKIER:
1/3 szkl. cukru pudru
2 łyżki wiórków kokosowych

Masło, cukier i śmietanę przeznaczone na ciasto wymieszaj w misce ręką na jednolitą masę. Dodaj proszek do pieczenia i mąkę. Zagniataj, aż cała mąka połączy się z masą maślaną. Podziel ciasto na trzy części. Z dwóch rozwałkuj placek takiej wielkości, aby można nim było wyłożyć dno i boki blaszki do pieczenia (może być kwadratowa o boku 25 cm lub tortownica 26 cm). Ciasto ułóż w suchej blaszce i mocno przyciśnij do jej boków. Z reszty ciasta rozwałkuj cieniutki prostokąt. Potnij go wzdłuż na paski a szerokości 1 cm. Przepuść ser przez maszynkę co najmniej dwa razy (lub kup już zmielony). Ważne jest, aby był wilgotny, wtedy sernik będzie się rozpływał w ustach. Jeżeli kupisz ser zbyt suchy, po zmieleniu dodaj do niego 1/2 szklanki kwaśnej śmietany.
W misce rozetrzyj mikserem miękkie masło z cukrem pudrem na pulchną masę. Dodaj proszek do pieczenia, budyń, cukier waniliowy, kaszę manną. Cały czas miksując, dokładaj stopniowo zmielony twaróg. Na końcu dorzuć skórkę pomarańczową i wymieszaj ostrożnie łyżką.
Wyłóż masę na ciasto, dokładnie rozsmaruj. Na wierzchu ułóż kratkę z pasków ciasta. Wstaw sernik na środkowy poziom piekarnika (180 st. C) na 40 minut. Wierzch gotowego sernika powinien być zrumieniony na złoto.
Przygotuj lukier: przesiany cukier puder połącz z 2 łyżkami przegotowanej wody i dokładnie rozetrzyj. Dodaj wiórki kokosowe, wymieszaj. Polej lukrem wystudzony sernik. Ciasto jest gotowe, kiedy lukier zastygnie.

IMIENINOWY TORT ORZECHOWY

BISZKOPT
2 szkl. mąki tortowej
1 małe opakowanie proszku do pieczenia
1 szkl. cukru
1 szkl. kefiru
1/2 szkl. oleju
1 cytryna
1 łyżeczka masła do wysmarowania tortownicy
KREM
1,5 kostki masła
1/2 szklanki cukru pudru
1/2 szklanki kefiru
25 dkg orzechów włoskich
kilka kropel olejku arakowego
3 łyżki mleka w proszku (w razie potrzeby)
DO DEKORACJI I PRZEŁOŻENIA
1 mały słoiczek powideł śliwkowych (200 g)
1 szklanka śmietany kremówki
2 łyżki cukru pudru
1 cytryna
2 łyżki cukru
kilka kropel olejku arakowego
czekoladowa polewa do ciast

Wszystkie produkty powinny mieć temperaturę pokojową, wyjmij je wiec zawczasu z lodówki. Składniki biszkoptu, oprócz cytryny, proszku do pieczenia, wrzuć do miski. Cytrynę sparz, obetrzyj na tarce skórkę i wyciśnij sok. Skórkę dodaj do składników w misce, na wierzch wysyp proszek do pieczenia, zalej go sokiem z cytryny. Proszek natychmiast powinien się spienić. Dopiero teraz zmieszaj dokładnie wszystko mikserem przez około 5 minut. Średnią tortownicę (26 cm) wysmaruj masłem i wlej do niej połowę ciasta. Wstaw na około 40 minut do piekarnika nagrzanego do 180 st. C na środkowy poziom. Upieczony biszkopt powinien mieć złoty kolor. Możesz sprawdzić, czy ciasto jest gotowe, wbijając w nie zapałkę. Jeżeli po wyciągnięciu zapałka jest sucha, biszkopt ma dosyć, jeżeli jest oblepiona wilgotnym ciastem - zostaw go w piekarniku jeszcze na co najmniej 10 minut. Po upieczeniu zaczekaj 15 minut i dopiero wtedy wyjmij biszkopt z tortownicy. Ciasto bardzo łatwo odchodzi od blachy, więc nie powinieneś mieć z tym żadnego kłopotu.
Tortownicę umyj, osusz, znowu wysmaruj masłem, wlej resztę ciasta upiecz następny biszkopt.
Gdy biszkopt się piecze, zrób krem. Z orzechów wybierz 8-10 połówek do dekoracji. Resztę wsyp do wąskiej blaszki do pieczenia i wstaw do piekarnika na 10 minut, obok tortownicy z biszkoptem. Orzechy uprażą się i nabiorą aromatu. Kiedy ostygną, zmiel je w młynku lub utłucz w moździerzu na masę przypominającą masło orzechowe z drobnymi kawałkami orzechów.
Do miski włóż pokrojone drobno masło (musi być miękkie!), wsyp cukier puder i zmiksuj na pulchną masę, po paru minutach stopniowo dodawaj kefir, a potem zmielone orzechy. (Gdyby krem się ściął, dodaj parę łyżek mleka w proszku pod koniec miksowania).
Wystudzone biszkopty przekrój wzdłuż, każdy na dwa placki. Każdy placek nasącz paroma łyżkami ponczu (sok z cytryny, 2 łyżki cukru, olejek arakowy wymieszane z 3/4 szklanki przegotowanej wody).
Krem podziel na cztery części. Jedną częścią posmaruj jeden z placków, przykryj drugim plackiem, na nim równomiernie rozsmaruj powidła. Na powidła połóż trzeci placek, posmaruj go następną częścią kremu. Wszystko zakryj ostatnim plackiem. Pozostałym kremem wysmaruj wierzch i boki tortu.
Teraz w wysokim naczyniu ubij na sztywno mikserem kremówkę z 2 łyżkami cukru pudru. Wyciśnij na torcie kuleczki śmietany. Ja robię to specjalną szpryca, jeżeli jej nie masz, włóż bitą śmietanę do foliowego woreczka z odciętym rogiem. Do dekoracji użyj również polewy czekoladowej (możesz nią napisać imię solenizanta), połówek orzechów oraz całej swojej fantazji.

Wszystkie ciasteczka świata

CYTRYNOWE CIASTECZKA NELSONA MANDELI

W Durbanie, w RPA, moi przyjaciele prowadza naszą akcję rozdawania wegetariańskiego pożywienia biednym. Program ten jest popierany w części sponsorowany przez rząd Nelsona Mandeli. Parę razy złożył on oficjalną wizytę w naszych ośrodkach. Jednak częściej można go spotkać zupełnie nieoficjalnie w naszej wegetariańskiej restauracji. Jego przysmakiem są podawane tam ciasteczka cytrynowe.

2 szkl. mąki
1 szkl. cukru
1 łyżeczka olejku cytrynowego do ciast
1 cytryna
1 łyżeczka sody
1 kostka masła
1 łyżka kwaśnej śmietany
1/2 szkl. cukru pudru
2 łyżki kandyzowanej skórki cytrynowej

Cytrynę sparz wrzątkiem. Zetrzyj z niej skórkę i wyciśnij sok. Miękkie masło połącz z cukrem, śmietaną i sodą na pulchną masę. Dodaj otartą skórkę i olejek cytrynowy. Cały czas zagniatając, dodaj mąkę. Powstanie gładkie ciasto o intensywnym cytrynowym zapachu. Ulep z niego kulki o średnicy 2 cm, każdą spłaszcz w dłoniach. Ciasteczka piecz 12-15 min w temperaturze 175 st. C, aż będą złociste. W tym czasie przygotuj lukier:
w małej miseczce utrzyj, najlepiej drewnianą łyżką, cukier puder z dwoma łyżeczkami soku z cytryny. Polej nim ostudzone ciasteczka i posyp drobno pokrojoną kandyzowaną skórką cytrynową.

SZWEDZKIE CIASTECZKA KOKOSOWE

1,5 szkl. mąki
1 szkl. cukru
1 kostka masła
1/2 szkl. wiórków kokosowych
1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
1/2 łyżeczki sody
1 cukier waniliowy

Miękkie masło z cukrem i cukrem waniliowym zagnieć w misce na jednolitą masę. Dodaj proszek, sodę, wiórki kokosowe i ponownie zagnieć. Stopniowo dodawaj mąkę. Powinno powstać tłuste, zwarte ciasto. Ulep z niego dwa wałki o średnicy 4 cm, włóż je do lodówki na pół godziny, aby stwardniało. Pokrój je następnie w plasterki o grubości ok. 0,5 cm. Piecz w nagrzanym do 175 st. C piekarniku. na środkowym poziomie, 9-14 minut. Są gotowe, kiedy mają złoty kolor.
Ciasteczka kokosowe są jeszcze smaczniejsze i ładniej wyglądają polane czekoladową polewą i posypane wiórkami kokosowymi.

AMERYKAŃSKIE CIASTECZKA Z MASŁEM ORZECHOWYM

2 szkl. mąki
1 szkl. cukru
1/2 szkl. masła orzechowego
1/2 kostki masła
2 łyżki jogurtu naturalnego
1/2 łyżeczki sody
1 łyżka cukru waniliowego

Najpierw połącz ręką w misce wszystkie składniki, oprócz mąki (masło powinno być miękkie). Następnie, cały czas zagniatając, dodawaj stopniowo mąkę. Powstanie gładkie ciasto. Ulep z niego kulki o średnicy 3-4 cm. Każdą kulkę spłaszcz w dłoniach. Widelcem odciśnij na ciastkach kratki. Piecz 10-14 minut w piekarniku nagrzanym do 175 st. C, aż będą złote.
Te ciasteczka mają tak wyjątkowy smak, że nie trzeba pokrywać ich polewami.

ANGIELSKIE CIASTECZKA DO HERBATY

1 szkl. cukru
1 kostka masła
4 łyżeczki jogurtu naturalnego
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 cukier waniliowy
1/2 szkl. grubo posiekanych orzechów włoskich
2 szkl. mąki

Miękkie masło, cukier, jogurt, cukier waniliowy i proszek do pieczenia wymieszaj w misce mikserem na pulchną masę. Dodaj orzechy i mąkę. Wszystkie składniki zagnieć razem na jednolite ciasto. Z ciasta odrywaj małe kawałki i lep z nich kulki o średnicy 4 cm. Kulki spłaszcz między dłońmi tak, aby powstały talarki o średnicy nie większej niż 5 cm. Piecz w piekarniku nagrzanym do 180 st. C ok. 12 minut na złoty kolor.
Angielskie ciasteczka bardzo dobrze jest ozdobić polewami z białej i czarnej czekolady.

DUŃSKIE CIASTKA OWSIANE

2 szkl. mąki
1 szkl. płatków owsianych
1 szkl. cukru
1 cukier waniliowy
1 łyżeczka sody
1 kostka masła
1 szkl. fistaszków w kolorowej cukrowej polewie (tzw. kamyczków)

Miękkie masło ręką połącz w misce z cukrem, cukrem waniliowym i sodą. Dodaj płatki owsiane i fistaszki, wymieszaj. Stopniowo dosypując mąke, zagnieć dość tłuste, ale zwarte ciasto. Ulep z niego kilka wałeczków o średnicy nie większej niż 2cm. Potnij je nożem na kawałki o długości 4 cm. Każdy kawałek spłaszcz w dłoniach tak, aby powstały ciasteczka o podłużnym, obłym kształcie. Piecz je w piekarniku nagrzanym do 170 st. C ok. 15 minut. Ciasteczka owsiane można przechowywać bardzo długo w szczelnie zamykanych metalowych puszkach.

Wszystkie ciasteczka piecz na suchej blasze. Układaj je w dwucentymetrowych odstępach, ponieważ rosną w czasie pieczenia. Zanim zdejmiesz je z blachy zaczekaj kilka minut, aż stwardnieją. Ciasteczka, udekorowane różnokolorowymi polewami do ciast i posypane posiekanymi orzechami lub wiórkami kokosowymi, ładnie zapakowane, mogą być wspaniałym prezentem. Do dekoracji doskonale nadają się polewy dostępne w sklepach, bardzo proste do wykonania.

Każdy z przepisów jest na około 35 ciasteczek Piecz je więc partiami.

Słodkie życzenia

Wszystkie ciasteczka z dzisiejszych przepisów nadają się do przechowywania przez ponad dziesięć dni. Zapakować możesz je w kartonowe pudełka wyłożone pergaminem lub torebki z ozdobnego celofanu, które z powodzeniem możesz zrobić z przezroczystej folii do pakowania kwiatów dostępnej w każdej kwiaciarni. Na ciastkach polewą czekoladową możesz napisać imiona znajomych lub życzenia dla nich. Możesz też ciasteczka zaopatrzyć w złote sznureczki i powiesić na choince.

Z każdego przepisu otrzymamy około czterech tuzinów ciasteczek.

ŚNIEŻNE KULE

2 szkl. mąki
1 szkl. posiekanych różnych orzechów
1 cukier waniliowy
1/3 szkl. cukru
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 kostka masła
3/4 szkl. cukru pudru

Miękkie masło utrzyj w misce na pulchną masę z cukrem, cukrem waniliowym i proszkiem do pieczenia. Stopniowo dodawaj orzechy i mąkę. Zagnieć dość zwarte ciasto. Podziel je na 3 równe części, każdą część na 12 kawałków, z których ulep kulki.
Piekarnik nagrzej do 175 st. C.
Układaj kulki na suchej blaszce do pieczenia, w kilkucentymetrowych odstępach (ponieważ rosną) i piecz partiami 15-20 minut. Gotowe ciasteczka powinny być złotego koloru. Natychmiast po wyjęciu z piekarnika obsyp je dokładnie cukrem pudrem (najlepiej przez sitko) i dopiero po kilku minutach zdejmij z blachy.

PIASKOWE CHOINKI

NA CIASTO:
1 kostka masła
180 g drobnego cukru
100 g cukru pudru
1 cukier waniliowy
1 łyżka słodkiej śmietanki
około 400 g mąki
DO DEKORACJI:
polewa czekoladowa
50 g cukru pudru
zielony barwnik spożywczy

Te ciasteczka wymagają trochę pracy, ale zapewniam, że są tego warte. Po prostu rozpływają się w ustach.
W rondelku rozgrzej masło i lekko je podsmaż, tak aby troszeczkę zbrązowiało. Zdejmij z ognia, a gdy przestygnie, wstaw na godzinę do lodówki. Następnie przełóż do miski i utrzyj, dodając stopniowo 150 g cukru, cukier puder, cukier waniliowy, śmietankę i szczyptę soli. Powinieneś otrzymać pulchną masę. Po trochu dodawaj do niej mąkę i zagniataj, aż przestanie się kleić do rąk. Uformuj 3 wałki, każdy zawiń w folię aluminiową i wstaw do lodówki na następną godzinę.
Wyjmij wałki, obtocz w reszcie cukru i na posypanej mąką stolnicy rozwałkuj na grubość 1 cm. Z ciasta wytnij foremkami lub nożem choinki i przełóż je ostrożnie, na szerokim nożu, na blaszkę do pieczenia.
Piekarnik nagrzej do 185 st. C. Piecz ciastka ok. 15 minut na złoty kolor. W osobnej miseczce utrzyj cukier puder z 1 łyżką wody i paroma kroplami zielonego barwnika. Otrzymany w ten sposób lukier włóż do foliowego woreczka z uciętym rogiem i pokryj nim choinki.
Przygotuj polewę czekoladową zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Zrób nią kropeczki na choinkach - będą wyglądały jak bombki.
Zamiast barwnika możesz użyć soku wyciśniętego z liści szpinaku. Z tego ciasta możesz też wycinać inne kształty, np. serduszka czy kwiatki.

CIASTECZKA POMARAŃCZOWE

1 szkl. cukru
1 cukier waniliowy
1 kostka masła
1 łyżeczka proszku do pieczenia
2 łyżki jogurtu naturalnego
2 szklanki mąki
1 pomarańcza
polewy do ciast z białej i ciemnej czekolady

Pomarańczę sparz i obetrzyj skórkę. Cukier, cukier waniliowy, miękkie masło, proszek do pieczenia i jogurt wymieszaj ręką w misce na jednolitą masę. Dodaj skórkę z pomarańczy, mąkę i zagnieć ciasto. Odrywaj z niego małe kawałki i lep z nich kulki. Każdą kulkę spłaszczaj między dłońmi na talarek o średnicy nie większej niż 5 cm i układaj na suchej blasze do pieczenia w kilkucentymetrowych odstępach.
Piekarnik nagrzej do 180 st. C. Ciasteczka piecz ok. 15 minut na złoty kolor.
Ciasteczka pomarańczowe można pięknie udekorować polewami czekoladowymi (przyrządzonymi zgodnie z instrukcją na opakowaniu). Możesz je pokryć białą polewą i czarną, wypisać imiona lub życzenia. Możesz namalować na ciasteczkach choinkę, gwiazdki śniegowe lub fantazyjne wzorki.

PIERNICZKI

1/2 szkl. cukru
1 łyżka miodu
1 łyżka powideł śliwkowych
1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
1/2 łyżeczki sody
1/3 kostki masła
1/2 szkl. mleka
1 czubata łyżka przyprawy do pierników
3/4 szkl. cukru pudru
3 łyżki soku z cytryny
2 szkl. mąki

W rondelku roztop masło i dodaj do niego cukier. Cały czas mieszając, na małym ogniu doprowadź cukier do skarmelizowania, tzn. do momentu, kiedy połączy się z masłem w jednolitą masę o brązowym kolorze i miłym karmelowym zapachu. Uważaj, aby karmelu nie przypalić (zaczyna wtedy dymić!), bo będzie bardzo gorzki.
Nie zdejmując garnka z ognia, dodawaj stopniowo mleko i gotuj, aż karmel całkowicie się z nim połączy. Wtedy wyłącz ogień, dodaj miód, powidła i dokładnie wymieszaj. Pozostaw do ostygnięcia.
Kiedy masa w garnku osiągnie temperaturę pokojową, dodaj do niej proszek do pieczenia, sodę, przyprawę do pierników i tyle mąki, aby zagnieść dość miękkie, ale nie klejące się do rąk ciasto. Zagniatanie nie powinno zająć ci więcej niż 5 minut. Ciasto podziel na 4 równe części. Na posypanej mąką stolnicy rozwałkuj je na placki grubości 1 cm (ciasto, którego nie wałkujesz, trzymaj pod miską, aby nie wyschło).
Z placków foremkami lub nożem wycinaj ciasteczka o dowolnym kształcie (np. gwiazdki, serduszka lub Mikołaje) i przekładaj na wysmarowaną masłem blaszkę.
Piekarnik nagrzej do 180 st. C.
Pierniczki piecz partiami ok. 15 minut na środkowym poziomie piekarnika. Cukier puder utrzyj z 2-3 łyżkami soku z cytryny na gęsty lukier, przełóż go do rożka z pergaminu lub foliowego woreczka z uciętym rogiem. Dekoruj lukrem brzegi wystudzonych pierniczków.
Pierniczki są najlepsze po dwóch dniach przechowywania w szczelnych pojemnikach.

Pączki

CIASTO NA PĄCZKI

2,5-3 szkl. mąki
1 szkl. mleka
3 łyżki cukru
3 łyżki oleju
1 łyżka drożdży
1 cytryna
1 cukier waniliowy
1 l oleju do smażenia

Rozpuść drożdże w ciepłym (nie gorącym!) mleku. Dodaj pół szklanki mąki, cukier, cukier waniliowy i otartą skórkę ze sparzonej wrzątkiem cytryny. Wymieszaj wszystko dokładnie i odstaw w ciepłe miejsce na ok. 15 minut.
Kiedy mieszanina w garnku znacznie urośnie, dodaj do niej tyle mąki, aby dało się zagnieść dość miękkie, ale nie klejące się do rąk ciasto. Pod koniec zagniatania dodaj olej i wgnieć go dokładnie w ciasto. Włóż ciasto z powrotem do miski, przykryj ściereczką i postaw w ciepłym miejscu. Gdy urośnie, po ok. 20 minutach, jest gotowe do wałkowania.

SMAŻENIE PĄCZKÓW
Wlej olej do rondla i postaw go na małym ogniu. Ważne jest, aby pączki smażyły się w niezbyt gorącym oleju. Możesz sprawdzić, czy temperatura jest właściwa, wrzucając do oleju niewielki kawałek surowego ciasta. Nie powinien zaskwierczeć ani za szybko się zarumienić, tylko łagodnie wypłynąć na powierzchnię.
Jeżeli w czasie smażenia olej za bardzo się rozgrzeje, zdejmij rondel z ognia i dopiero po paru minutach wrzuć następną partię pączków. Smaż pączki po parę sztuk, 12-15 minut każdą porcję.
Gotowe pączki powinny być złotobrązowe.

KLASYCZNE PĄCZKI BABUNI

ciasto na pączki
3/4 szklanki cukru pudru
1/2 szkl. powideł różanych lub śliwkowych

Ciasto podziel na 4 równe części, każdą rozwałkuj na placek o grubości 1 cm, mniej więcej tego samego kształtu. Na dwóch plackach w kilkucentymetrowych odstępach ponakładaj niewielką ilość powideł (1 czubata łyżeczka). Ostrożnie nakryj je dwoma pozostałymi plackami. Teraz szklanką wycinaj z ciasta krążki tak, aby powidła znalazły się w nich po-środku. Jeżeli będziesz mocno naciskać szklanką, pączki powinny być dobrze zlepione na brzegach. Jednak radzę sprawdzić każdy pączek i jeżeli to konieczne, skleić staranniej.
Z pozostałych skrawków ciasta ulep kulkę, zagnieć i rozwałkuj, od nowa powtarzając całą procedurę.
Pączki układaj na posmarowanej olejem stolnicy i pozwól im urosnąć przez 10 minut, zanim je zaczniesz smażyć.
Gdy usmażone pączki przestygną, posyp je obficie cukrem pudrem.

PĄCZKI CYNAMONOWE

ciasto na pączki
3/4 szklanki rodzynek
1 łyżka cynamonu
1/2 szklanki cukru pudru

Rodzynki zalej na kilka minut wrzątkiem, dokładnie umyj pod bieżącą wodą, osusz. Wymieszaj z połową cynamonu. Dodaj do ciasta podstawowego wraz z mąką i zagnieć.
Z ciasta rozwałkuj placki o grubości 1,5 cm, szklanką wytnij z nich krążki, układaj na posmarowanej olejem stolnicy. Pozostaw je tam przez 15 minut, aby wyrosły. Usmaż.
Cukier puder wymieszaj z pozostałym cynamonem i 2 - 3 łyżkami przegotowanej zimnej wody i utrzyj dokładnie drewnianą łyżką na lukier. Posmaruj nim przestudzone pączki. Pączki można jeść, kiedy lukier zastygnie.

RÓŻOWE OPONKI

ciasto na pączki
1 szklanka cukru pudru
1 mały burak
kilka kropli olejku waniliowego

Ciasto rozwałkuj na grubość 1,5-2 cm, szklanką wykrawaj z niego krążki. W każdym krążku na środku zrób dziurkę umaczanym w oleju trzonkiem drewnianej łyżki. Pozwól oponkom rosnąć przez 10 minut.
W tym czasie obierz burak, zetrzyj na drobnej tarce i przez drobne sitko lub gazę wyciśnij z niego sok.
Do cukru pudru dodaj olejek waniliowy, 1 łyżkę soku z buraka i tyle wody, aby utrzeć dość gęsty lukier. Usmaż oponki. Gdy przestygną, posmaruj obficie lukrem.

PISTACJOWE KWADRATY

ciasto na pączki
1/2 szklanki orzeszków pistacjowych (obranych, niesłonych)
1 opakowanie czekoladowej polewy do ciast

Pistacje drobno posiekaj. Połowę dodaj do ciasta podczas zagniatania. Z ciasta rozwałkuj 2 placki o grubości 1 cm. Pokrój je na kwadraty o boku 2 cm. Kwadraty nie muszą rosnąć, możesz je od razu wrzucać do oleju. Ponieważ są mniejsze niż pączki, smaż je dużo krócej, 5 - 6 minut. Usmażone i ostudzone pączki udekoruj polewą czekoladową, przygotowaną według przepisu na opakowaniu, i posyp resztą pistacji.

PĄCZKI NA SŁONO Z KMINKIEM

ciasto na pączki bez cukru,
cukru waniliowego i skórki cytrynowej
2 lyżki kminku

Do ciasta wraz z mąką dodaj kminek i łyżeczkę soli.
Ciasto rozwałkuj na grubość 1,5 cm i nożem wycinaj romby lub trójkąty o boku nie większym niż 3 cm. Smaż je 6 - 8 minut (nie muszą przedtem rosnąć).
Słone pączki z kminkiem są wspaniałym dodatkiem do zup, szczególnie do barszczu.

Czas słodyczy

GOPINATH

1/2 kostki masła
3/4 szkl. śmietanki kremówki
3/4 szkl. orzechów laskowych
4 łyżki carobu*
1 łyżka cukru waniliowego
3/4 szkl. cukru pudru
1 i 1/3 szkl. mleka w proszku
1 opakowanie polewy do ciast o smaku białej czekolady

Śmietanka powinna być schłodzona w lodówce.
Piekarnik nagrzej do 150 st. C.
Masło rozpuść w rondelku, ostudź. Orzechy wyłóż na blaszkę do pieczenia i wstaw do piekarnika. Po 10 -15 minutach skórka na orzechach zacznie pękać, a orzechy nabiorą złotego koloru. Wtedy je wyjmij, ostudź i obierz ze skórki. Najłatwiej to zrobisz, biorąc po kilkanaście orzechów w dłonie i pocierając je o siebie. Skórka powinna sama odchodzić. Śmietankę z cukrem pudrem i cukrem waniliowym ubij mikserem. Kiedy będzie już prawie sztywna, dodawaj powoli ostudzone masło, mleko w proszku i carob. Cały czas miksuj, aż wszystkie składniki dobrze się połączą. Na koniec wsyp orzechy i wymieszaj wszystko jeszcze raz, tym razem już łyżką.
Blaszkę do ciasta lub tacę o wymiarach 25x25 cm wyłóż pergaminem. Polewę do ciast przygotuj według przepisu na opakowaniu i wylej nią całe dno blaszki. Poczekaj, aż zastygnie i stwardnieje. Im będzie twardsza, tym łatwiej będzie kroić gopinatha.
Na polewie rozsmaruj carobową masę z orzechami.
Wstaw blaszkę do lodówki na co najmniej 2 godziny. Po tym czasie możesz kroić gopinatha w nieduże kwadraty lub romby.

*) - Carob jest zdrowszym substytutem kakao. Wyrabia się go ze strąków i nasion drzewa chleba świętojańskiego, można go kupić w sklepach ze zdrową żywnością. Możesz też zastąpić carob kakao.

SEZAMOWE KULECZKI

4 łyżki tahini, czyli pasty sezamowej
1/2 kostki masla
1/3 szkl. cukru pudru
1 szkl. mleka w proszku

W misce połącz miękkie masło z tahini, najlepiej mikserem. Dodaj cukier puder i mleko w proszku. Połącz wszystkie składniki, zagniatając ręką. Z powstałego miękkiego ciasta lep kulki o średnicy 3 cm. Wstaw je na pół godziny do lodówki.
Sezamowe kulki możesz obtoczyć w ziarenkach sezamu, uprażonych na złoto na suchej patelni.

Pastę sezamową można kupić w sklepach ze zdrową lub orientalną żywnością.

DAKTYLOWE TALARKI

200 g suszonych daktyli
2 łyżki płatków migdałowych
5 łyżek wiórków kokosowych
1 łyżeczka miodu

Usuń pestki z daktyli.
Na patelni, najlepiej teflonowej, upraż płatki migdałowe do lekko złotego koloru. Dodaj daktyle. Smaż 3 minuty. Wyłącz ogień i drewnianą gałką lub łyżką rozetrzyj wszystko na jednolitą masę. Nie powinno być to trudne, ponieważ pod wpływem temperatury daktyle bardzo miękną. Dodaj miód, wymieszaj.
Lep z masy kulki o średnicy 3 cm i spłaszczaj je pomiędzy dłońmi. Talarki obtaczaj w wiórkach kokosowych.

KOKOSOWE SZALEŃSTWO

1,5 szkl. płatków owsianych
3 łyżki masła
1/2 szkl. miodu
4 łyżki wiórków kokosowych
1 łyżka śmietanki
50 g gorzkiej czekolady

Płatki upraż na maśle na złoto, najlepiej w rondlu o podwójnym dnie lub na teflonowej patelni. Cały czas je mieszaj, aby się nie przypaliły. Pokrój czekoladę na malutkie kawałeczki i włóż do miski. Umieść ją na garnku z gotującą się wodą. Kiedy czekolada całkowicie się rozpuści, zdejmij miskę z garnka. Do czekolady dodaj śmietankę, miód, wiórki kokosowe, a po ostudzeniu również płatki i dokładnie wymieszaj.
Ulep z masy nieduże kulki o średnicy 2 - 4 cm. Kiedy zastygną, poczekaj jeszcze co najmniej godzinę, zanim je podasz.

POMARAŃCZOWE PRALINKI

200 g białej czekolady
160 g masła
200 g cukru pudru
otarta skórka z 1/2 pomarańczy
50 g kandyzowanej skórki pomarańczowej

Czekoladę pokrusz do miski, którą umieść na garnku z gotującą się wodą. Kiedy cała czekolada się stopi, wyłącz ogień, ale nie zdejmuj miski z garnka. Od czasu do czasu mieszaj czekoladę, aby nie zastygła na powierzchni.
Gdy woda w garnku zrobi się letnia, dodaj do czekolady posiekane miękkie masło, cukier puder i skórkę otartą z pomarańczy. Miksuj masę w letniej kąpieli, aż do uzyskania puszystej konsystencji. Masę włóż do szprycy do dekoracji tortów i wyciskaj z niej fantazyjne kształty na tacę lub do ozdobnych papilotów cukierniczych (dostaniesz je w supermarketach).
Posyp słodycze skórką pomarańczową. Włóż do lodówki. Wyjmij pół godziny przed podaniem.

Słodycze możesz ozdabiać roztopioną czekoladą białą lub czarną, wiórkami kokosowymi, marcepanowymi różami, kandyzowanymi lub suszonymi owocami, posiekanymi lub całymi owocami.

Zamiast kawy i herbaty

KORZENNY SOK JABŁKOWY

5 szkl. soku jabłkowego
2 kawałki kory cynamonowej (po 5 cm)
6 goździków
1/4 łyżeczki ziarenek kardamonu
1/2 cytryny
1 łyżka miodu (niekoniecznie)

Idealny do tego przepisu jest świeżo wyciśnięty sok jabłkowy. Jednak z sokiem z kartonu napój będzie również smaczny.
Wlej sok z przyprawami do garnka o grubym dnie. Doprowadź do wrzenia, a następnie zmniejsz ogień do minimum, przykryj garnek i gotuj sok 20 minut.
Cytrynę obierz i pokrój w cienkie plasterki.
Tuż przed podaniem wyjmij z napoju wszystkie przyprawy lub po prostu przecedź go przez drobne sitko. Podawaj gorący z plasterkami cytryny i miodem, jeżeli wyda ci się za mało słodki.

ROZGRZEWAJĄCA HERBATKA IMBIROWA

Oryginalna nazwa tego napoju brzmi Adrak czai. W północnych Indiach, skąd pochodzi, pija się go podczas zimowych miesięcy. Dzięki zawartości imbiru i pieprzu herbatka ma właściwości rozgrzewające, jest też wspaniałym domowym lekarstwem na przeziębienia i bóle gardła.

3 łyżki drobno startego korzenia imbiru
4 łyżki cukru lub miodu lipowego
1 cytryna
1 mała pomarańcza
3 łyżki posiekanych liści świeżej mięty (niekoniecznie)

Wlej do rondelka 3 szklanki wody, wsyp imbir oraz - jeśli lubisz - 2 łyżki mięty i gotuj wszystko 10 minut bez przykrycia na dużym ogniu. Zdejmij z ognia, dodaj cukier lub miód i mieszaj, aż się rozpuści.
Przecedź herbatkę przez drobne sitko lub gazę.
Z połowy cytryny i całej pomarańczy wyciśnij sok i dolej go do herbatki, dorzuć też szczyptę pieprzu. Do każdej szklanki herbatki dodaj plasterek cytryny i ewentualnie 1/2 łyżeczki mięty.

NAPÓJ Z KWIATÓW HIBISKUSA

Dzięki kwiatom hibiskusa napój ma piękny aromat i purpurową barwę, niepowtarzalnie orzeźwiający smak zawdzięcza suszonej mięcie, zaś odrobinę kwasku i goryczki zapewnia mu limonka. Ważne, aby do tego przepisu użyć ziół najwyższej jakości, z dobrego sklepu zielarskiego. Napój można również przyrządzić z ekspresowych herbatek miętowych i hibiskusowych, ale to nie będzie to samo.

1 garść suszonych kwiatów hibiskusa
1 garść suszonych liści mięty
2 limonki
5 łyżek cukru (niekoniecznie)

Kwiaty hibiskusa i liście mięty wrzuć do dzbanka i zalej 6 szklankami wrzątku. Przykryj i odstaw na 10 minut, aby zioła się zaparzyły.
Z jednej limonki wyciśnij sok, drugą pokrój w plasterki.
Wywar z dzbanka przelej przez sitko, dodaj do niego sok i plasterki limonki oraz, jeżeli chcesz, cukier.
Podawaj gorący w filiżankach do herbaty.

GORĄCE MLEKO Z SZAFRANEM I PISTACJAMI

Na Bliskim i Dalekim Wschodzie od tysiącleci wierzy się, że szklanka gorącego mleka wypita przed snem pobudza i odżywia komórki mózgowe odpowiedzialne za inteligencję, pamięć oraz rozwój duchowy człowieka. Nie wiem, co sądzi o tym współczesna nauka, myślę jednak, że nie zaszkodzi spróbować.

1 litr mleka
1/4 łyżeczki sproszkowanego szafranu
10 niesolonych orzeszków pistacjowych
1/2 łyżeczki cynamonu
3 łyżki miodu

Orzeszki pistacjowe obierz i zmiel w młynku do kawy lub utłucz w moździerzu na proszek. Jeżeli nie uda ci się kupić niesolonych orzeszków, możesz użyć solonych - po obraniu dokładnie opłucz je pod ciepłą wodą, a przed zmieleniem dokładnie wysusz.
W garnku o grubym dnie zagotuj mleko z dodatkiem szafranu, cynamonu i połowy proszku pistacjowego. Po podniesieniu się mleka zamieszaj je, zmniejsz ogień do minimum i gotuj przez 5 minut.
Zdejmij garnek z ognia, dodaj do mleka miód. Rozlej do kubków.
Mleko w każdym kubku posyp resztą mielonych pistacji.

POMARAŃCZOWA HERBATKA RUMIANKOWA

3 torebki ekspresowego rumianku
2 goździki
2 pomarańcze
2 łyżki lipowego miodu

Zalej rumianek i goździki trzema szklankami wrzącej wody i pozostaw pod przykryciem 10 minut.
Z półtorej pomarańczy wyciśnij sok, przecedź go tak, aby był zupełnie klarowny.
Resztę pomarańczy pokrój w cieniutkie plasterki.
Z naparu wyjmij torebki rumianku i goździki, dodaj sok pomarańczowy i miód. Dokładnie wymieszaj i podawaj gorący, udekorowany plasterkami pomarańczy.

Korzeń imbiru

Imbir można kupić w postaci soczystych kłączy. Najlepsze są części najmłodsze, o najjaśniejszej barwie na czubku kłącza. Mają najwięcej soku i nie są tak włókniste jak pozostałe. Przed użyciem kłącze należy dokładnie umyć i obrać.
Imbir jest niezrównanym lekarstwem na bóle brzucha i kolki. Wywar z imbiru pomaga na zimowe przeziębienia, a jego żucie likwiduje objawy choroby lokomocyjnej.
Sproszkowany imbir nie może być substytutem świeżego, ma dużo ostrzejszy smak i zapach.

Przepisy na cztery osoby

SAŁATKA W SOSIE IMBIROWO-MAJONEZOWYM

5 ziemniaków
3 plastry ananasa z puszki
1 mała kiść winogron (20 dag)
1 duże jabłko
1 szklanka kukurydzy z puszki
SOS:
3/4 szklanki skondensowanego niesłodzonego mleka
3/4 szklanki oleju słonecznikowego
1 łyżka musztardy
1/2 łyżeczki curry
1 łyżeczka miodu
szczypta pieprzu i słodkiej papryki
sok z 1 malej cytryny
1 czubata łyżeczka startego imbiru

Ziemniaki ugotuj w łupinkach w osolonej wodzie. Ostudź, obierz i pokrój w niedużą kostkę. Jabłko obierz i pokrój w drobną kostkę. Każdy z plastrów ananasa pokrój na 12 części. Winogrona podziel na połówki i wypestkuj. Tak przygotowane owoce i warzywa wymieszaj w dużej misce z kukurydzą.
Wszystkie składniki na sos powinny mieć temperaturę pokojową, wyjmij je więc zawczasu z lodówki.
Mikserem wymieszaj w wysokim naczyniu mleko i olej, dodaj przyprawy, miód, 1 łyżeczkę soli oraz starty na drobnej tarce imbir. Cały czas mieszając, jednym ruchem wlej do sosu sok z cytryny. Sos powinien natychmiast zgęstnieć do konsystencji majonezu, po tym już go nie miksuj.
Wszystkie warzywa i owoce wymieszaj dokładnie z sosem imbirowo-majonezowym i podawaj najwcześniej po dwóch godzinach. Sałatka potrzebuje czasu, aby "się przegryźć".

WARZYWA PO INDYJSKU

1 mała cukinia
1 duża marchewka
2 ziemniaki
1/2 małego kalafiora
1/3 brokuła
2 łyżki masła
1 czubata łyżka startego imbiru
1/2 małej papryczki chili
1 łyżeczka kurkumy
1 łyżka gęstej śmietany

Warzywa dokładnie umyj. Ziemniaki, marchew i cukinię obierz. Do obierania cukini użyj obieraczki do warzyw i zrób to jak najcieniej. Kalafior i brokuła podziel na małe różyczki. Marchewkę pokrój w cieniutkie 3-4-centymetrowe słupki, a ziemniaki i cukinię w 1,5-centymetrową kostkę.
Chili dokładnie umyj, rozkrój i wybierz pestki. Pokrój w jak najdrobniejszą kosteczkę. Najlepiej rób to w gumowych rękawiczkach, gdyż pozostały na rękach sok może piec, szczególnie drobne rany, nie możesz też dopuścić, aby dostał się do oczu. Imbir zetrzyj na tarce o dużych oczkach. Postaraj się jak najbardziej rozdrobnić włókniste części.
Do tej potrawy idealny jest wok ze szczelną przykrywką. Jeżeli go nie masz, możesz użyć wysokiej patelni z grubym dnem i pokrywką.
Na średnim ogniu rozgrzej w woku masło, wsyp do niego imbir i chili, smaż 1 minutę, cały czas mieszając. Następnie dodaj wszystkie pokrojone warzywa, oprócz brokułów, i dokładnie mieszając, smaż przez następną minutę.
Zalej warzywa 1/2 szklanki wody, posyp kurkumą, wymieszaj, szczelnie przykryj i gotuj 5 minut. Co jakiś czas sprawdzaj, czy warzywa nie przyklejają się do dna i w razie potrzeby dodaj wody.
Wrzuć do woka różyczki brokuła, przykryj i gotuj 4-6 minut.
Kiedy wszystkie warzywa będą już ugotowane, ale jędrne (nie mogą się rozgotować!), zgaś ogień, dodaj do warzyw śmietanę i sól do smaku. Delikatnie wymieszaj.
Warzywa po indyjsku podawaj na ciepło z ryżem lub pieczywem.

IMBIROWA HERBATA

100 g imbiru
1/2 szklanki brązowego cukru
sok z 1 cytryny
parę plasterków cytryny

Imbir umyj dokładnie i pokrój w cieniutkie plasterki. Zalej 1,5 litra wody i zagotuj. Dodaj cukier i gotuj 2 minuty na dużym ogniu, aż cukier całkowicie się rozpuści. Następnie zmniejsz ogień do minimum, przykryj wywar i gotuj 20 minut. Przecedź i dolej sok z cytryny. Podawaj z cienkimi plasterkami cytryny, w filiżankach.

Przepis na tę herbatę pochodzi z Filipin. Jest naturalnym lekarstwem na kaszel, katar i bóle gardła. Jeżeli nie masz brązowego cukru, zastąp go miodem, który dodaj do wywaru dopiero po gotowaniu.

ORZEŹWIAJĄCY NAPÓJ IMBIROWY

Garść świeżych liści mięty
1 łyżka startego imbiru
1/3 szklanki soku z cytryny
1/3 szklanki miodu
3 szklanki soku z pomarańczy
3 szklanki pokruszonego lodu

Imbir i umyte liście mięty zmiksuj, najlepiej w blenderze. Otrzymaną pastę zalej 2 szklankami wrzątku, przykryj i pozostaw na pół godziny do zaparzenia. Następnie przelej przez gazę lub bawełnianą ściereczkę.
Do wywaru dodaj miód i dokładnie wymieszaj. Odstaw i poczekaj, aż ostygnie. Dopiero teraz połącz wywar z lodem i sokami.
Do napoju najlepiej użyć świeżo wyciśniętego soku z pomarańczy. Jeżeli nie masz pod ręką pomarańczy, dodaj soku z kartonu.
Orzeźwiający napój imbirowy podawaj w schłodzonych szklankach, udekorowanych plasterkami pomarań-czy.

Domowe przetwory

Reguły, których należy koniecznie przestrzegać przy robieniu przetworów:
Wszystkie naczynia, słoiki i łyżki, których używasz muszą być idealnie czyste, tzn. umyte w bardzo gorącej wodzie z płynem do mycia naczyń i wytarte do sucha czystą ściereczką.
Ilość owoców i cukru należy bardzo dokładnie odmierzyć na wadze.
Czasu podanego w przepisie trzeba pilnować z zegarkiem w ręku.

GALARETKA MALINOWA ZE SWIEŻĄ MIĘTĄ

1,25 kg dorodnych malin
1 mała cytryna
1 kg cukru
1 opak. środka żelującego "Żelfix"
8 listków świeżej mięty

Cytrynę sparz wrzątkiem i obierz (zachowaj skórkę). Listki mięty umyj i posiekaj. Maliny przebierz, delikatnie opłucz i osusz. Dopiero teraz odważ dokładnie 1,25 kg owoców.
Jeżeli jesteś szczęśliwą posiadaczką sokownika, to przygotuj w nim sok bez dodatku wody. Jeżeli nie masz sokownika, wrzuć maliny do garnka o grubym dnie i zgnieć (np. tłuczkiem do ziemniaków), zalej 125 ml wody i gotuj na małym ogniu 15-20 minut, nie doprowadzając do wrzenia. Cały czas mieszaj.
Gdy maliny puszczą sok, przełóż masę na wyłożone gazą sitko i pozwól sokowi ścieknąć do miski. Resztę masy mocno wyciśnij i wyrzuć. Odmierz do garnka 800 ml soku, jeżeli będzie go za mało, uzupełnij wodą.
Z kilograma cukru odejmij 2 łyżki i wymieszaj z "Żelfixem". Wsyp do soku i dokładnie wymieszaj. Jeżeli powstaną grudki, rozetrzyj je. Włóż do soku skórkę z cytryny.
Zagotuj sok na dużym ogniu, cały czas mieszając, a kiedy zawrze, wsyp do niego resztę cukru i ponownie zagotuj. I cały czas mieszaj. Kiedy sok w garnku ponownie zabulgocze, zmniejsz ogień i gotuj jeszcze 30 sekund.
Zdejmij garnek z ognia, wyciągnij z soku skórkę cytrynową i wsyp posiekane liście mięty. Zamieszaj i natychmiast przelewaj do małych słoiczków. Zabezpiecz je celofanem lub zakręć.

Galaretka miętowo-malinowa jest tak wykwintna, że zamknięta w ozdobnym małym słoiczku może być oryginalnym prezentem.

BRZOSKWINIE W SYROPIE

1 kg dojrzałych brzoskwiń
20 dag cukru

Przy zakupie postaraj się wybrać dorodne i dojrzałe owoce. Powinny być mniej więcej takiej samej wielkości.
Zagotuj 1 litr wody, włóż do wrzątku na chwilę brzoskwinie (skórka będzie odchodziła bez trudu). Wyjmij, obierz je, pokrój na połówki lub ćwiartki, usuń pestki. Cukier rozpuść w 1/2 szklanki wody i zagotuj. Od czasu zawrzenia pogotuj jeszcze 3 minuty.

Brzoskwinie układaj ściśle w wilgotnych półlitrowych słoikach - powinny do siebie przylegać, ale nie możesz ich ubijać.
Zalej owoce wrzącym syropem. Brzegi słoików wytrzyj do sucha i zakręć mocno.

Do pasteryzowania brzoskwiń musisz użyć takiego garnka, aby ustawione w nim słoiki dały się zamknąć pod przykrywką.

Dno garnka wyłóż ręcznikiem. Poukładaj na nim słoiki, zalej je wodą tak, aby sięgała do 3/4 wysokości słoików. Przykryj przykrywką i postaw garnek na ogniu. Gotuj na małym ogniu 30 minut. Postaraj się nie doprowadzać do wrzenia wody. Najlepsza temperatura do pasteryzowania brzoskwiń to 80 st. C.

Pozostaw słoiki w garnku do ostygnięcia. Kiedy woda będzie ciepła, ale nie gorąca, wyjmij słoiki z garnka i wytrzyj. Przechowuj w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu.

Brzoskwinie w syropie są wspaniałym dodatkiem do deserów i lodów. Wyśmienicie nadają się do dekoracji serników i tortów.

KONFITURA TRUSKAWKOWA Z KWIATAMI CZARNEGO BZU

0,5 kg drobnych truskawek
1 cytryna
0,5 kg żelującego cukru
5 gałązek z rozwiniętymi kwiatami czarnego bzu

Z cytryny wyciśnij sok.
Truskawki dokładnie umyj. Osącz i osusz. Odszypułkuj i dopiero teraz odważ dokładnie pół kilograma. Połowę truskawek rozgnieć widelcem na miazgę i wymieszaj je z pozostałymi oraz cukrem żelującym i sokiem z cytryny. Masę przełóż do garnka o grubym dnie.
Kwiaty czarnego bzu oskub z gałązek, zawiń w kawałek gazy i dokładnie zawiąż. Włóż zawiniątko do masy truskawkowej.
Garnek postaw na małym ogniu i, stale mieszając, masę owocową doprowadź do wrzenia. Od czasu zagotowania gotuj konfiturę dokładnie 5 minut. Po tym czasie zdejmij garnek z ognia, wyciągnij zawiniątko z bzem. Przelewaj konfiturę do wyparzonych i suchych słoików i od razu zakręcaj.

KONFITURA Z RABARBARU I MORELI

0,5 kg rabarbaru
0,5 kg moreli
1 kg cukru
1 opak. środka żelującego "Żelfix"

Morele i rabarbar umyj i osusz. Nie obieraj.
Morele przekrój na połówki, usuń pestki i posiekaj na drobną kostkę. Rabarbar pokrój na plasterki grubości 1 cm. Dopiero teraz odważ dokładnie po pół kilograma moreli i rabarbaru.
Do dużego garnka o grubym dnie wsyp wymieszane owoce.
Z kilograma cukru odejmij 2 łyżki i dokładnie wymieszaj ze środkiem żelującym. Wsyp do garnka z owocami i zamieszaj.
Postaw garnek na dużym ogniu i doprowadź masę w garnku do wrzenia, cały czas mieszając. Jeżeli pojawią się grudki, rozetrzyj je.
Kiedy masa zawrze, dodaj resztę cukru. Cały czas mieszając, doprowadź do ponownego zagotowania. Znacznie zmniejsz ogień i gotuj jeszcze dokładnie 1 minutę. Po tym czasie garnek zdejmij z ognia.
Mieszaj jeszcze od czasu do czasu, żeby konfitura nie przywarła do rozgrzanego dna garnka.
Jeżeli na wierzchu konfitury powstała piana, usuń ją.
Konfiturę rozlej do ćwierćlitrowych, umytych i osuszonych słoików i od razu je zamknij.

Kiełki

KIEŁKI FASOLKI MUNG W SOSIE JOGURTOWYM

300 g zielonej fasolki mung
10 g cieciorki
1,5 szkl. jogurtu naturalnego
1 łyżka startego świeżego korzenia imbiru
2 liście laurowe
1 łyżeczka curry
1 mała ostra papryczka
pęczek świeżych liści kolendry
3 łyżki masła

Fasolkę mung umyj i zalej na noc przegotowaną chłodną wodą. Następnego dnia odlej wodę i zawiń fasolkę w mokrą, bawełnianą ściereczkę. Pozostaw ją tak na co najmniej 24 godziny, aż fasolka wykiełkuje. Pilnuj, aby ściereczka przez ten czas była mokra.
Cieciorkę zmiel w młynku elektrycznym na proszek i odmierz z niego 2 łyżki, które zmieszaj z jogurtem i odstaw.
Posiekaj papryczkę.
W garnku o grubym dnie rozgrzej masło, dodaj imbir, papryczkę i curry. Cały czas mieszając, smaż przyprawy 1 minutę. Dodaj kiełki, zamieszaj i zalej wodą, tak aby je zakrywała. Gotuj na średnim ogniu 40 minut, cały czas uzupełniając wodę.
Kiedy fasolka zmięknie, dolej do garnka jogurt wymieszany z mączką z cieciorki,1 łyżeczkę cukru i 1 łyżeczkę soli. Cały czas mieszając, pogotuj wszystko jeszcze 5 minut.
Liście kolendry umyj i drobniutko posiekaj. Przed podaniem udekoruj nimi potrawę w miseczkach.

Potrawa ta pochodzi z Indii, jej oryginalna nazwa to Mithi ghani dahl. W Indiach je się ją z ryżem lub ćapati (indyjskim chlebem). Dobrze smakuje też z daniami z kuskusu lub białym pieczywem. Liście kolendry można zastąpić natką pietruszki.

ZIEMNIACZANA ZAPIEKANKA Z KIEŁKAMI RZODKIEWKI

0,5 kg ziemniaków
100 g kiełków rzodkiewki
2 łyżki masła
100 g łagodnego sera żółtego, np. goudy

Ziemniaki powinny być wszystkie mniej więcej takiej samej, średniej wielkości. Dokładnie je umyj i gotuj w łupinkach 15-20 minut w osolonej wodzie.
Kiełki przepłucz zimną wodą. Rozgrzej piekarnik do 175 st. C. Ser zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Masło rozpuść w rondelku, dodaj szczyptę pieprzu i 3/4 łyżeczki soli.
Ugotowane ziemniaki odcedź, ostudź i obierz. Pokrój na grube plastry i wymieszaj z roztopionym masłem i kiełkami. Ułóż wszystko w naczyniu żaroodpornym i posyp serem. Wstaw do piekarnika na 20 minut. Podawaj na kolację z sałatą w śmietanie.

KIEŁKOWA SAŁATKA

po 50 g kiełków: lucerny, soczewicy, cieciorki, fasolki mung i słonecznika
1 duże awokado
1 ogórek
1 zielona papryka
1/2 cytryny
szczypta świeżo zmielonego pieprzu białego
2 łyżki oliwy z pestek winogron lub z oliwek

Kiełki przepłucz w chłodnej wodzie. Miąższ awokado pokrój w niedużą kostkę.
Ogórek obierz i pokrój w plasterki. Paprykę przekrój na pół, usuń nasiona, potnij w wąskie, długie słupki. Wyciśnij sok z cytryny.
Wszystkie warzywa wraz z kiełkami wymieszaj w dużej misce, skrop sokiem z cytryny i oliwą. Dopraw solą i białym pieprzem do smaku.

Sałatkę najlepiej przyrządzać tuż przed podaniem. Po paru godzinach miąższ awokado ciemnieje i sałatka wygląda mniej estetycznie, choć jest nadal wyśmienita.

KIEŁKOWE KIESZONKI

3 mrożone spody na pizzę
200 g kiełków mieszanych do wyboru
2 pomidory szczypta kurkumy
1 szkl. gęstej kwaśnej śmietany
6 dużych liści kruchej sałaty
2 kiszone ogórki
6 plasterków wędzonego sera

Spody na pizzę upiecz w piekarniku według przepisu na opakowaniu. Powinny być lekko rumiane. Ostudź je i przekrój każdy na pół. Otrzymasz w ten sposób 6 półkoli. Każdy z nich delikatnie natnij nożem wzdłuż tak, aby powstał rodzaj kieszonki.
Kiełki przepłucz dokładnie letnią wodą, osusz, podziel na 6 części. Umyj sałatę i pomidory, osusz.
Ogórki i pomidory pokrój w plasterki. Śmietanę zmieszaj z pieprzem, kurkumą i pół łyżeczki soli.
Do każdej kieszonki włóż liść sałaty, 2 plasterki pomidory i ogórka, plasterek wędzonego sera, jedną część kiełków, a tuż przed podaniem wlej 3 łyżki sosu śmietanowego.

Kieszonki są wspaniałe na piknik. Zapakuj składniki oddzielnie do plastikowych pudełek i połącz dopiero na miejscu.

Świeże kiełki możesz kupić w supermarketach lub sklepach ze zdrową żywnością. Możesz je też wyhodować. Nasiona kup w sklepie ze zdrową żywnością. Dokładnie umyj, odrzuć popękane, resztę zalej przegotowaną chłodną wodą na parę godzin. Kiedy spęcznieją, odlej wodę, a naczynie przykryj gazą i odstaw w ciemne miejsce.
Codziennie przepłukuj ziarna wodą. Są gotowe, kiedy kiełek osiąga długość nasienia. Możesz je przechowywać kilka dni w lodówce.

Rzodkiewka

Dzięki dużej zawartości olejków eterycznych, soli mineralnych i witamin rzodkiewka jest jednym z najzdrowszych warzyw z polskich ogródków. Najsmaczniejsza to ta przyrządzona zaraz po wykopaniu z własnej grządki. Jeżeli kupujemy ją w sklepie lub na targu, zwróćmy uwagę nie tylko na bulwy, ale również na liście, powinny być jędrne, zielone i bez plam.

ZUPA Z RZODKIEWEK

2 pęczki rzodkiewek
4 ziemniaki
2 pietruszki z natką
2 marchewki
2 łyżki masła
1 szkl. gęstej śmietany
szczypta pieprzu i gałki muszkatołowej
1 cytryna

Marchewki i pietruszki umyj, obierz i przekrój wzdłuż na ćwiartki. Natkę pietruszki opłucz i posiekaj.
Zagotuj litr wody, dodaj 1 łyżeczkę masła, pokrojone warzywa wraz z natką i gotuj przez 30 minut pod przykryciem. Uzupełniaj wygotowującą się wodę. Po ugotowaniu przelej wywar przez sito.
Rzodkiewki umyj dokładnie wraz z liśćmi. Odłóż 5 sztuk, a resztę razem z liśćmi drobno posiekaj.
Ziemniaki umyj, obierz i zetrzyj na grubej tarce.
W dużym garnku o grubym dnie rozgrzej pozostałe masło, dodaj pieprz, gałkę muszkatołową i ziemniaki. Duś wszystko na wolnym ogniu przez 5 minut, następnie dodaj pokrojone rzodkiewki wraz z liśćmi i dokładnie wymieszaj. Zalej wszystko poprzednio ugotowanym wywarem i gotuj pod przykryciem przez pół godziny. Po tym czasie dopraw zupę solą i sokiem z cytryny do smaku. Zmiksuj dokładnie i dodaj śmietanę.
5 odłożonych rzodkiewek pokrój w cieniutkie słupki i wrzuć na 1 minutę do wrzątku: Wyjmij i udekoruj nimi, tuż przed podaniem, każdy talerz z zupą rzodkiewkową.

RZODKIEWKI DUSZONE

4 pęczki rzodkiewek
6 średnich pieczarek
3 łyżki masła
1/2 cytryny
1 łyżka śmietany

Rzodkiewki i pieczarki dokładnie umyj. Pozostaw parę liści rzodkiewek do dekoracji. Pieczarki oczyść i pokrój w plasterki, a rzodkiewki w ćwiartki. W dużej, głębokiej patelni roztop masło, dodaj szczyptę pieprzu i pieczarki. Smaż, cały czas mieszając, przez 2 minuty, potem dodaj rzodkiewki. Wymieszaj wszystko dokładnie, zalej odrobiną wody, przykryj i duś na średnim ogniu 10 minut. W razie potrzeby uzupełniaj wodę, aby warzywa nie przypaliły się i nie przywarły do dna patelni.
Liście rzodkiewki drobno posiekaj w paseczki i dorzuć na patelnię wraz z wyciśniętym sokiem z cytryny kilka minut przed końcem duszenia. Kiedy zdejmiesz patelnię z ognia, dodaj do duszonych warzyw śmietanę i 3/4 łyżeczki soli.
Uduszone rzodkiewki powinny być jędrne i lekko chrupiące.
Tak przyrządzane rzodkiewki możesz podawać na obiad do młodych ziemniaków z koperkiem lub z białym pieczywem jako danie główne na kolację.

KORECZKI

1 pęczek rzodkiewek
1 awokado
3 kromki razowego chleba
2 łyżki oliwy z oliwek
100 g fety niskotłuszczowej
1 łyżka suszonych ziół prowansalskich

Piekarnik nagrzej do 180 st. C. Kromki razowego chleba posmaruj z obu stron niewielką ilością oliwy z oliwek. Pokrój w kwadraty o boku 1 cm, ułóż na blaszce do pieczenia i wstaw do piekarnika na 7 minut. Rzodkiewki umyj, odetnij im liście i korzonki. Przekrój na pół. Awokado rozkrój na pół, usuń pestkę, a miąższ pokrój na nieduże sześciany.
Fetę odcedź z zalewy i również pokrój w sześciany.
Na drewniane wykałaczki lub specjalne patyczki do koreczków nadziewaj kolejno: kwadraciki chleba, sześcianiki awokado i fety oraz połówki rzodkiewek.
Koreczki posyp do smaku odrobiną soli, szczyptą świeżo zmielonego pieprzu i ziół prowansalskich.
Koreczki to wspaniała przekąska na letnie przyjęcia, szczególnie te w ogrodzie.

SAŁATKA Z LIŚĆMl RZODKIEWEK

1 krucha sałata
garść roszponki (niekoniecznie)
1 pęczek rzodkiewek
1 opak. kiełków rzodkiewki (50 g)
3 łyżki ziaren słonecznika
2 łyżki oliwy z oliwek
1 mały oscypek
2 małosolne ogórki

Sałatę, roszponkę i rzodkiewki wraz z liśćmi dokładnie umyj i osusz. Liście sałaty i rzodkiewki porwij na mniejsze kawałki, liście roszponki pozostaw w całości. Rzodkiewki pokrój w plasterki.
Ogórki i oscypek pokrój w niedużą kostkę.
Kiełki przepłucz w letniej wodzie. Ziarna słonecznika upraż na suchej patelni do złotego koloru, ostudź. W szklanej misce wymieszaj wszystkie składniki i skrop je oliwą z oliwek i sokiem z cytryny. Możesz posolić do smaku.
Podawaj z kromkami świeżego pieczywa posmarowanego masłem.

Roszponka to mało u nas znany rodzaj sałaty. Jej listki są malutkie, zaokrąglone i ciemnozielone, o wykwintnym, lekko orzechowym smaku. Jest sprzedawana w supermarketach na wagę, zapakowana w plastikowe pudełeczka.

TWAROŻEK Z FISTASZKAMI I RZODKIEWKAMI

1 pęczek rzodkiewek
garść prażonych i solonych fistaszków
250 g półtłustego twarogu
1 szkl. jogurtu naturalnego

Rzodkiewki umyj, usuń liście, posiekaj lub zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Fistaszki pokrój na drobne kawałeczki.
Twaróg rozdrobnij widelcem, dodaj rzodkiewki i orzeszki. Dolej jogurt, dodaj 1 łyżeczkę świeżo zmielonego pieprzu i soli do smaku, Dokładnie wymieszaj i odstaw na 10 minut, aby się przegryzł.

Mleczna droga

MLECZNY NAPÓJ FISTASZKOWY

Napój z dodatkiem fistaszkowego masła orzechowego pochodzi z Ameryki, ale uwielbiany jest przez dzieci na całym świecie.

3 szkl. mleka
3/4 szkl. niesolonego masła orzechowego
5 łyżek melasy lub syropu klonowego
8 gałek lodów waniliowych
garść niełuskanych orzeszków fistaszkowych

Mleko, masło orzechowe i 1 szklankę wody wymieszaj w garnku i doprowadź do wrzenia, co jakiś czas mieszając. Pogotuj jeszcze chwilę, aż masło do końca się rozpuści. Zdejmij garnek z ognia, dodaj melasę i dokładnie wymieszaj. Gdy napój przestygnie, wstaw do lodówki na co najmniej półtorej godziny.
Obierz orzeszki z łupinek i brązowych skórek i posiekaj nożem na drobne kawałki.
Zmiksuj w blenderze schłodzony napój i lody waniliowe na jednolity puszysty płyn.
Podawaj w niskich, szerokich szklankach, z odrobiną siekanych fistaszków na wierzchu.

NAPÓJ MIGDAŁOWO-POMARAŃCZOWY

Ten przepis przywiozłam z Londynu. W samym jego centrum, na Soho Street, znajduje się urocza wegetariańska restauracyjka, gdzie latem zmęczonym upałem turystom serwuje się ten napój. Nie tylko schładza on organizm, ale pomaga szybko zregenerować siły. Zamiast mleka krowiego jest w nim mleko migdałowe, dlatego nadaje się również dla wegan i tych, którzy są uczuleni na nabiał.

1 szkl. migdałów
4-5 pomarańczy
1/2 szkl. cukru
1 litr wody niegazowanej

Zagotuj około 1 litra wody, wrzuć migdały i pogotuj 5 minut. Odcedź je, ostudź i obierz ze skórki. Będzie to bardzo łatwe, ponieważ po gotowaniu skórka robi się za duża i migdał można z niej po prostu wycisnąć. Obrane migdały zalej wodą niegazowaną i zostaw na noc. Rano przecedź i zachowaj cały płyn.
Migdały włóż do blendera, dolej 1/4 szklanki wody, w której się moczyły, i miksuj 5 minut.
Wyłóż sitko potrójną warstwą gazy, przelej przez nią najpierw zmielone migdały, a potem resztę wody, w której się moczyły. Pozostałe na sitku resztki migdałów dokładnie odciśnij. Z pomarańczy wyciśnij sok, powinno go być nie mniej niż szklanka. Przecedź go przez sitko, wymieszaj dokładnie z cukrem i mlekiem migdałowym.
Napój wstaw do lodówki na kilka godzin, a tuż przed podaniem na parę minut do zamrażalnika.
Podawaj w schłodzonych szklankach.

KOKTAJL Z AWOKADO

Dla tych, którzy do tej pory kosztowali awokado tylko "na słono", koktajl będzie miłą niespodzianką. Przepis pochodzi z Wietnamu, a oryginalna nazwa koktajlu brzmi "sinh to bo".

2 duże dojrzałe, miękkie awokado
1/3 szkl. cukru
2/3 szkl. skondensowanego mleka słodzonego
2-3 szkl. lodowatej wody oligoceńskiej
1,5 szkl. pokruszonego lodu

Rozpuść cukier w 1/2 szklanki wody i zagotuj w małym rondelku. Po zawrzeniu pogotuj jeszcze 5 minut, cały czas mieszając. Zdejmij z ognia i ostudź.
Awokado rozkrój wzdłuż na pół. Usuń pestki i łyżką wyskrob dokładnie miąższ. Wymieszaj go z ostudzonym syropem i 2 szklankami wody oligoceńskiej. Zmiksuj wszystko w blenderze dokładnie na puree. Dodaj mleko i pokruszony lód i zmiksuj jeszcze raz. Tradycyjnie "sinh to bo" podaje się bardzo gęsty, ja jednak na koniec dodaję trzecią szklankę wody oligoceńskiej i miksuję wszystko jeszcze raz.
Podawaj w schłodzonych wysokich szklankach z odrobiną lodu.

NIMBU LASSI

Lassi to napój indyjski. Jest niezastąpiony w upalne indyjskie lato. Serwują go wszystkie przydrożne bary i restauracje. Najbardziej popularne jest lassi z dodatkiem wody różanej i płatków pachnących indyjskich róż. Niestety, wody różanej nie można kupić w Polsce, dlatego proponuję równie smaczne lassi cytrynowe.

2 szkl. soku z białych winogron
1 szkl. jogurtu naturalnego
2-3 cytryny
1 szkl. pokruszonego lodu

Cytryny dokładnie umyj i sparz wrzątkiem. Z jednej z nich obetrzyj na tarce skórkę.
Ze wszystkich cytryn wyciśnij sok i odmierz pół szklanki. Wymieszaj sok z cytryn z sokiem winogronowym, jogurtem i 1/2 łyżeczki utartej skórki cytrynowej. Wymieszaj wszystko razem w blenderze przez 3 minuty.
Do schłodzonych, wysokich szklanek włóż pokruszony lód (mniej więcej do 1/5 wysokości), zalej nimbu lassi i podawaj natychmiast.

MLECZNY NAPÓJ BANANOWY

Moja słodka znajomość z tym gęstym mlecznym napojem zaczęła się pewnego gorącego ranka na ekologicznej farmie moich przyjaciół w Australii.
Naturalna słodkość bananów, odrobina miodu i gałki muszkatołowej nadają napojowi niepowtarzalny smak, któremu nie można się oprzeć.

3 duże dojrzałe banany
2 szkl. zimnego mleka
2 łyżki miodu lipowego
1 szkl. pokruszonego lodu
1 gałka muszkatołowa

Banany obierz i pokrój w parocentymetrowe kawałki. Włóż do blendera razem z mlekiem i miodem. Miksuj 2 minuty. Dodaj lód i miksuj następną minutę.
Utrzyj gałkę na tarce. Nalej napój do schłodzonych szklanek i ozdób każdą szklankę szczyptą gałki muszkatołowej.

Miętowy smak lata

GALARETKA JABŁKOWO-MIĘTOWA

2 kg jabłek
1 kg cukru żelującego
1 pęczek świeżej mięty
kilka listków pachnącej pelargonii
2 cytryny

Z cytryn wyciśnij sok. Miętę i listki pelargonii umyj i osusz. Jabłka obierz, drobno pokrój i gotuj w sokowniku, aż puszczą cały sok.
Odmierz do garnka o grubym dnie 1,5 litra soku jabłkowego i wymieszaj z cukrem żelującym. Dodaj połowę listków mięty (całych, razem z gałązkami) i sok z cytryn. Gotuj sok jabłkowy na średnim ogniu od momentu, gdy zawrze, 4 minuty (z zegarkiem w ręku!), od czasu do czasu mieszając. Zestaw z ognia, dodaj pozostałą miętę, wymieszaj, przykryj i zostaw na 5 minut. Usuń listki mięty i wlewaj galaretkę do małych, suchych słoiczków, wkładając do każdego po 2 listki pelargonii. Natychmiast zakręcaj pokrywki.

ZUPA KALAFIOROWA Z MIĘTĄ

1 duży kalafior
1 mały seler
3 ziemniaki
1 litr bulionu warzywnego
1 łyżka soku z cytryny
2 łyżki masła
1/2 szkl. gęstej śmietany (30-proc.)
po 1 łyżeczce białego, ziołowego i czarnego pieprzu
5 gałązek świeżej mięty

Warzywa i miętę dokładnie umyj. Czubki gałązek mięty z dwoma listkami pozostaw do dekoracji, resztę listków drobno posiekaj. Ziemniaki i seler pokrój w drobniutką kostkę, kalafior podziel na różyczki.
W dużym garnku roztop masło, dodaj biały i ziołowy pieprz oraz pokrojone warzywa. Smaż parę minut, zalej bulionem i gotuj pod przykryciem 15 minut.
Następnie wyjmij 1 szklankę ugotowanych różyczek kalafiorowych, a resztę warzyw wraz z bulionem zmiksuj na krem. Dodaj pieprz, sól do smaku, sok z cytryny i śmietanę. Wrzuć odłożony kalafior i zagotuj zupę jeszcze raz.
Każdy talerz zupy posyp posiekaną miętą i udekoruj całymi listkami.

MIĘTOWY GROSZEK

1/2 kg świeżo wyłuskanego groszku
1 łyżeczka cukru
2 czubate łyżki masła
garść listków mięty

Groszek umyj i wrzuć do dużej ilości wrzącej, lekko osolonej wody. Gotuj 10 minut pod przykryciem. Odcedź i wrzuć natychmiast do dużej miski wypełnionej zimną wodą z kostkami lodu. Trzymaj groszek w wodzie, aż ostygnie. Listki mięty umyj, osusz i połowę z nich posiekaj drobniutko. Na dużej patelni roztop masło, dodaj cukier i mieszaj, aż rozpuści się w maśle. Dodaj odsączony groszek i odrobinkę wody i duś groszek pod przykryciem, aż będzie miękki, około 7-8 minut.
Tuż przed końcem duszenia posól, dodaj posiekane listki mięty, wymieszaj.
Podawaj w miseczkach wyłożonych listkami mięty.

CZATNEJ MIĘTOWY

garść liści mięty
garść liści kolendry
1 łyżka startego imbiru
1 małe zielone chili
1 cytryna
2 łyżeczki cukru
1/2 szkl. łuskanych orzeszków ziemnych
1 łyżka oleju

Na patelni rozgrzej olej,wrzuć posiekane orzechy i smaż, aż zrobią się złote. Ostudź i zmiel w młynku elektrycznym.
Umyj zioła, otrzep z wody, oberwij liście, odrzucając twarde łodygi. Imbir obierz ze skórki i zetrzyj na tarce o jak najdrobniejszych oczkach. Z cytryny wyciśnij sok i odmierz 4 łyżki. Z chili usuń pestki i pokrój w drobne paseczki. Wszystkie składniki zmiksuj w blenderze z 1 płaską łyżeczką soli, dodając tyle wody, aby uzyskać gładką pastę. Podawaj w malutkich miseczkach jako dodatek do indyjskich potraw z ryżu.

MIĘTOWE CIASTECZKA

1 kostka masła
1 szkl. cukru
2,5 szkl. mąki
1 łyżeczka proszku do pieczenia
parę kropli olejku miętowego do ciast
3 łyżki jogurtu naturalnego
1 cytryna
2 batoniki prawdziwego marcepanu w czekoladzie
5 łyżek cukru pudru
1 torebka ekspresowej herbatki miętowej

Cytrynę sparz i zetrzyj skórkę na tarce. Miękkie masło zmiksuj na pulchną masę z jogurtem, cukrem, proszkiem do pieczenia, olejkiem miętowym i skórką cytrynową. Dodawaj do masy stopniowo mąkę i dalej miksuj. Kiedy masa będzie już dla miksera za gęsta, resztę mąki wgnieć w ciasto rękami. Powinno się otrzymać dość zwarte i tłuste ciasto, które nie powinno lepić się do rąk. Włóż je na 10 minut do lodówki.
Marcepanowe batoniki pokrój w cienkie plasterki.
Z ciasta odrywaj małe kawałki wielkości orzecha włoskiego, zawijaj w nie plasterki marcepanu i formuj w okrągłe płaskie ciasteczka. Układaj ciasteczka na blasze do pieczenia (wyłożonej papierem do pieczenia) w kilkucentymetrowych odstępach, ponieważ podczas pieczenia rosną. Piecz ciastka partiami w nagrzanym do 180 st. C piekarniku około 12 minut, do czasu, kiedy staną się złote. Zdejmij ciasteczka z blachy, kiedy są jeszcze ciepłe, ale nie gorące.
W międzyczasie zalej torebkę miętowej herbatki 1/4 szkl. wrzątku i pozostaw pod przykryciem, aż zupełnie wystygnie. Do cukru pudru dodaj tyle wywaru miętowego (nie będzie to więcej niż 1-2 łyżeczki), aby po utarciu powstał gęsty lukier. Najlepiej dodawać wywaru po troszeczku, stopniowo ucierając.
Ozdabiaj ciasteczka miętowe lukrem.